Razlike između izmjena na stranici "Organsko jedinjenje"

Dodano 1.268 bajtova ,  prije 10 godina
nema sažetka uređivanja
{{Radovi}}
'''Organska jedinjenja''' su [[hemijsko jedinjenje|jedinjenja]] koja sadrže [[ugljenik]], a sva druga jedinjenja spadaju u neorganska jedinjenja. Izuzetak predstavljaju [[ugljen monoksid]], [[ugljen dioksid]], [[ugljena kiselina]] i njene soli [[karbonat]]i, [[cijanid]]i i [[Alotropska modifikacija|alotropske modifikacije]] ugljenika kao što je [[dijamant]] i [[grafit]] koji se ubrajaju u neorganska jedinjenja. Organska jedinjenja nisu samo jedinjenja koja se nalaze u živom svijetu, nego su mnoga od njih sintetizovana i vještački u [[laboratorija|laboratoriji]] a ne nalaze se u živim organizmima.
 
Naziv organska jedinjenja je nastao u doba kada se smatralo da se jedinjenja nađena u živoj prirodi ([[biljke|biljnom]] i [[životinje|životinjskom]] svijetu) mogu nastati samo u živim organizmima pod uticajem životne sile (vis vitalis) i ta su jedinjenja nazvana organska a takvo shvatanje se nazivalo doktrina vitalizma. Ostala jedinjenja nađena u mineralnom svijetu tj. neživoj prirodi su nazvana neorganska.
 
[[Njemačka|Njemački]] hemičar [[Fridrih Veler]] je sasvim slučajno [[1828]]. godine kada je isparavanjem [[voda|vodenog]] [[rastvor]]a [[amonijum-cijanat]]a dobio [[supstanca|supstancu]] koju je uspješno identifikovao kao [[urea|ureu]]. Urea je jedinjenje koje je i tada bilo poznato i izolovano je iz [[urin|mokraće]] životinja, a danas je poznata kao značajan krajnji produkt [[metabolizam|metabolizma]] [[sisari|sisara]].
[[Velerova sinteza|Velerovom sintezom]] srušen je postulat da je nemoguće dobiti organsko jedinjenje iz neorganskih prekursora.
 
Dalja podjela se vrši prema [[funkcionalna grupa|funkcionalnoj grupi]].
 
JedanDrugi kriterijum jeza podjelu može biti na jedinjenja koja su nađena u prirodi ili su dobijena vještački.
Takođe se mogu podijeliti po veličini molekula na male molekule i [[polimer]]e.
 
==Prirodna jedinjenja==
Prirodna jedinjenja se odnose na ona koja su proizvedena u biljkama ili životinjama. Mnoga od njih se i dalje ekstrakuju iz prirodnih izvora zato što bi bilo preskupo da se proizvode vještački. Primjeri ovih jedinjenja su većina [[ugljeni hidrati|šećera]], neki [[alkaloid]]i i [[terpenoid]]i, određeni hranljivi sastojci kao što je [[vitamin B12|vitamin B<sub>12</sub>]], i u opštem slučaju prirodna jedinjenja sa velikim ili [[stereoizomer]]no komplikovanim [[molekul]]ima koja se nalaze u značajnijim koncentracijama u živim organizmima.
 
Druga jedinjenja koja su značajna u [[biohemija|biohemiji]] su [[antigen]]i, [[ugljeni hidrati]], [[enzim]]i, [[hormoni]],[[lipidi]] i [[masne kiseline]], [[neurotransmiteri]], [[nukleinske kiseline]], [[protein]]i, [[peptid]]i i [[aminokiseline]], [[lektini]], [[vitamini]] i jestive masti i ulja.
 
==Sintetička jedinjenja==
Sintetička jedinjenja se odnose na jedinjenja koja se dobijaju u laboratoriji reakcijom između drugih jedinjenja. Mogu biti jedinjenja koja su već nađena u biljkama ili životinjama ili ona jedinjenja koja se ne nalaze u prirodi.
 
Većina polimera (u koje spadaju i razne [[plastika|plastike]] i [[guma|gume]]) su organska jedinjenja.
 
 
 
 
 
 
[[Kategorija: Organska jedinjenja]]
{{DEFAULTSORT:Органска једињења}}
 
[[Категорија:Органска једињења| ]]
 
[[ar:مركب عضوي]]
525

izmjena