Razlike između izmjena na stranici "Prva Francuska Republika"

nema sažetka uređivanja
'''Prva Francuska Republika''', službeno '''Francuska Republika''' ([[francuski]]: ''République française'') osnovana je [[22. rujna]] [[1792.]] godine proglasom [[Nacionalni konvent|Nacionalnog konventa]] te je bila prvi oblik republikanskog uređenja u [[Historija Francuske|historiji Francuske]]. Prva Republika bila je direktna posljedica [[Francuska revolucija|Francuske revolucije]], odnosno političkih struja koje su se zalagale za rušenje [[Kraljevstvo Francuska|Monarhije]] i liberalizaciju francuske države.
 
U konfliktu koji je nastao između [[Jakobinci|Jakobinaca]] i [[Žirondinci|Žirondinaca]] ubrzo nakon donošenja [[Ustav Francuske (1791)|prvog ustava]], pobijedili su Jakobinci. Dana [[21. rujna]] [[1792.]], [[Louis XVI od Francuske|Louis XVI]] je službeno oboren kao kralj, a monarhiju je sljedećega dana zamijenila Prva Republika. Novi republikanski režim sudio je kralju i kraljici zbog izdaje revolucionarnih ideala te ih je proglasio krivima i [[giljotina|giljotinirao]] tokom [[1793.]] godine (kralja u siječnju, kraljicu u listopadu). Jakobinska prevlast ubrzo je dovela do formiranja [[Komitet javnog spasa|Komiteta javnoga spasa]], osnovanog kako bi se razračunao sa svim problemima koji su se javili u postrevolucionarnom razdoblju. Predvođen [[Maximilien Robespierre|Maximilienom Robespierreom]], Komitet je ubrzo postao sredstvo terora, a [[Jakobinska diktatura]] koja je proizašla iz tog terora odnijela je na desetke tisuća života u dvogodišnjem periodu. Tokom iste godine, Konvent je izglasao i [[FrancuskiUstav ustavFrancuske (1793)|Montanjarski ustav]], koji je, iako je išao na ruku Komitetu, deklarirao brojna nova politička i socijalna prava za francuske građane.
 
Narod je, ipak, postajao sve nezadovoljniji jakobinskom vladom tako da se ista, postepeno, počela urušavati. Godine [[1793.]], [[Charlotte Corday]] je u atentatu ubila [[Jean-Paul Marat|Jean-Paula Marata]], a [[1794.]] godine [[Georges Danton]], prvi predsjednik Komiteta javnoga spasa, giljotiniran je iz političkih razloga. Tako je Robespierre ubrzo ostao sam, a sintagma "Revolucija jede svoju vlastitu djecu" postala je surova stvarnost.
 
Dana [[27. srpnja]] [[1794.]], Termidorci su izvršili [[Termidorska reakcija|puč]] kojim je svrgnut Robespierre. Nepotkupljivi predvodnik Jakobinskog terora je uhapšen i giljotiniran sljedećega dana, ironično, kao i deseci tisuća ljudi koji su stradali pod njegovom strahovladom. Termidorci, nazvani po jedanaestom mjesecu [[Francuski revolucionarni kalendar|revolucionarnog kalendara]], dokidaju ostatke jakobinskog terora i donose [[FrancuskiUstav ustavFrancuske (1795)|novi ustav]] kojim je uspostavljen [[Direktorij (Francuska)|Direktorij]]. Direktorij je uveo dvodomnu strukturu parlamenta sa [[Savjet drevnih|Savjetom drevnih]] i [[Savjet pet stotina|Savjetom pet stotina]], no političke reforme nisu bile dovoljne da poprave ekonomske probleme ([[hiperinflacija]], koja se pokušala riješiti uvođenjem [[asignat|pomoćne monete]]) i vojne neuspjehe.
 
Nesposobnost Direktorija da stabilizira situaciju u zemlji dovela je do novog vala nezadovoljstva koji je kulminirao [[Puč 18. Brumairea|pučem 18. Brumairea]], kojega je predvodio mladi general [[Napoleon Bonaparte]]. Vodeći se izvornim revolucionarnim idealima, Napoleon je svrgnuo Termidorce i uspostavio [[Konzulat (Francuska)|Konzulat]] sa sobom kao Prvim konzulom. Uz njega, prvi sastav Konzulata sačinjavali su [[Emmanuel Joseph Sieyès]] i [[Roger Ducos]]. Ipak, Napoleon je ubrzo pokazao kako nema namjeru poštivati revolucionarne ideale te si je s vremenom pribavljao sve veće ovlasti, koristeći se pri tom perfidnim političkim metodama, što je kulminiralo njegovim proglašenjem [[car]]em, čime je Prva Republika efektivno dokinuta, a naslijedilo ju je [[Prvo Francusko Carstvo|Prvo Carstvo]].