Razlike između izmjena na stranici "1683"

Dodano 1.597 bajtova ,  prije 6 godina
dop. iz g. books
(dop. iz hu Wiki, proleksis, rastko.rs)
(dop. iz g. books)
 
== Događaji ==
=== Januar/Siječanj – Mart/Ožujak ===
* [[1. 1.]] - Osnovan [[Brandenburg-Pruska|brandenburški]] grad Groß Friedrichsburg na [[Zlatna Obala (brandenburška kolonija)|Zlatnoj Obali]] ([[Gana|Gani]]).
 
* [[31. 3.]] - Varšavski ugovor: ofanzivno-defanzivni savez Austrije i Poljske protiv Osmanlija. U odbrani Beča će pomoći i snage iz Bavarske, Saksonije, Frankonije i Švapske te Braunšvajg-Lineburga. Brandenburg je tražio novac.<ref>Setton, 266</ref>
* [[31. 3.]] - Poljska, Saksonija i Bavarska ulaze u savez sa Austrijom protiv Turaka.
 
=== April/Travanj &ndash; Jun/Lipanj ===
[[Datoteka:Central europe 1683.png|mini|250px|Turski posedi u centralnoj Evropi 1683.]]
* [[10. 4.]] - Lorenski vojvoda [[Karlo V (Lorena)|Karlo V]] imenovan za komandanta carske habsburške vojske.
* [[24. 4.]] - Turska vojska stigla u Niš<ref>Setton, 261</ref>.
 
* [[3. 5.]] - Sultan [[Mehmed IV]] stigaoi veliki vezir [[Kara Mustafa-paša]] stigli u Beograd. Mustafa 13-tog imenovan glavnim komandantom i nastavlja dalje 24-og dok sultan ostaje u Beogradu.
 
* [[2. 6.]] - Kara Mustafa-paša stigao u [[Osijek]].
* [[6. 6.]] - Otvoren ''[[Ashmolean Museum]]'' pri [[Oxfordski univerzitet|Oxfordskom univerzitetu]], prvi univerzitetski muzej na svetu.
* [[7. 6.]] - [[Imre Thököly]] se u Osijeku sastao sa Kara Mustafa-pašom.
* 12. 6. - U Engleskoj otkrivena [[Zavera Rye House]] za ubistvo kralja [[Karlo II, kralj Engleske|Čarlsa II]] i njegovog brata [[James II od Engleske|Džejmsa]].
* [[26. 6.]] - [[29. 7.]] - [[Bombardovanje Alžira (1683)|Bombardovanje Alžira]], francuska akcija protiv tamošnjih [[berberski korsari|gusara]].
 
=== Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan ===
* [[14. 7.]] - '''[[Opsada Beča 1683.|Opsada Beča]]''': osmanske snage sa saveznicima stigle pred [[Beč]]. Grad brani [[Ernst Rüdiger von Starhemberg]], car ga je napustio prošle sedmice.
* [[1. 7.]] - Osmanska vojska stigla do [[Đer]]a, narednih dana zauzeli [[Vesprem]], [[Papa (Mađarska)|Papu]] i [[Tata (Mađarska)|Tatu]]<ref>Setton, 261-2</ref>.
* [[14. 7.]] - '''[[Opsada Beča 1683.|Opsada Beča]]''': osmanske snage sa saveznicima stiglezapočele predopsadu [[Beč]]a. Grad brani [[Ernst Rüdiger von Starhemberg]], car ga je napustio prošle sedmice.
* [[16. 7.]]? - [[Bitka za Penghu]] je odlučujuća pobeda [[dinastija Qing|qingovskog]] generala [[Shi Lang]]a nad [[Dinastija Ming|mingovskim]] lojalistima sa Tajvana - njihova [[Kraljevina Tungning]] anektirana sledeće jeseni.
* [[26. 7.]] - Tekelijeve snage opkolile [[Požunski zamak]], Karlo Lorenski ih odbio od grada 29-og.
 
* [[15. 8.]] - Jan Sobjeski kreće iz Krakova prema Beču sa višenacionalnom armijom.
* [[24. 8.]] - Karlo Lorenski porazio Turke kod Bisamberga, severno od Beča (prolaz za Sobjeskog).
* [[31. 8.]] - Jan Sobjeski se sastao sa Karlom Lorenskim kod [[Hollabrunn]]a<ref>Setton, 267</ref>.
 
* [[12. 9.]] - [[Jan III Sobjeski]] sa Karlom Lorenskim odlučujuće razbio tursku vojsku na [[Kahlenberg]]u - propast opsade, omogućena protivofanziva, [[Veliki turski rat]].
* septembar - [[Ilija Janković]] poveo borbu protiv Turaka u [[Ravni kotari|Ravnim kotarima]] ([[Karin]] Donji i Gornji, [[Benkovac]], [[Drniš]], selo [[Cetina (Civljane)|Cetina]]), krajem godine mu se pridružuje [[Bajo Pivljanin]]<ref name="vcdbst">Vladimir Ćorović, [http://www.rastko.rs/rastko-bl/istorija/corovic/istorija/6_7_l.html Dalje borbe s Turcima], rastko.rs</ref>.
 
=== Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac ===
* [[6. 10.]] - [[Germantown, Philadelphia]] je prvo stalno naselje Nemaca u Severnoj Americi.
* [[7. 10.|7]] - [[9. 10.]] - [[Bitka kod Parkanja]]: prvo Jan Sobjeski neuspešan ali vojvoda Karlo Lorenski nadjačao Turke. Ubrzo zatim oslobađaju i '''[[Ostrogon]]'''.
* [[26. 10.]] - '''[[Ostrogon]]''' oslobođen nakon kratke opsade<ref>Setton, 271</ref>.
* 26. 10. - Španskom objavom rata Francuskoj počinje [[Rat reujedinjenja]] (vodi se u Luksemburgu i Španskoj Nizozemskoj).
 
* [[6. 11.]] - [[Pedro II (Portugal)|Pedro II]] Mirni je novi kralj Portugala (do [[1706]]).
 
;Literatura
* Kenneth Meyer Setton. ''[http://books.google.com/books?id=XN51y209fR8C Venice, Austria, and the Turks in the Seventeenth Century]''. American Philosophical Society; 1991. ISBN 978-0-87169-192-7.
 
[[Kategorija:1683| ]]
34.460

izmjena