Teofil Kurkuas
Vjernost Bizantsko Carstvo
Čin monostrategos Haldije, domestik škola
Rodbina Jovan Kurkuas, Roman Kurkuas, Jovan I Cimiskije

Teofil Kurkuas (grčki: Θεόφιλος Κουρκούας, Theophilos Kourkouas; fl. cca. 920–970) bio je istaknuti bizantski vojskovođa iz 19. vijeka, poznat i kao djed budućeg bizantskog cara Jovana I Cimiskija.

Teofil je bio vođa porodice Kourkouas, klana armenskog porijekla koji se početkom 10. vijeka nametnuo među anadolijskim vojnim plemstvom.[1][2] Stariji brat mu je bio Jovan Kurkuas, koji je postao domestik škola za Istok (vrhovni komandant bizantskih snaga na Istoku) od strane cara Romana I Lakapina godine 923. i na tom mjestu služio 22 godine. Godine 923. Teofil je svom bratu pomogao ugušiti ustanak strategosa Haldije, Bardasa Boilasa, te poslije postao guverner te strateški važne provincije.[3]

Od 927. nadalje Jovan Kurkuas je stalno vodio pohode protiv arapskih i muslimanskih emirata na istoku. Teofil mu je pri tome pomagao, s dosta uspjeha, posebno u Armeniji. Braća su godine 930. opsjela grad Theodosiopolis (današnji Erzurum), sjedište Emirata Kalikala, te ga zauzeli u proljeće 931.[4] Nakon toga se malo spominje, ali ga slavi kronika Theophanes Continuatus zbog velike hrabrosti, i navodi da se po podvizima u Mezopotamiji mogao mjeriti s Justinijanovim generalom Solomonom.[5]

Teofil je imao sina čije ime nije poznato, a koji se oženio za sestru cara Nikifora II Foke; njihov sin bio je Jovan Cimiskije koji je 969. ubio i svrgnuo svog ujaka. [6]

IzvoriUredi

  1. Kazhdan (1991), pp. 1156–1157
  2. Whittow (1996), pp. 337–338
  3. Runciman (1988), pp. 70–71
  4. Runciman (1988), pp. 139–140
  5. Niebuhr (1838), p. 428
  6. Kazdan (1991), pp. 1045, 1157

LiteraturaUredi