Otvori glavni meni

Todor Vujasinović Toša (19041988), učesnik Narodnooslobodilačke borbe, društveno-politički radnik SR Bosne i Hercegovine i SFR Jugoslavije.

BiografijaUredi

Rođen je 16. oktobra 1904. godine Tešnju, Bosna i Hercegovina. Posle završene bogoslovije[1] studirao je filozofiju u Parizu, gde se povezao sa klasnim radničkim pokretom i postao član KP Francuske.

Po povratku u zemlju 1930. radio je na povezivanju i jačanju partijskih organizacija u Kraljevu, Čačku, Užicu i Kragujevcu. Član Komunističke partije Jugoslavije je od 1930. godine. U toku 1933. i 1934. zajedno sa Blagojem Parovićem je radio na organizovanju i učvršćenju partijskih organizacija u Srbiji. Bio je član Pokrajinskog komiteta KPJ za Srbiju 1934. i 1935. Zbog revolucionarne aktivnosti više puta hapšen i proganjan od policije. Aprila 1935. je uhapšen i zatim osuđen na godinu dana robije, koju je izdržao u Sremskoj Mitrovici. Posle izlaska sa robije nastavlja revolucionarni rad u Srbiji i Bosni. Od 1937. bio je član Pokrajinskohg komiteta Bosne i Hercegovine. Neprestano je proganjan, a 1940. i zatvoren u koncentracioni logor u Bileći.

Jedan je od organizatora ustanka u istočnoj Bosni, u leto 1941. godine. Tokom Narodnooslobodilačkog rata nalazio se na raznim odgovornim dužnostima u NOVJ:

Bio je većnik Antifašističke skupštine narodnog oslobođenja Jugoslavije (AVNOJ) i Zemaljskog antifašističkog veća narodnog oslobođenja Bosne i Hercegovine (ZAVNOBiH-a) i član Nacionalnog komiteta oslobođenja Jugoslavije (NKOJ). Marta 1945. godine, kada je obrazovana Privremena vlada Demokratske Federativne Jugoslavije, izabran je, kao predstavnik NKOJ, za ministra saobraćaja (19451951).

Posle oslobođenja Jugoslavije, demobilisan je iz Jugoslovenske armije i bavio se društveno-političkim radom. Bio je član Vlade i Izvršnog veća Narodne republike Bosne i Hercegovine. Bio je član Centralnog komiteta Komunističke partije Jugoslavije i Centralnog komiteta Komunističke partije Bosne i Hercegovine. Biran je za poslanika Savezne Skupštine u svim sazivima do 1969, a posle je bio član Saveta federacije.

Umro je 1988. godine u Beogradu i sahranjen je u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju.

Nosilac je Partizanske spomenice 1941. i drugih jugoslovenskih odlikovanja, među kojima i Ordena narodnog oslobođenja, Oredna zasluga za narod sa zlatnom zvezdom i Ordena brtastva i jedinstva sa zlatnim vencem.

BibliografijaUredi

Napisao je knjige:

  • Kosoriči iz Kusača i drugi“, Beograd 1953.
  • Blagoje Perović“, Sarajevo 1955.
  • Sećanja iz ilegalnog partijskog rada u Beogradu“, Godišnjak grada Beograda 1959 VI str. 287—307,
  • Ozrenski partizanski odred“, Sarajevo i Zagreb 1950. i Beograd 1962.
  • Mučne godine“, Sećanja na ilegalna vremena 1930—1941, Sarajevo 1965.
  • Neznani“, Beograd 1967.
  • Jabuka na vojničkoj karti“, Sarajevo 1961.
  • "Razgovor pod jabukama", priredio Amir Brka, Tešanj, 2014.

ReferenceUredi

  1. Tekst Đorđa Piljevića istraživača Instituta za istoriju radničkog pokreta u Enciklopediji Jugoslavije JLZ Zagreb 1971.

LiteraturaUredi