Otvori glavni meni
Muzej Nikole Tesle u Beogradu

Ovde je spisak nekih od spomenika, spomen ploča, statua i bisti Nikole Tesle koje se nalaze u Srbiji i svetu.U Beogradu se nalazi jedinstveni Muzej Nikole Tesle, svojevrsni spomenik , koji poseduje bogatu riznicu Teslinih ličnih stvari, predmeta, slika, skulptura, instrumenata i druge lične i naučne arhive. Zgrada muzeja je proglašena za spomenik kulture 1987. godine. Organizacija UNESKO je 2003. godine donela odluku o upisu arhivske građe iz zaostavštine Nikole Tesle, u registar Uneska „Pamćenje sveta“.

Sadržaj/Садржај

U SrbijiUredi

  • Spomenik Nikoli Tesli, rad vajara Frana Kršinića iz 1956. godine koje se od 1963. godine nalazi ispred zgrade Elektrotehničkog fakulteta u Beogradu u Bulevaru kralja Aleksandra. Kopija ovog spomenika postavljena je i na Nijagarinim vodopadima, sa američke strane.
  • Na zgradi rektorata Univerziteta u Beograda se nalazi spomen ploča sa likom Nikole Tesle i sa tekstom:
  „U spomen na boravak Nikole Tesle u Beogradu i znameniti govor koji je održao na Velikoj školi 2. juna 1892. godine“
()
  • U muzeju Nikole Tesle u Beogradu izložena je bronzana bista koju je po Teslinoj želji izradio njegov prijatelj, vajar Ivan Meštrović, 1952. godine. Odlivci ove biste nalaze se i u Tehničkom muzeju u Beču i u Muzeju Like u Gospiću.
  • Spomenik u obliku biste Nikoli Tesli u Novom Sadu nalazi se ispred Fakulteta tehničkih nauka. Svečano je otkriven i 18. maja 2006. godine na dan fakulteta i nalazi se ispred ulaza. Uradio ga je vajar Vladimir Jokanović i darivao Novom Sadu, univerzitetu i FTN. Ovo je jedini spomenik Tesli u Novom Sadu na otvorenom prostoru.


  • Na Beogradskom aerodromu „Nikola Tesla“ postavljen je spomenik Tesli 10. jula 2006. godine, 150 godina nakon njegovog rođenja. Ovaj rad Drinke Radovanović, visok 3,5 metara, izliven je u bronzi. Bio je drugonagrađeni na međunarodnom konkursu 2005. godine u Kanadi.


  • U Užicu je 1. avgusta 2008. godine otkrivena bista Nikole Tesle ispred hidrocentrale (jedne od prvih na svetu koja je koristila Tesline patente), dar Udruženja užičana iz Beograda, rad akademskog vajara Nikole Jankovića.

Otkrivanje biste je održano u prisustvu pomoćnika Ministra za energetiku i rudarstvo Predraga Šekeljića, gradonačelnika Užica Jovana Markovića, predsednika Udruženja Užičana u Beogradu Milija Mišović i direktor Elektrodistribucije Užice Vladimir Dogandžić[1].

U Republici SrpskojUredi

Spomenik u Banjoj Luci je podignut ispred zgrade Direkcije elektrodistribucije "Elektrokrajina" Banja Luka 28. septembra 2007. godine. Otkrivanju biste je prisustvovao Milan Jelić, bivši predsednik Republike Srpske[2].
Spomenik Nikoli Tesli je otkriven u Međašima kod Bijeljine 9. jula 2011.[3]

U SADUredi

Na Nijagarinim vodopadimaUredi

Bronzani spomenik Nikoli Tesli, rad vajara Frana Kršinića, postavljen je 1976. godine na Nijagarinim vodopadima u državi Njujork, sa američke strane. Isti spomenik se nalazi ispred Elektrotehničkog fakulteta u Beogradu.

Na Nijagarinim vodopadima, sa kanadske strane, u parku 9. jula 2006. godine postavljen još jedan spomenik Nikoli Tesli. Spomenik je koštao oko 200.000 dolara, finansirali su ga Srbi. Napravljen je u prirodnoj veličini, u trenutku šetnje kao na slici iz Budimpešte kada je ponet Geteovim stihovima počeo štapom po pesku da crta skicu svog izuma - indukcionog motora koji je inače i postolje spomenika. Visok je tri metra, mada je početna zamisao bila da bude i veći, ali država ne dozvoljava da iko bude viši od kralja Džordža, koji se takođe nalazi u tom parku. To su jedina dva spomenika u tom parku. Gleda na Nijagarine vodopade i napravljen je prema rešenju kanadskog vajara Lesa Drajslera.

