Razlike između izmjena na stranici "Uttar Pradesh"

Dodana 23 bajta ,  prije 8 godina
m/м
robot Mijenja: af:Oetarpradesj; kozmetičke promjene
m/м (r2.7.1) (robot Dodaje: af:Uttar Pradesj)
m/м (robot Mijenja: af:Oetarpradesj; kozmetičke promjene)
! colspan="2" bgcolor="#DEFFAD" | Mapa
|-----
| colspan="2" align="center" bgcolor="#E8E8E8" | <center>[[imageDatoteka:India_Uttar_Pradesh_locator_map.svg |250px|Položaj Utar Pradeša u Indiji]]</center>
|}
 
'''Utar Pradeš''' je država [[Indija|Indije]] sa najviše stanovnika. Nalazi se u gusto naseljenoj i plodnoj niziji [[Gang]]a. Graniči sa [[Nepal]]om i sa indijskim državama [[Utarančal]], [[Himačal Pradeš]], [[Harajana]], [[Delhi]], [[Radžastan]], [[Madja Pradeš]], [[Čatisgar]], [[Džarkand]] i [[Bihar]]. Glavni grad je [[Laknau]]. Drugi značajni gradovi su [[Alahabad]], [[Agra]], Matura, Aligarh, [[Varanasi]], Kanpur i Gorakpur. Utar Pradeš ima 166 miliona stanovnika i predstavlja najnaseljeniju državu Indije. Više stanovnika od Utar Pradeša imaju samo Kina,SAD, Indonezija i Brazil. Službeni jezik je [[hindi]], a [[urdu]] je drugi jezik.
[[imageDatoteka:Varanasiganga.jpg|left|thumb|300px|Varanasi se nalazi na reci Gang i privlači hiljade hinduskih hodočasnika svake godine]]
 
== Istorija ==
Utar Pradeš je značajan za istoriju hinduizma, kao i za istoriju antičke Indije. Onaj ko je kontrolisao Utar Pradeš kontrolisao je veliki deo Indije. Prvi arijski narodi su stigli 2.000. pre Hrista. To je bila vedska faza indijske civilizacije . Područje se zvalo [[Arijavarta]] ( arijska zemlja ) ili Baratvarša (kraljevstvo Barata, važnog arijskog kralja). Posle toga Arijci su se selili u druge delove Indije i došli su do Kerale i Šri Lanke. Antičko hindusko kraljevstvo Kosale u Ajođi tu je bilo locirano, i tu je vladao Rama iz Ramajane, a [[Krišna]] je rođen u tom području u Maturi. Mahabharata ratovi su se dešavali između Utar Pradeša i Delhija. Kasnije je bio u sastavu Maurija carstva, Gupta carstva i Kušanskog carstva.
Posle muslimanskih invazija i pada Radžputa različiti muslimanski sultanati su vladali iz Delhija. Utar Pradeš postaje srce [[Mogulsko carstvo|Mogulskog carstva]] posle osvajanja Indije od strane [[Babur]]a [[1526.]] [[Agra]] i [[Fatehpur Sikri]] su bili glavni gradovi tokom vlasti velikog mogulskog cara [[Akbar Veliki|Akbara Velikog]]. [[Laknau]] su osnovali muslimanski navabi u 18. veku. Moguli su vladali gotovo celim Indijskim potkontinentom. Kad se raspadalo Mogulsko carstvo Utar Pradeš je bio njihova zadnja teritorija. Tokom druge polovine 18. veka Britanci ovladavaju područjem. Utar Pradeš je odigrao centralnu ulogu u indijskoj borbi za nezavisnost. Iz grada Alahabada potiče 5 indijskih predsednika vlade: [[Džavaharlal Nehru]], [[Indira Gandi]], [[Bahadur Šastri]], [[Višvanat Pratap Sing]] i [[Radživ Gandi]]. Od Utar Pradeša se 2000. otcepio deo [[Utarančal]], koji je postao nova indijska država.
[[imageDatoteka:Taj Mahal in March 2004.jpg|thumb|250px|left|[[Tadž Mahal]] u [[Agra|Agri]] je najpoznatiji spomenik Indije]]
 
== Geografija ==
Sastoji se od tri različita geografska regiona
# [[Himalaji|Himalaja]] na severu, gde je planinski teren. Većina toga područja je postala deo Utaranašala
# Nizija [[Gang]]a u centru, sa jako plodnim aluvijalnim tlom
# [[Vindija planine]] i visočje na jugu
 
Klima je tropska monsumska, ali postoje razlike zavisno o nadmorskoj visini
 
== Regioni, distrikti ==
Sastoji se od 70 distrikata, koji su grupirani u 17 većih administrativnih jedinica. Utar Pradeš se sastoji od Doab regiona, koji ide duž zapadne granice od severa do juga, Rohilkand je na severu, Avad je u centru, a Bagelkand i Bundelkand su na jugu, a jugozapadni deo se naziva Purvanšal.
[[imageDatoteka:physiographic_map.jpg|thumb|300px|Fizičkogeografska mapa Utar Pradeša]]
== Ekonomija i turizam ==
Utar Pradeš ima jako plodnu zemlju. U stočarstvu čini 78% stočarstva Indije. Tu se proizvodi 47% indijske proizvodnje krumpira, 45% šećerne repe, 38% pšenice, 30% šećera, 20% duvana. Utar Pradeš privlači jako mnogo turista. Ogroman broj turista dolazi da poseti [[Tadž Mahal]] u [[Agra|Agri]]. U Agri je značajna turistička atrakcija tvrđava Agra, a poznat je i Akbarov glavni grad [[Fatepur Sikri]] kraj Agre. Milioni turista i hodočasnika posećuje [[Alahabad]], [[Varanasi]] i [[Haridva]]r, koji se smatraju najsvetijim mestima Indije. [[Varanasi]] se smatra drugim najstarijim gradom sveta nakon Jerusalima. Poznat je po svojim stepenicama kraj reke [[Gang]], koja su stalno popunjena ljudima, koji uranjaju u svetu reku Gang. Na oko 13 km od Varanasija nalazi se [[Sarnat]], gde je [[Buda]] održao prvu propoved nakon prosvetlenja. Zbog toga je to mesto hodočašća za budiste. U Sarnatu se nalazi i Ašokina stupa.
 
== Najveći gradovi ==
(Prema popisu iz 2001.)
 
|-
|}
== Vanjski linkovi ==
* [http://www.bizagra.com Agra Travel]
 
{{Države i teritorije Indije}}
 
[[categoryKategorija:Indijske države]]
 
[[ace:Uttar Pradesh]]
[[af:Uttar PradesjOetarpradesj]]
[[ar:أتر برديش]]
[[az:Uttar Pradeş]]
107.511

izmjena