Protesti na trgu Tiananmen

Protesti na trgu Tianmen su izraz kojim se opisuju masovne demonstracije koje su se u proljeće 1989. godine odigravale u Pekingu, glavnom gradu NR Kine, a u kojima su njihovi učesnici, uglavnom studenti pekinških univerziteta, od vlade na čelu sa Komunističkom partijom Kine (KPK) zahtijevali dalekosežne političke reforme u smjeru demokratizacije tadašnjeg kineskog društva. Njihovi uzroci se tradicionalno tumače negativnim posljedicama ekonomskih reformi Deng Xiaopinga, a povod za izbijanje je bila smrt bivšeg partijskog čelnika Hu Yaobanga, poznatog kao glavnog zagovornika političkih reformi.

Kinez privremeno blokira put tenkovima, koji su dan ranije prisilno uklonili prosvjednike s trga. Snimljena 5. lipnja 1989. godine, ovo je jedna od najpoznatijih i najikonskijih fotografija ovog događaja.

Demonstracije, koje su se odigravale na glavnom pekinškom trgu Tjenanmen su dobile snažnu podršku, te je do maja na ulicama Pekinga znalo demonstrirati i do milion ljudi; istovremeno su pokazale i duboke podjele unutar samog vodstva Partije oko toga da li i kako treba prihvatiti zahtjeve demonstranata. Vodstvo KPK je na kraju u maju odlučilo demonstracije okončati vojnom silom, nakon što je Deng stao na stranu tvrdolinijaša.

Nakon višednevnih priprema su u noći 3/4. juna 1989. jedinice Narodnooslobodilačke armije rastjerali demonstrante i uklonile barikade koristeći vatreno oružje i oklopna vozila, pri čemu je došlo do najvećeg krvoprolića u historiji Pekinga u 20. vijeku, a što se često naziva Tjenanmenski masakr. Pokušaji nastavka demonstracija su krvavo ugušeni sljedećih dana, a uslijedile su masovna hapšenja i čistke, koje su za posljedicu imale nestanak reformatorske struje i kraj nastojanja da se u NR Kini uvede liberalna demokracija zapadnog tipa. Dok se u zapadnom svijetu ti događaji slave kao borba za demokraciju, u Kini, gdje se za njih koristi izraz Incident 4. juna, predstavljaju tabu temu i predmet su izuzetno stroge cenzure u medijima.

PovezanoUredi

Vanjske vezeUredi