Otvori glavni meni

Propaganda u Kosovskom ratu obuhvata propagandne aktivnosti zaraćenih strana u Kosovskom ratu (SRJ, NATO, OVK) u cilju ostvarivanja uticaja na javno mnjenje radi zadobijanja podrške za sopstvene ratne ciljeve.

Srpska propagandaUredi

Miloševićev režim je negirao ratne zločine i politiku etničkog čišćenja tijekom rata na Kosovu. [1] Početkom rata na Kosovu, državni mediji su poricali masakr u Vučitrnu i masakr u Gornjem Obrinju, oba počinjena od strane srpske policije 26. rujna 1998. Radio-televizija Srbije je izveštaje BBC-a o zločinima počinjenim od strane srpske policije na Kosovu opisala kao "laži i manipulacije".[2] Nezavisni novinari koji su izveštavali o zločinima na Kosovu su drakonski kažnjavani po tadašnjem zloglasnom Zakonu o informisanju. Tako je na zahtev javnog tužioca pokrenut postupak protiv Dejana Anastasijevića, novinara nedeljnika Vreme, zbog teksta pod naslovom "Krvavi vikend u Dreničkom kraju", objavljenog 17. marta 1998, koji se bavi masakrom nad albanskim civilima u selu Likošani u regionu Drenice.[3]

Zapadne zemlje, okupljene u NATO savezu, su početkom 1999. rešile da vojno intervenišu u Kosovskom ratu, navodno protiv organiziranog etničkog čišćenja na Kosovu. Srbijanske vlasti su pokušale predstaviti intervenciju NATO-a kao čin agresije ("NATO agresija") planiranu od strane Vatikana i zapadnih zemalja. Televizija Srbije je predstavljala snage NATO-a kao nacističke trupe koje osvajaju srpsku zemlju. Predsjednik SAD Bill Clinton je prikazivan kao Adolf Hitler.[4] NATO zemlje i zvaničnici su po pravilu nazivani agresorima, zločinačkim, zlikovačkim, genocidnim, i slično:

Bombardujući rafineriju nafte, NATO agresori su zbacili poslednji veo sa svog genocidnog plana - pokušaja da izazovu ekološku katastrofu.
 
— RTS, 18. april 1999
 
Zgrada RTS-a koju je bombardovao NATO 1999.

Srpska propaganda je pokušala osporiti glavni razlog NATO intervencije, etničko čišćenje na Kosovu, predstavljajući "NATO agresiju" kao "ničim izazvanu". Za vrijeme rata na Kosovu, Radiotelevizija Srbije nikada nije izvještavala o 800.000 kosovskih Albanaca protjeranih od strane srpske policije i paravojnih postrojbi, osim kada je konvoj prognanih Kosovara ubijen od NATO bombi.[5] Štoviše, srpski mediji su pokušavali uvjeriti međunarodnu javnost da velike kolone albanskih izbjeglica bježe sa Kosova zbog NATO bombardiranja, a ne usljed srpskih vojnih dejstava.[6] Drugi bitan aspekt srpske propagande kampanje diskreditiranja NATO je predstavljanje incidenata u kojima su ginuli civili (tzv. "kolateralna šteta"), kao namjerne napade na civile.[6] Slike ubijenih civila su ojačale antiratni aktivizam diljem Europe, što dovodi do marševa i demonstracijama protiv SAD-a i NATO-a.[6]

NATO zločinački zvaničnici su priznali u Briselu da su njihovi zločinački avioni bombardovali konvoj albanskih izbeglica.
 
— RTS, 16. april 1999

NATO je proglasio RTS za legitimni cilj, kao dio Miloševićeve "ratne mašinerije". Tijekom NATO-a bombardiranja Jugoslavije 1999, sjedište Radio-televizije Srbije u Beogradu je bombardirano.[7][8] Šesnaest osoba, uglavnom tehničkog osoblja, ubijeno je, unatoč tome što je direktor RTS-a Dragoljub Milanović znao da će zgrada biti bombardirana te se sam povukao, ali radnicima nije naredio evakuaciju. Obitelji žrtava su optužili Miloševića da je radnike namjerno poslao u smrt kako bi postigao propagandni efekt protiv NATO-a.[9]

Tokom rata na Kosovu, srpska propaganda je višestruko preuveličavala gubitke NATO-a, govoreći o desetinama oborenih aviona. Nakon izgubljenog rata na Kosovu, Milošević uvjeravao ljude da je Srbija pobijedila u ratu, i da Kosovo nije izgubljeno.[10]

NATO propagandaUredi

NATO propaganda tokom bombardovanja SRJ je bila uglavnom usmerena na javno mnjenje zapadnih zemalja u cilju dobijanja podrške za sprovođenje bombardovanja SRJ. NATO propaganda se dobrim delom zasnivala na preuveličavanju, što je npr. karakteristično za masakr u Račku 15. januara 1999, gde su uglavnom ubijeni muškarci, ali je američki predsednik Bil Klinton govorio o ubijenim ženama i deci:

 
NATO letak upozorenja VJ da se povuče u svoje garnizone.
Treba da se setimo šta se desilo u selu Račak u januaru - nevini ljudi, žene i deca odvedeni iz svojih kuća u jarugu, naterani da kleče u prašini, pokošeni rafalima ni zbog čega što su učinili, nego samo zbog onoga što jesu.[11]
 
— Predsednik SAD Klinton na konferenciji za štampu 19. marta 1999, neposredno pred početak bombardovanja

Masakr u Račku je dobrim delom iskorišten u propagandne svrhe i poslužio je kao prekretnica u odnosu zapadnih zemalja prema Srbiji, odnosno kao "legalno pokriće za početak rata".[12] Prilikom izveštavanja o masakru u Rogovu od 29. januara 1999, britanski i američki novinari imenovali su žrtve kao "etničke Albance", ne pominjući njihovu povezanost sa Oslobodilačkom vojskom Kosova.[13]

Nakon početka NATO udara, srpske snage su započele masovni progon Albanaca sa Kosova, što je NATO iskoristio u svrhu opravdavanja već započete intervencije, preduzete bez UN mandata i odgovarajuće rezolucije SB. NATO intervencija, koja je nazvana "humanitarnom intervencijom", je stekla veću podršku u javnosti zahvaljujući tvrdnjama da su bili neophodni kako bi se sprečilo etničko čišćenje Albanaca na Kosovu i Metohiji, koje su Vojske Jugoslavije i policije Srbije sprovodile. [14] Akcije srpskih snaga protiv albanskog civilnog stanovništa su na zapadu nazvane Operacija Potkovica. Jugoslovensko rukovodstvo na čelu sa predsednikom SRJ, Slobodanom Miloševićem, je demantovalo tvrdnje o postojanju ovakve operacije.

Kosovarska propagandaUredi

  Ovaj dio članka je u začetku.
Pogledajte kako uređivati članak i pomozite Wikipediji u njegovom proširenju.

IzvoriUredi

Vidi jošUredi