Razlike između izmjena na stranici "Seljački ustanak u Engleskoj"

m/м
linkovi
m/м (robot kozmetičke promjene)
m/м (linkovi)
[[Datoteka:DeathWatTylerFull.jpg|mini|300p300px|Kraj pobune. VotWat TajlerTyler je ubijen, dok je kralj Ričard[[Richard II od Engleske|Richard II]] to posmatrao, nakon čega se obraća masi.]]
 
'''Seljački ustanak u Engleskoj''' dogodio se [[1381]]. godine. Vođe bune su bili [[Wat Tyler]], [[John Ball]] i [[Jack Straw]]. Seljačka buna je izbila zbog teških poreza nametnutih da bi se finansirao [[Stogodišnji rat]].
„Stari zakon se mora ukinuti“, objavili su seljaci za vreme ustanka u Engleskoj 1381. Ustanak se širio iz okruga u okrug i završio maršem hiljada seljaka od [[Kent]]a do [[London]]a, koji su hteli da „popričaju sa Kraljem“.<ref name="Federiči">[http://anarhisticka-biblioteka.net/library/silvia-federici-kaliban-i-vestica Silvija Federiči, Kaliban i veštica]</ref>
 
Do početka XV[[15. vekavijek]]a, makar u Engleskoj, [[kmetstvo]] i [[ropstvo]] zaista su skoro nestali, iako je pobuna bila politički i vojno poražena, a njene vođe surovo pogubljene.<ref name="Federiči"/>
 
== Pozadina ==
[[Datoteka:John Ball encouraging Wat Tyler rebels from ca 1470 MS of Froissart Chronicles in BL.jpg|minijatura|[[John Ball]] predvodi pobunjenike.]]
 
Pobuna je počela u Eseksu, gde su seljaci napali isuviše revne skupljače poreza. Pobuna se raširila po okolnim regionima. Napadali su plemiće i crkve. U junu [[1381]], dve grupe običnih ljudi iz [[Kent]]a i [[Eseks]]a krenuli su prema [[London]]u. Izraziti vođa je bio [[VotWat TajlerTyler]] iz Kenta. Kad su došli do predgrađa Londona 12. jula ohrabrio ih je sveštenik DžonJohn BolBall pitanjem gde su bili džentlmeni, u doba Adama i Eve. Ohrabreni sa tom propovedi pobunjenici prelaze londonski most i dolaze u srce Londona.
 
Nisu napadali po [[London]]u bez reda, nego su sistematski napadali ono što je pripadalo regentu DžonuJohnu od GontaGenta ili redu [[JovanovciIvanovci|vitezova hospitalaca]].
 
=== Napad na Londonsku kulu ===
* majstora Velike Lože Viteza Hospitalaca ([[Jovanovci|Jovanovaca]]), koji je bio glavni kraljevski blagajnik Robert de Hals.
 
Pobunjenici uništavaju Savojsku palatu, koja je pripadala regentu[[regent]]u DžonuJohnu od GantaGenta.
 
=== Sastanak sa kraljem Ričardom II ===
[[Datoteka:Richard II meets rebels.jpg|mini|300p300px|Ričard[[Richard II od Engleske|Richard II]] pregovara sa vođama seljačkog ustanka 1381. (Ilustracija iz Froisarovih hronika)]]
 
Obratio im se maloletni kralj [[RičardRichard II od Engleske|Richard II]] [[14. jul]]a. Oni su kralju izložili listu svojih zahteva:
* pravednije poreze,
* ukidanje kmetstva,
* i ostali zahtevi.
 
Maloletni kralj [[RičardRichard II od Engleske|Richard II]] pristaje na reforme poreza i na ukidanje kmetstva.
 
=== Seča ustaničkih vođa ===
 
U Smitfildu u Londonu se nastavljaju dalji pregovori. Tu seljaci zahtevaju i da se ogromna crkvena imanja podele seljacima. Kad je VotWat TajlerTyler došao na pregovore ubijaju ga.
 
Kralj dolazi do seljaka i govori im da VotWat TajleraTyler proglašava vitezom, a da će seljačkim zahtevima biti udovoljeno. Rekao je da odu do jedne poljane, gde će im se kasnije obratiti VotWat TajlerTyler. Kralj je lagao. Plemstvo je na brzinu skupilo 7.000 vojnika i lako su rasterali seljake. Vođe su pohvatili i pobili. Ubili su i DžonaJohn Bola i DžekaJacka StroaStrawa.
 
Nakon kršenja pobune kralj je povukao svoja obećanja. Pobuna je zatim skršena i u ostalim delovima Engleske.
== Posledice ==
 
Iako je pobuna bila politički i vojno poražena, a njene vođe pogubljene, do početka XV[[15. vekavijek]]a u Engleskoj, [[kmetstvo]] i [[ropstvo]] zaista su skoro nestali. Za veliki deo evropskog seljaštva, XV[[15. vekvijek]] je bio period nezabeležene društvene moći. „Skandal“ visokih nadnica koje su radnici zahtevali, mogao se, u očima poslodavaca, porediti samo s novom arogancijom koju su ovi pokazivali – s odbijanjem da rade ili da nastave da rade nakon što bi zadovoljili svoje potrebe; njihovom rešenošću da iznajme svoju radnu snagu samo za ograničene poslove, umesto na duže vreme; traženjem drugih pogodnosti, pored nadnica; i s njihovim razmetljivim oblačenjem, zbog kojeg se, prema žalopojkama savremenih društvenih kritičara, nisu mogli razlikovati od vlastelina. „Sluge su sada gospodari, a gospodari sluge“, žalio se [[John Gower|Džon Gover]] u ''Mirour de l’omme'' (Ogledalo čovečanstva, [[1378]]), „seljaci žele da oponašaju slobodnjake i oblače se u njihovu odeću.“<ref name="Federiči"/>
 
== Reference ==
21.771

izmjena