Razlike između izmjena na stranici "Burgundsko Vojvodstvo"

m
robot kozmetičke promjene
m (uklonjena kategorija Bivše države; dodana kategorija Bivše države u Evropi pomoću gadgeta HotCat)
m (robot kozmetičke promjene)
'''Burgundsko Vojvodstvo''' je bilo vojvodstvo francuskog kraljevstva koje nastaje na delu teritorija bivše [[Kraljevina Burgundija|Kraljevine Burgundije]] 890. godine. Već 932 godine područje [[Burgundija|Burgundije]] biva podijeljeno između ovog vojvodstva i novoproglašenog kratkovečnog [[Drugo Burgundsko Kraljevstvo|Drugog Burgundskog Kraljevstva]] koje biva anektirano u 11 veku od [[Sveto Rimsko Carstvo|Svetog Rimskog Carstva]]. Francuski kralj [[Robert II od Francuske|Robert II]] će uspeti 1014 anektirati Burgundsko Vojvodstvo, ali već 1032. godine njegov sin [[Henri I od Francuske]] je prisiljen obnoviti vojvodstvo koje potom traje do 11.11.1361. godine kada umire njegov zadnji naslednik i ono se potom vraća francuskoj kruni. Manje od dvije godine kasnije francuski kralj [[Ivan II., kralj Francuske]] ponovno obnavlja vojvodstvo darujući ga svom najmlađem sinu Filipu. Pod njegovim potomcima Burgundsko Vojvodstvo postaje nezavisna moćna država koja se prostire od granice [[Švajcarska|Švajcarske]] pa sve do [[La Manche|La ManšManša]]a. Iznenadna smrt [[Karlo Smeli|Karla Smelog]] postaje za razvoj Evrope jedan od najvažnijih iako najčešće zaboravljenih događaja kojim [[de facto]] nestaje ovo vojvodstvo, a iz njegovih severnih slobodnih ostataka nastaje [[Holandija]].
 
== Prvo vojvodstvo ==
[[FileDatoteka:Karte Hoch und Niederburgund EN.png|thumb|Tri [[Burgundija|Burgundije]] oko 900 godine. Donja i Gornja Burgundija se ujedinjuju u [[Kraljevina Burgundija|Kraljevinu Burgundiju]] (933-1032/1378)
----
{{legend|#ECE87B| [[Gornja Burgundija]]}}
{{legend|#D6B68A| Burgundsko Vojvodstvo}}]]
 
Do stvaranja Burgundskog Vojvodstva dolazi krajem 9 veka u doba anarhije koja zahvata Zapadnofranačko Kraljevstvo koje počinje nakon smrti kralja [[Luj II., kralj Francuske|Luj II]] 879. godine. Odbivši priznati nove kraljeve braću [[Karloman od Francuske|Karlomana]] i [[Louis III od Francuske|Luja III]] [[Boso od Provanse]] se pobunio i proglasio nezavisnost samo da bi bio izdan od brata [[Richard II od Burgundije|Ričarda Suca]] koji će zajedno s kraljevskom vojskom osvojiti dio bratovljeve države. Za to biva nagrađen osvojenim područjem i titulom grofa [[Autun]]a 880..To početno područje će kasnije biti dodatno prošireno nakon čega se od 890. godine Ričarda naziva [[Vojvoda Burgundije|vojvodom Burgundije]]. Kombinacijom diplomacije i bogatstva Burgundskog Vojvodstva Ričardov sin [[Rudolf, kralj Francuske|Rudolf]] će postati kralj-[[uzurpacija|uzurpator]] zapadnofranačke države 923. godine, a svoje vojvodstvo će biti prisiljen prepustiti bratu [[Hugo Crni|crnom Hugu]]. Nakon bratovljeve smrti bez nasljednika Hugo odbija priznati [[Luj IV., kralj Francuske|Luja IV.]] za francuskog kralja što dovodi do rata koji uništava autonomiju Burgundskog Vojvodstva tako da u njoj na vlast 956 godine dolaze braća [[Hugo Capet|Huge Capeta]] koji postaje francuski kralj 987. godine. Nakon smrti [[Henri Veliki|Huga Velikog]] vojvode od Burgundije 1002. godine njegov nećak francuski kralj [[Robert II od Francuske|Robert Pobožni]] će napasti Otona-Williama poslednjeg vojvodu prvog vojvodstva. Rat završava pobedom [[Robert II od Francuske|Roberta II]] 1004. godine i ujedinjavanjem titule francuskog kralja i vojvode Burgundije. Sledećih 28 godina Burgundsko Vojvodstvo postoji samo [[de jure]] ili kao vojvodstvo kojim upravlja prestolonaslednik i koje se gotovo neprekidno nalazi u pobuni protiv kraljevske vlasti.
 
