Srpska pravoslavna parohija bolmanska

Srpska pravoslavna parohija bolmanska je parohija Srpske pravoslavne crkve sa sjedištem u selu Bolmanu u Baranji, koja pripada Arhijerejskom namjesništvu baranjskom Osječkopoljske i baranjske eparhije. Koriste se i opisni nazivi Parohija bolmanska, Bolmanska parohija, Parohija Bolman. Osnovana je prije 1730. godine i pripadala je prvo Sigetsko-mohačkoj eparhiji, koja se 1732. godine sjedinila s Budimskom eparhijom. Poslije Prvog svjetskog rata Parohija bolmanska ušla je u sastav Bačke eparhije, a od 1991. godina pripada tada obnovljenoj Osječkopoljskoj i baranjskoj eparhiji.

Crkva svetih apostola Petra i Pavla u Bolmanu

Organizacija parohijeUredi

Parohiju bolmansku sačinjavaju naselja Bolman, Novi Bolman, Majške Međe iz Općine Jagodnjak te Baranjsko Petrovo Selo, Novi Bezdan, Novo Nevesinje, Petlovac i Torjanci iz Općine Petlovac.

Crkva i krstoviUredi

   
Krst u Bolmanu
Krst u Majškim Međama

Parohija ima jednu crkvu, Crkvu svetih apostola Petra i Pavla u Bolmanu, osvećenu 1777. godine, čija je hramovna slava Petrovo (Petrovdan, Sveti apostoli Petar i Pavle; 12. jula), dva seoska krsta i (novi) parohijski dom. Jedan krst nalazi se u Bolmanu blizu istočnog (oltarskog) dijela crkve, a drugi u Majškim Međama, kod koga se večernje održava 14. avgusta na Makaveje (nekad je prava proslava bila 15. avgusta na dan Prenosa moštiju svetog prvomučenika i arhiđakona Stefana).

Parohijski domUredi

 
Stari parohijski dom (kasnije srušen)

Stari parohijski dom nalazio se blizu crkve u Ulici Miladina Popovića, između Vatrogasnog doma i privatne kuće. Kupljen je 1839. godine za 900 forinti. Uređivan je i obnavljen do druge polovine 20. vijeka. Srušen je poslije 2010. godine

S izgradnjom novog parohijskog doma na istom "gruntu", između starog doma i privatne kuće, počelo se 1986. godine, a završen je i useljen 1990. godine. U starom parohijskom domu održavana su bogosluženja poslije Drugog svjetskog rata, sve dok nije obnovljena crkva koja je izgorjela u Bolmanskoj bitki.

GrobljeUredi

U parohiji postoji jedno pravoslavno groblje, koje se nalazi sa sjeverne strane županijske ceste Ž4041 (D517 --- Bolman --- Jagodnjak --- D7) blizu Novog Bolmana. Uz sjeverni rub pravoslavnog nalazi se katoličko groblje. Na groblju se nalazi kapelica koju je podigla porodica Horvat te kuća ispraćaja izgrađena 2000-ih godina.

SvešteniciUredi

 
"Parohijsko pismo" (Bolman), broj 5

Od početka vođenja matica u Bolmanu su, prema dostupnoj arhivi, službovali sljedeći sveštenici:

  • Lazar Popović (...-1807 )
  • Dimitrije Vuković
  • Dimitrije Jovanović
  • Dimitrije Drnić
  • Stefan Popović (1803-1820)
  • Prokopije Stanković (1820-1860)
  • Jovan Gojković (1861-1889)
  • Uroš Mađarević (1890-1893)
  • Pantelejmon Horvat (1893-1940; zvani pop Panto)
  • Milorad Mihajlov (1941-1957; zvani pop Milorad)
  • Jovan Vulkanović (1958-1959)
  • Petar Petrović (1960-1962)
  • Pavle Stajić (1962-1985; rodom iz Kaća; zvani pop Paja)
  • Milan Vranić (1985-januar 1998)

U početku, pored Lazara Popovića, koji je počeo sa službom u Bolmanu 1768. godine, spominju se do 1782. godine i Dimitrije Vuković, zatim Dimitrije Jovanović i Dimitrije Drnić.

U porti crkve sahranjen je Lazar Popović, na bolmanskom groblju sahranjeni su Stefan Popović, Prokopije Stanković, Jovan Gojković i Pantelejmon Horvat.

Od januara 1998. do kraja decembra 1998. godine Parohija bolmanska nije imala paroha, a o njoj su se starali administratori protojerej Mihajlo Marijanac, paroh darđanski, i jerej Slobodan Majkić, tada paroh uglješki. Od 1. januara 1999. do 2013. godine bolmanski paroh bio je protojerej Stevan Kuveždanin, rođen u Bolmanu 21. maja 1968 godine, prvi Bolmanac na tom položaju nakon dva vijeka postojanja Bolmanske parohije. Od 2015. on je paroh u Kneževim Vinogradima, a njega je u Bolmanu naslijedio jerej Srđan Trajković iz Bijelog Brda.

U Bolmanu je 15. oktobra 1953. rođen i sveštenik Branislav Stojković, koga je 1. novembra 2002. godine patrijarh Pavle postavio za drugog paroha u Železniku.

BiltenUredi

Parohija je imala i svoj bilten "Parohijsko pismo (vašeg paroha jereja Stevana Kuveždanina)", koji je izlazio od 2001. do 2006 godine. Izdano je devet (9) brojeva.

IzvoriUredi