Rašid (grad)

Rašid (arapski: رشيد /Rashīd, koptski: Rashit, francuski: Rosette) za Antike znan kao Volbitine je lučki grad od 110,048 stanovnika[1] na sjeverozapadu Egipta u muhafazi Beheira.

Rašid
الإسكندرية‎
Pogled na luku i grad
Pogled na luku i grad
Koordinate: 31°24′N 30°24′E / 31.400°N 30.400°E / 31.400; 30.400
Država  Egipat
Muhafaza Beheira
Površina
 - Ukupna 92.3 km²[1]
Visina 15[1]
Stanovništvo (2018.)
 - Grad 110,048[1]
 - Gustoća 1,193 stan. / km²[1]
Vremenska zona UTC+2 (UTC)
Karta
Rašid na karti Egipta
Rašid
Rašid
Pozicija Rašida u Egiptu

Geografske karakteristikeUredi

Grad se prostire na istočnoj obali rukavca Nila - Rašid 13 kilometara od ušća u Sredozemno more, udaljen 56 km sjeveroistočno od Aleksandrije.[2]

Rašid je trgovački i privredni centar; ljuštionice riže, uljare. Zapadno od grada nalaze se ležišta nafte.

HistorijaUredi

Poznat je po rozeti, rozetskoj ploči, rozetskom kamenu ili Kamenu iz Rosette, od 1802. smještenom u Britanskom muzeju, s tim da se kopija nalazi u Egipatskom muzeju. Taj kamen je pružio ključ za dešifrovanje egipatskih hijeroglifa. On predstavlja nepravilno oblikovani blok od crnog bazalta s istim tekstom na egipatskom jeziku napisanom hijeroglifskim pismom u gornjem dijelu (14 redova) i na egipatskom demotskom pismu u sredini (32 reda) te na grčkog jeziku i alfabeta u donjem dijelu (54 reda), a otkrili su ga Napoleonovi (1769-1821) vojnici 1799. godine. Kasnije je ustanovljeno da tekst opisuje djela faraona Ptolomeja V Epifana (205-180. pne.) i da datira iz devete godine njegove vladavine.

Dvojezični tekst na tri pisma odmah je privukao pažnju naučnika. Hijeroglifi, egipatsko slikovno pismo, privlačilo je pažnju stručnjaka još od antike, ali kako je izašlo iz upotrebe potkraj antike nitko nije znao njihovu tajnu. Početkom 19. vijeka nekoliko je stručnjaka istovremeno pokušavalo naći odgovor kako hijeroglifske tekstove treba čitati. Ipak, najveći doprinos dešifriranju hijeroglifa dali su Englez Thomas Young (1773-1829) i Francuz Jean-François Champollion (1790-1832). Dešifriranje kamena iz Rozete započeo je T. Young, koji je izdvojio osobna imena u demotičkoj verziji, a dovršio ga je J. F. Champollion, koji je ustanovio da su neki hijeroglifi fonetski.

IzvoriUredi

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 "Egypt, Arab Republic of Egypt" (engleski). City population. http://www.citypopulation.de/en/egypt/cities/. Pristupljeno 6.9. 2020.. 
  2. "Rosetta" (engleski). Encyclopædia Britannica. https://www.britannica.com/place/Rosetta-Egypt. Pristupljeno 6.7. 2020.. 

Vanjske vezeUredi