U NjujorkuUredi

Teslin trg se nalazi na uglu Šeste avenije i Četrdeset prve ulice.

Postoji spomen ploča na bivšoj zgradi hotela „Gerlak“ u kojoj je Tesla jedno vreme živeo, u 27. ulici, između Šeste avenije i Brodveja. Danas tu zgradu zovu „Zgradom radio-talasa“, a ploču je postavio predsednik opštine Menhetn, Persi Saton, 1977. godine.

Spomen ploča na hotelu „Njujorker“, gde je Tesla i najduže živeo, postavljena je 10. jula 2001. godine.

Na univerzitetimaUredi

Zahvaljujući upornosti učitelja i učenika iz jedne osnovne škole iz grada En Arbor u Mičigenu, pokrenuta je i realizovana akcija da svi vodeći tehnički univerziteti u Sjedinjenim Državama imaju bistu Nikole Tesle.[4]

Biste su postavljene na Harvard, Jejl, Kolumbija, Prinston, Mičigen, Viskonsin, Merilend, Ilinois, Purdju, Kornel, Djuk, Karnegi Melon, Univerzitet Džon Hopkins, Univerzitet Pen, Univerzitet Pensilvanije, Univerzitet Mičigena, Institut tehnologija Masačusetsa, Institut tehnologija Kalifornije i Institut tehnologija Džordžije.

U HrvatskojUredi

 
Rodna kuća i spomenik u Smiljanu

U gradu Gospiću slična statua kao na Nijagarinim vodopadima je postavljena 1981. godine, ali je kasnije tokom rata uništena od strane hrvatskih snaga zajedno sa muzejem i rodnom kućom[5].

Teslina rodna kuća u Smiljanu je doskora bila opkoljena minskim poljem. Obnovljena je i otvorena 10. jula 2006. godine u okviru Memorijalnog centra „Nikola Tesla“. Dana 11. juna 2006. u Smiljanu je postavljena nova statua Nikole Tesle, rad akademskog vajara Mile Blaževića.

Centralni gradski trg u Gospiću se nekad zvao Trg Nikole Tesle, a danas je Trg Stjepana Radića.

U Zagrebu je dana 7. jula 2006. na uglu ulica Masarikove i Preradovićeve postavljen spomenik, statua Nikole Tesle, rad Ivana Meštrovića.

U Zagrebu postoji spomenik Tesli u institutu Ruđer Bošković.

OstaloUredi

U Japanu, u gradu Jokohami, dana 27. juna 2008. godine otkrivena je bista Nikole Tesle u Istorijskom muzeju električne energije u zgradi Elektrodistribucije u Jokohami. Postavljanje biste je pokrenuo Hirašita Osamu, predsednik udruženja poštovalaca dostignuća Nikole Tesle. Ovo je, za sada, jedina Teslina bista u Japanu[6].

U Mađarskoj od 2002. godine postoji bista Nikole Tesle u holu zgrade Mađarskog radija, poklon Radio Beograda. Predaja poklona je obavljena u prisustvu našeg ambasadora u Budimpešti[7].

U Pragu je u ulici Nikole Tesle postavljena spomen ploča i postavljen kamen temeljac za spomenik Nikoli Tesli.[8]

U Moskvi u srednjoj školi postoji bista Nikole Tesle, od septembra 2006. godine.

U Australiji postoje biste Nikole Tesle. U Srpskom centru Zapadne Australije postavljena je bista 2006. godine, rad vajara Jovana Radanovića. Spomen bista postoji i u Školi za elektrotehniku, elektroniku i računarsko inženjerstvo Univerziteta Zapadne Australije.

ReferenceUredi

  1. Otkriven spomenik Nikoli Tesli u Užicu, 1. avgust 2008.
  2. Otkrivena bista Nikole Tesle u Banja Luci, 28. septembar 2007.
  3. SRNA - Novinska agencija Republike Srpske: Skulptura Nikole Tesle u Međašima, 09.07.2011. ((sh))
  4. Sajt osnovne škole Diken, slike univerziteta i bisti u njima.
  5. Članak o obeležavanju spomen područja
  6. Otkrivena bista Nikole Tesle u Jokohami, Danas, 28-29. jun 2008.
  7. Tesline ideje iz Budimpešte, Glas javnosti, 24. oktobar 2002.
  8. O postavljanju spomen-ploče Nikoli Tesli u Pragu, 13. novembar 2006.