Otvori glavni meni

Izmjene

Obrisano 14 bajtova ,  prije 7 godina
m/м
razne ispravke
== Goranski narod ==
 
Goranci ili Gorani (Čirilično: Горанци ili Горани, što u prevodu znači žitelji visokog kraja) su južnoslovenska etnička grupa koja je nastanjena u Goranskoj oblasti na Balkanu, koja je locirana u trouglu između južne srpske pokrajne Kosova, Makedonije i Albanije. Drugačiji naziv za ovaj narod je “Našinci”<ref>Xhelal Ylli, Erlangen: "Sprache und Identität bei den Gorani in Albanien: 'Nie sme nasinci'.</ref>, što u literaturi znači “Naši ljudi”. Goranci govore Goranskim dijalektom, koji pripada Torlačkoj grupi južnoslovenskih jezika.
 
 
== Jezik ==
 
Goranski narod govori lokalnim dijalektom poznat kao „Goranski“ ili „Našinski“, koji je deo šireg Torlačkog dijalekta, koji se govori u zapadnoj Bugarskoj, Južnoj Srbiji i delom u Makedoniji. Torlački dijalekt je prelazni dijalekt bugraskog i srpskog jezika sa istovrmenim deljenjem karakteristika sa makedonskim jezikom. Dok se i dalje zadržala osnova slovenskog jezika, goranaski ima i pozajmljenih reči, goranski dijalekt je i dalje pod velikim uticajem turskog, albanskog i arapskog jezika.
 
 
== Goranska dijaspora ==
 
Gora je slabo razvijena oblast skoro dva veka, njihovi muškarci je napuštaju i odlaze u udaljenije regione kako bi pronašli posao. Zbog toga, goranska dijaspora je došla po bolji život da živi u mnogim delovima centralne Srbije (delimično u Beogradu: 3.340), Vojvodini (606), Albaniji (posebno u Durres), u Republici Makedoniji (posebno u zapadnom delu), Bosni i Hercegovini, Italiji, Grčkoj, Turskoj, zemljama zapadne evrope i nakon bekstva iz komunističke Albanije i socijalističke Jugoslavije u kasnim 1940. – tim godinama u Sjedninjenim Američkim državama (posebno u Njujorku I Los Anđeleu) i Sjedninjenom Kraljevstvu (posebno u Haringeju, Londonu).
 
== Kultura i religija ==
 
Sloveni u Gori su hrišćanizovani 870. godine za vreme vizantijskog carstva posle pokrštavanja Srba i Bugara. Otomanskim osvajanjem regiona u 14 veku je počeo proces islamizacije Goranaca i obližnjih Albanaca. Međutim, Goranci i dalje tangencijonalno slave Đurđevdan koji se ne slavi u potpunosti po hrišćanskim običajima već se tog dana vesele tradicionalnim veseljima sa narodnim instrumentima i u narodnoj nošnji. Prva džamija u selu Mlike sagrađena je 688. (1289. po novom) godine po hidžri a na starim temeljima je natpis da je Ahmed-aga Pir obnovio džamiju 1238. (1822. godina po novom), što svedoči i tarih džamije u Mlikama. Porodica Ahmed Al-age koja je podigla ovu džamiju je naseljena u selu od 1095 godine,a poslednji članovi porodice se doseljavaju 1291 godine.Ova drevna porodica je poreklom iz mesta Halep u Siriji,a familija koja je proistekla iz ove porodica je u selu poznata kao Aljepovci.Iz razloga kontradiktornosti koji su uzrokovani nametanjem istorijskih činjenica od strane hrišćanskih istoričara na Balkanu u prethodnom veku,vršene su detaljne analize ovog dokaza pa je tako nakon istraživanja u Siriji muftijaštvo okuga Halep izdalo zvanični dokument o izvornosti ovog kamenog natpisa, čiji prevod glasi:
 
 
== Položaj Goranaca - danas ==
 
Goranci su poseban narod priznat samo od strane Srbije, ali ne i Makedonije, Bugarske i Albanije. Goranci žive na tromeđi Makedonije, Albanije i Kosova. Ima ih oko 60.000, trenutno u Gori živi između 6.000-7.000 Goranaca. I danas nastoje u očuvanju svog identiteta bez obzira što se trenutno vrši asimilacija<ref>15</ref>. Od 1999. Goranci doživljavaju egzodus, zbog događanja na Kosovu napuštaju svoju sredinu zbog političkih i pre svega ekonomskih razloga. Utočište traže u zapadno-evropskim zemljama, Srbiji, Makedoniji, Bosni i Hercegovini. Za vreme rata i posle rata ni krivi ni dužni stradaju ljudi u svojim domovima, oduzima im se imovina (lokali), kako u Dragašu tako i po celom Kosovu. Goranci na Kosovu često su diskriminisani pa ih trenutno niko i ne spominje, do posla jako teško dolaze, obično su to najlošije plaćeni poslovi. UN zaokupljeni odnosima Srba i Albanaca zapostavljaju ih kao i sve vlasti do sada. U Srbiji doživljavaju diskriminaciju zbog prezimena koja su im nametnuta od strane Albanaca pa tako stradaju radnje nedužnih ljudi. Goranci su, kako oni kažu, ipak ponosan narod i niko neće uspeti asimilirati ih. Održava ih tradicija i volja koja postoji za Gorom. Za njih, kako kažu "Mnoge su se vlasti menjale ali Goranci su uvek ostali Goranci".
 
== Poznati Goranci ==
 
[[Fahrudin Jusufi]], poznat jugoslovenski fudbaler, igrač [[FK Partizan]] i [[Šalke 04]].
 
 
===== Pogledaj takođe =====
 
[[Torlaci|Torlaci]]
 
[[Pomaci|Pomaci]]
 
===== SpoljašnjeEksterni vezelinkovi =====
 
[http://www.nash-shishtavec.com/ Naš Šištejec]
 
[http://www.economist.com/node/8116643/ Manjina u manjini]
 
 
== Beleške i literatura ==
 
Na Kosovu je predmet teritorijalnog spora između Republike Srbije i samoproglašene Republike Kosovo. Republika Kosovo je proglasila nezavisnost 17. Februara 2008. godine, a Srbija i dalje tvrdi da je Kosovo i Metohija deo njene suverene teritorije. Kosovsku nezavisnost je priznalo 86. zemalja članica Ujedinjenih Nacija.
 
 
== Literatura: ==
 
{{reflist}}
177.192

izmjene