Otvori glavni meni

Prvi islamski građanski rat (656–661), također poznat i kao Prva fitna (arapski: فتنة مقتل عثمانtransliteracija: Fitnat Maqtal Uthmān "Fitna Osmanovog ubistva") je naziv za prvi veliki građanski rat u islamskom kalifatu. Nastao je kao borba oko toga tko ima pravo biti legitimni kalif.[1] Spor je doveo do kraja jedinstva muslimanske ume te pokrenuo procese koji će dovesti do podjele islama na šijitske i sunitske sekte.

Prva fitna
Segment islamskih građanskih ratova
First Fitna map.png
  Oblast pod kontrolom rašidunskog kalifa (Alija)
  Oblast pod kontrolom Muavije I
  Oblast pod kontrolom Amr ibn al-Asa
Datum 656661
Lokacija Arabijski poluotok
Ishod ustanak uspio, sklopljen mirovni sporazum;
Muavija I započinje Omejadsku dinatsiju
Sukobljene strane
Rašidunski Kalifat
(Haridžiti)[a]
Pobunjeni Arapi:
Aišine snage
Muavijine snage
Ostali ustanici
(haridžiti)[a]
Komandanti i vođe
Ali ibn Abi Talib
Malik al-Aštar
Aiša
Talha
Zubajr
Muavija I
Amr ibn al-As[b]
  1. Haridžiti su bili frakcija Alijevih sljedbenika koji su prebjegli i kasnije podržavali obje strane.
  2. Amr ibn al-As je ispočetka podržavao Alija, ali se kasnije priključio Muaviji.

Fitna je počela kao niz ustanaka protiv kalifa Alija – koga šijiti smatraju prvim imamom, a suniti četvrtim i posljednjim od pravednih kalifa –uzrokovanih kontroverznim ubistvom njegovog prethodnika Osmana ibn Afana. Trajala je gotovo sve vrijeme Alijeve vladavine, a okončalo ju je Muavijino preuzimanje kalifata i osnivanje omejadske dinastije, kao i mirovni sporazum između njega i Hasana ibn Alija.

FusnoteUredi

  1. Vidi:
    • Lapidus (2002), str. 47.
    • Holt (1977a), str. 70-72.
    • Tabatabaei (1979), str. 50-57.

LiteraturaUredi

Enciklopedije