Prvi proleterski bataljon Hrvatske

Prvi proleterski bataljon Hrvatske formiran je 7. maja 1942. godine u tada oslobođenoj Korenici od Proleterske čete iz Grupe kordunaških partizanskih odreda, Proleterske čete Primorsko-goranskog partizanskog odreda i Proleterske čete Grupe NOP odreda za Liku.

Prvi proleterski bataljon Hrvatske

{{{opis_slike}}}

Segment Narodnooslobodilačke partizanske i dobrovoljačke vojske Jugoslavije
Lokacija osnivanja Korenica
Jačina 305 boraca
Formacija četiri čete
Komandanti
Komandant Ante Banina





Angažman

Pri formiranju imao je štab, tri čete i mitraljeski vod. Početkom juna narastao je na četiri čete sa 305 boraca, naoružanih sa 267 pušaka, 19 puškomitraljeza i 7 mitraljeza. Bataljon se nalazio pod neposrednom komandom Glavnog štaba NOP odreda Hrvatske.

Prvi komandant bataljona bio je Ante Banina, narodni heroji.

Borbeni put Prvog proleterskog bataljonaUredi

Odmah posle formiranja bataljon je ušao u sastav Kombinovanog partizanskog odreda i upućen na tromeđu Like, Bosne i Dalmacije, gde je učestvovao do kraja maja u borbama protiv italijanskih jedinica, i u razbijanju i uništenju četnika u selima Golubiću, Zrmanji, Erveniku, Rujištu, Vrpolju i Plavnu, i nekoliko puta rušio komunikaciju Gračac-Knin, posle čega je izašao iz sastava Odreda.

U junu i prvoj polovini jula, s jedinicama Grupe NOP odreda za Liku vodio je borbe s ustašama i italijanima na području Plitvičkih jezera, a zatim napadao četnička uporišta u Gackoj dolini. U Gorskom kotaru i Hrvatskom primorju bataljon se istakao u više uspelih napada na italijanske, četničke i ustaške snage: sa delovima Prvog primorsko-goranskog partizanskog odreda na putu Novi-Senj napao je 18. jula italijansku motorizovanu bateriju iz 57. artiljerijskog puka divizije -{Lambardia}- i tom prilikom uništena su četiri topa, dva kamiona i jedan oklopni automobil; 24. jula napao je četničko uporište Gomirje i razoružao oko 50 četnika; 2. avgusta s Udarnim bataljonom Drugog primorsko-goranskog partizanskog odreda napao je između Gerova i Crnog Luga veliku italijansku motorizovanu kolonu, uništio 50 motornih vozila i oslobodio oko 500 ljudi, žena i dece koje su italijanski fašisti sprovodili u internaciju; 11. i 14. avgusta razbio je italijanski motorizovanu kolonu između Mrzlih Vodica i Jelenja, a 12. avgusta, posle osmočasovne borbe, odbio napad italijanskih snaga u rejonu brda Travnika.

Početkom septembra Prvi proleterski bataljon Hrvatske došao je na Kordun i 13. septembra 1942. godine sa Prvim i Drugim udarnim bataljonom Prvog primorsko-goranskog odreda i Trećim kordunaškim bataljonom likvidirao jako ustaško-domobransko uporište Blagaj, zarobio 58 domobrana i zaplenio 70 pušaka i drugu ratnu opremu. Bataljon je učestvovao u likvidaciji ustaško-domobranskih uporišta sela Siča, 19. septembra; domobranskog u Bosiljevu, 24/25. septembra i ustaškog Netretiću, 28. septembra.

Krajem septembra Prvi proleterski bataljon je imao 523 boraca. Posle dolaska u Žumberak, krajem septembra 1942. godine, od 7. do 10. oktobra sa bataljonom Josip Kraš Žumberačko-pokupskog partizanskog odreda i Prvim bataljonom Krškog partizanskog odreda, vodio je teške borbe, vodio je teške borbe sa četiri bojne ustaša. U tim borbama bio je oboren i jedan ustaški avion. Za postignute uspehe u borbi bataljon je bio pohvaljen od strane Glavnog štaba NOP odreda Hrvatske 19. oktobra 1942. godine.

Bataljon se posebno istakao u borbama s italijanskom posadom u Ostrižu kod Kašta, blizu Metlike, 24. oktobra; kod Radovice, 26. oktobra i protiv jakih italijanskih i ustaških snaga kod Lešća, Visoča, Bulića, Magovca, Pilatovaca i Glušinje od 28. oktobra do 1. novembra kada je uspeo da probije obruč, savlada železničku prugu Zagreb-Karlovac i stigne 1. novembra u rejon Jastrebarskog. Zatim se preko Donje Kupčine prebacio na Kordun, u rejon Sjeničaka, gde je 10. novembra 1942. godine ušao u sastav Trinaeste hrvatske udarne brigade Josip Kraš.

Za šest meseci postojanja Prvi proleterski bataljon Hrvatske vodio je borbe u Lici, severnoj Dalmaciji, Gorskom kotaru, Hrvatskom primorju, Kordunu i Žumberku.

Narodni heroji Prvog proleterskog bataljonaUredi

Sedmoro boraca Prvog proleterskog bataljona proglašeno je za narodne heroje.

LiteraturaUredi

  Segment isključivo posvećen Narodnooslobodilačkoj borbi.