Razlike između izmjena na stranici "Kačaci"

Dodano 6 bajtova ,  prije 9 godina
m/м
ispravke
m/м (ispravke)
[[ImageDatoteka:Azem Bejta.jpg|thumb|150px|[[Azem Galica]] i [[Šota Galica]], vođe kačaka iz [[Drenica|Drenice]].]]
'''Kačaci''' su bili albanski pobunjenici koji su se borili protiv uspostavljanja [[Srbija|srpske]] vlasti na teritorijama pretežno naseljenim [[Albanci]]ma.<ref>M. Obradović, Agrarna reforma i kolonizacija na Kosovu (1918-1941), str. 38, Priština 1981.</ref> U [[Kraljevina SHS|Kraljevini SHS]] kačački pokret je bujao u periodu [[1918]]–[[1924]]. godine. [[1920]]. je preko 10.000 kačaka bilo na planinama Kosova.<ref name="Novaković"/> Nakon [[1924]]. gerilski pokret kačaka je krvavo ugušen.
 
Beogradske [[Radničke novine]] su 19. avgusta 1920. pisale da vlada tendenciozno piše o kačacima i „pušta kroz listove fabrikovane telegrame o arnautskim napadima koji će se tek dogoditi“. Razlog tome vide u težnjama za [[Srpsko osvajanje Albanije|osvajanjem Albanije]]: „[[Pogradec]], na južnoj obali Ohridskog jezera, bio je i pre i sada prvi cilj naših osvajača, a krajnji cilj je osvajanje severne Albanije do [[Škumba|Škumbe]]“. [[Komunistička partija Jugoslavije]] je izjavljivala "[[solidarnost]] revolucionarnih radnika i seljaka ostalih nacija Jugoslavije, a pre svega Srbije, s Albanskim nacionalno-revolucionarnim pokretom u licu Kosovskog komiteta i poziva radničku klasu da svestrano pomažu borbu raskomadanog i ugnjetenog albanskog naroda za nezavisnu i ujedinjenu Albaniju".<ref>Istorijski arhiv KPJ II. Kongresi i zemaljske konferencije KPJ 1919-1937 (str. 163), Beograd 1950.</ref>
 
[[ImageDatoteka:Kacak chpoint.jpg|thumb|200px|Pobunjeni albanski kačaci početkom 1920-ih kontrolišu put na Kosovu.]]
 
[[1920]]. je izbila velika "lapska buna", koja je brutalno ugušena u naseljima Prapaštica, Knjina, Kabaš, Jablanica i Ariljača.<ref>M. Obradović, Agrarna reforma i kolonizacija na Kosovu (1918-1941), str. 135, 145-146, Priština 1981.</ref> Kačaci su u oblasti [[Drenica|Drenice]] (u selu [[Junik]]) uspeli da oforme tzv. Neutralnu zonu, koja je trajala između [[1921]]. i [[1923]]. godine.<ref name="Rečnik Kosova"/> Ovu „oslobođenu“ oblast su neformalno nazivali Mala Albanija (alb. ''Arbëria e Vogel'').<ref>[http://www.albaniapress.com/lajme/9307/AZEM-BEJTE-GALICA-Kryekomandant-i-Cetave-Clirimtare-Shqiptare-1912-1924.html AZEM BEJTË GALICA]</ref> Vlast je morala sa njima, u više navrata, da sklapa primirja. Ministarstvo unutrašnjih dela je 10. marta 1921. objavilo amnestiju svih odmetnika koji se budu predali. Inspirisani strahom koji je u Srbiji zavladao od mogućeg upada kačaka, dva mlada sineasta Boško Tokin i Dragan Aleksić zamislili su nemu filmsku komediju „''Kačaci u Topčideru''“, čije je snimanje započeto 1923, ali nikada nije završeno.<ref name="Imami"/> [[1923]]. godine je [[Nikola Pašić]] ponovo privremeno amnestirao kačake, pa je zahvaljujući njima [[Narodna radikalna stranka]] pobedila na tadašnjim izborima na Kosovu.<ref name="Imami"/> Za uzvrat su Azemu Bejti dodeljena tri sela da u njima brine o javnome redu. Vlast mu je obnovila i kuću (kulu), koja mu je prethodno srušena granatiranjem.<ref name="Imami"/> Međutim, to nije dugo trajalo.
177.192

izmjene