Otvori glavni meni
Ripač

Ripač.jpg

Osnovni podaci
Država  Bosna i Hercegovina
Entitet Federacija Bosne i Hercegovine
Kanton/Županija Unsko-sanski kanton
Opština/Općina Bihać
Stanovništvo
Stanovništvo ((1991)) 1.724
Geografija
Koordinate 44°45′55″N 15°57′19″E / 44.7653°N 15.9553°E / 44.7653; 15.9553
Ripač is located in BiH
Ripač
Ripač
Ripač (BiH)
Ostali podaci
Pozivni broj 037


Koordinate: 44° 45′ 55" SGŠ, 15° 57′ 19" IGD
Ripač je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Bihać koja pripada entitetu Federacija Bosne i Hercegovine. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 1.724 stanovnika.[1]

GeografijaUredi

 
Željeznički kolodvor

Ripač se nalazi u jugoistočnom dijelu Bihaćkog polja, na izlazu Une iz kanjona, oko 9 km južno od Bihaća. Današnje naselje se prostire na obje obale rijeke Une i na Velikoj i Maloj otoci, tj. rječnim adama.

IstorijaUredi

U bronzano i željezno doba Pounje je naseljavalo ilirsko pleme Japodi. Iza sebe ostavili su značajan arheološki materijal koji govori o kulturološkim vrijednostima Japoda.

U srednjem vijeku, Ripač se prvi put spominje 1408, u jednoj povelji kralja Sigismunda Tomi Tompi, kao centar župe Hum. U toj povelji stoji da je rečeni Tompa stekao zasluge braneći grad Ripač od Bošnjaka i Turaka. Imao je župski sto na kome su učestvovali humski plemići i koji se pominje 1493. Ripač su držali Frankapani, a od 1447. knezovi Krbavski. U XVI v. u gradu je sedeo kaštelan sa vojnicima koji su se plaćali iz državne kase. Jedno vrijeme njime su upravljali Izačići kao kapetani. Grad je imao svoju crkvu, trg i sud. Ripačka crkva je pripadala Kninskoj biskupiji. Ripač je bio građen da brani grad Bihać, ali su ga Turci svejedno osvojili prvo 1582, a onda konačno 1591. Poslije 1697 istorija više ne pominje Ripač , kada su ga opsedali hrvatski ban Adam Bačan i karlovački general Karl Auersperg. Grad je defintivno napušten između 1833. i 1838.

ArheologijaUredi

Na lokalitetu Ripač po prvi put je otkriveno prahistorijsko sojeničko naselje u Bosni i Hercegovini. Uz Donju Dolinu kod Bosanske Gradiške predstavlja izuzetno vrijedan i bogat arheološki lokalitet prvorazrednog značaja.[2] Zemljaski muzej je organizirao 1893-1897. godine iskopavanja pod rukovodstvom Vaclava Radimskog i  Vejsila Čurčića; materijal sakupljen u ovim kampanjama se nalazi u Zemaljskom muzeju Bosne i Hercegovine u Sarajevu; dokumentacija je izgubljena, ali je većina tehničkih crteža objavljena.

Rasprostiralo se na gotovo 3000 m²; najstariji slojevi pripadali su kasnomu bronzanom dobu, a bilo je nastanjeno tijekom cijeloga željeznog doba. Pri prvim arheološkim istraživanjima krajem 19.stoljeća ostaci sojenica bili su razmjerno dobro očuvani pa se mogao rekonstruirati izgled naselja. Kuće od hrastovih oblica bile su podignute na masivnim hrastovim stupovima, a između njih su prolazili uski vodeni kanali. Stanovništvo se bavilo stočarstvom, poljodjelstvom, lovom, ribolovom i kovinarstvom. Karakteristično je crnouglačano keramičko posuđe, stilizirane antropomorfne keramičke figurice te brončani nakit.[3]

Nakon obavljenog istraživačkoga postupka na području Ripča ovo naselje danas se nalazi u lošem stanju i gotovo da više nema nikakvu funkciju, a ostaci sojenica polagano počinju da propadaju zbog izloženosti vremenskim uvjetima kao i nemaru ljudi. Arheološko područje Ripač proglašeno je za nacionalni spomenik BiH. [4]

StanovništvoUredi

Nacionalnost 1991.
Muslimani 1.297
Srbi 339
Hrvati 12
Jugosloveni 70
ostali 6
Ukupno 1.724

PrivredaUredi

  Ovaj dio članka je u začetku.
Pogledajte kako uređivati članak i pomozite Wikipediji u njegovom proširenju.

ReferenceUredi

  1. Nacionalni sastav stanovništva - Rezultati za Republiku po opštinama i naseljenim mjestima 1991.. Sarajevo: Izdanje Državnog zavoda za statistiku Republike Bosne i Hercegovine. 
  2. BOSNA I HERCEGOVINA U ANTIČKO DOBA. -Ivo Bojanovski, Akadenija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine, 1988
  3. RIPAČ -Hrvatska enciklopedija
  4. Nacionalni spomenik

Vanjske vezeUredi