Prva makedonsko-kosovska proleterska brigada

Prva makedonsko-kosovska proleterska udarna brigada je formirana 11. novembra 1943. godine u selu Slivovu kod Ohrida. Sastojala se od boraca bataljonaMirče Acev“, Kičevskog bataljona, Prvog kosovsko-metohijskog bataljona „Ramiz Sadiku“ i Drugog kosovsko-metohijskog bataljona "Boro Vukmirović". Imala je oko 700 boraca.

1. makedonsko-kosovska proleterska brigada

Borci I makedonsko-kosovske brigade nakon uspešno izvedene akcije.
Borci I makedonsko-kosovske brigade nakon uspešno izvedene akcije.

Segment NOV i PO Jugoslavije
Aktivnost 11. novembar 194324. jun 1944.
Lokacija osnivanja Slivovo
Jačina 700 vojnika i oficira
Komandanti
Komandant Petar Brajović



Politički komesar Mita Miljković
Angažman
Bitke Februarski pohod
Prolećna ofanziva
Odlikovanja Orden narodnog heroja
Orden narodnog oslobođenja
Orden partizanske zvezde

Prvi komandant brigade bio je Petar Brajović, narodni heroj, a politički komesar Mita Miljković.

Brigada je bila višenacionalnog sastava i u njenim redovima zajedno zajedno su se borili Makedonci, Albanci, Turci, Srbi, Crnogorci, Slovenci i Italijani.

Borbeni put brigadeUredi

Odmah posle formiranja, brigada je vodila borbe protiv nemačkih i balističkih jedinica na terenu Kičeva i protiv bugarskih okupacionih jedinica na području Kruševa, Resana i Ohrida. Početkom decembra, vodila je odbrambene borbe protiv nemačko-balističkih jedinica koje su koncentrično napadale iz Kičeva, Debra i Struge na slobodnu teritoriju Debarca, na kojoj su se nalazili Centralni komitet KP Makedonije i Glavni štab NOV i PO Makedonije.

Pod pritiskom nadmoćnijih nemačko-balističkih jedinica, brigada je zajedno s Glavnim štabom i CK KPM izvršila marš preko Galičice i albanske teritorije u Grčku, gde je 13. decembra 1943. stigla u Karadžovu. U vreme pokreta, u sastav brigade ušao je bataljon „Stiv Naumov“, ali je već u januaru 1944. izašao iz njenog sastava i s bataljonom „Hristo Botev“ formirao Treću grupu bataljona. Prema operativnom planu GŠ Makedonije, 1. makedonsko-kosovska s Drugom makedonskom brigadom i Trećom grupom bataljona vodila je do kraja januara 1944. uspešne borbe protiv nemačkih i bugarskih snaga na Meglenu, Marijovu i rejonu planine Kožuf i ugrožavala komunikacije SolunĐevđelijaSkoplje.

U Februarskom pohodu posebno se istakla u teškim borbama koje je u prvoj polovini februara 1944. vodila protiv znatno brojnijih i opremljenijih bugarskih jedinica. Brigada je po velikom snegu, mrazu i hladnoći prešla preko 300 kilometara. U sukobu s bugarskim jedinicama, brigada je olakšala prolaz 3. grupe bataljona s Glavnim štabom Makedonije i izbijanje na teren Kumanova.

Za iskazanu hrabrost i upornost tokom Februarskog pohoda, brigada je pohvaljena od GŠ Makedonije 26. marta 1944. godine. U Prolećnoj ofanzivi, brigada je bila podeljena na dve grupe bataljona (makedonsku i kosovsko-metohijsku), učestvovala u ofanzivi ka zapadnoj Makedoniji i od 8. maja do 4. juna razbila protivofanzivu 297. nemačke divizije i balističkih snaga u Debarcima i vodila borbe na komunikaciji Struga–Debar.

Od grupe makedonskih bataljona formirana je 8. juna 1944. Prva makedonska brigada, a od kosovsko-metohijskih, 24. juna 1944. godine Prva kosovsko-metohijska brigada.

Odlikovana je Ordenom narodnog heroja Jugoslavije 2. novembra 1951. godine (pod imenom 15. proleterska brigada), Ordenom narodnog oslobođenja, i Ordenom bratstva i jedinstva.

Narodni heroji Prve makedonsko-kosovske proleterske brigadeUredi

 
Spomenik Prvoj makedonsko-kosovskoj brigadi u blizini Belčišta, centra slobodne partizanske teritorije Debarca 1943. godine.

Neki od boraca Prve makedonsko-kosovske proleterske brigade, proglašeni za narodne heroje Jugoslavije, su:

LiteraturaUredi


  Proleterske brigade Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije
Prva proleterska brigada | Druga proleterska brigada | Treća proleterska sandžačka brigada | Četvrta proleterska crnogorska brigada | Peta proleterska crnogorska brigada | Šesta proleterska istočnobosanska brigada | Dvanaesta slavonska proleterska brigada | Trinaesta proleterska brigada „Rade Končar“ | Prva lička proleterska brigada | Druga lička proleterska brigada | Treća lička proleterska brigada | Prva dalmatinska proleterska brigada | Druga dalmatinska proleterska brigada | Prva krajiška proleterska brigada | Treća krajiška proleterska brigada | Prva slovenačka proleterska brigada | Prva vojvođanska proleterska brigada | Prva makedonsko-kosovska proleterska brigada | Treća srpska proleterska brigada | Deseta hercegovačka proleterska brigada


  Makedonske brigade Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije
Prva makedonsko-kosovska brigada | Prva makedonska brigada | Druga makedonska brigada | Treća makedonska brigada | Četvrta makedonska brigada | Peta makedonska brigada | Četvrta šiptarska brigada | Šesta makedonska brigada | Sedma makedonska brigada | Osma makedonska brigada | Deveta makedonska brigada | Deseta makedonska brigada | Jedanaesta makedonska brigada | Dvanaesta makedonska brigada | Trinaesta makedonska brigada | Četrnaesta makedonska brigada | Petnaesta makedonska brigada | Šesnaesta dalmatinska brigada | Sedmanaesta makedonska brigada | Osmanaesta makedonska brigada | Devetnaesta makedonska brigada | Dvadeseta makedonska brigada | 21. makedonska brigada | Prva egejska udarna brigada | Artiljerijska brigada 42. divizije | Artiljerijska brigada 48. divizije | Artiljerijska brigada 49. divizije | Artiljerijska brigada 50. divizije | Artiljerijska brigada 51. divizije