== Drugo vojvodstvo ==
 
Do [[de facto]] i [[de jure]] obnove vojvodstva dolazi 1032. godine kada francuski kralj Henrik daruje Burgundiju svom bratu [[Robert I od Burgundije|Robertu]] kako bi zaustavio njegovu pobunu. Nove dinastija vojvoda se u prvom razdoblju više ponašala kao [[barun razbojnik|baruni razbojnici]] koji sve koji mogu pljačkaju nego [[vojvoda|vojvode]]. Ekstremni primjer takvog ponašanja je bio [[Eudes I od Burgundije|Eudes Crveni]] zbog svoje pljačke engleskog [[arhiepiskop]]a koji je prolazio kroz [[vojvodstvo]]. 12 vek je tako doba baruna razbojnika koji nekada podržavaju francuskog kralja kao što je to učinio vojvoda Hugo II boreći se zajedno s [[Luj VI od Francuske|Lujem Debelim]] protiv Engleske ili se bore protiv njih kao što je to učinio [[Eudes II od Burgundije]] koji javno odbija priznati [[Louis VII od Francuske|Luja VII]] za francuskog kralja zavisno od raspoloženja vojvoda. Vladavina Eudesa III na prelazu iz XII u XIII vek postaje doba promene kada Burgundija napokon počinje funkcionirati kao lojalno feudalno vojvodstvo s svim što proizlazi iz toga. Završetak razdoblja [[barun razbojnik|baruna razbojnika]] i uvođenje unutrašnjeg reda rezultira prvom pojavom drugog vojvodstva na evropskoj sceni kada pomaže francuskom kralju u ratu protiv engleskog kralja [[Ivan Bez Zemlje|Ivana Bez Zemlje]] i svetog rimskog cara Otona IV. Tokom duge vladavine Huga IV koja počinje 1218. godine nastavljen je taj trend jačanja vojvodstva čiji vladar uspjeva kupiti titularnu krunu [[Solunsko Kraljevstvo|Solunskog Kraljevstva]], ali do nove promene dolazi u doba Roberta II koji kombinacijom pripajanja grofovija i jačanjem centralizma u vojvodstvu postaje priznati moćni čovjek koji stupa na najviše državne dužnost francuskog kraljevstva. Početak 14 veka predstavlja vrhunac moći internacionalne moći ovog Burgundskog vojvodstva. To je doba kada Luj od Burgundije sin pre navedenog Roberta postaje jedan od [[Kneževina Ahaja|knezova Ahaje]] putem kombinacijom venčanja i vojnog osvajanja samo da bi potom 1316. godine bio otrovan. Iako će vojvoda [[Eudes IV od Burgundije|Eudes IV]] biti prisiljen da se 1320. godine odrekne krune Ahaje i one [[Solunsko Kraljevstvo|Solunskog Kraljevstva]] on igra u prvoj polovici 14 veka iznimno važnu ulogu u Francuskoj tako da se 1318. godine ženi kćerkom francuskog kralja [[Filip V., kralj Francuske|Filipa V.]] Ta tadašnja važnost Burgundije postaje jedan od mnogih razloga za početak Stogodišnji ratstogodišnjeg rata kada francuski kralj [[Filip VI., kralj Francuske|Filip VI]] iskorištava engleski azil dan prevarantu koji je htio preuzeti burgundsku grofoviju (u sklopu vojvodstva) kako bi legalno anektirao engleske posjede u Francuskoj čime je istovremeno kupio lojalnost Eudesa IV. Nakon izbijanja [[stogodišnji rat|stogodišnjeg rata]] burgundska vojska se bori na području današnje Holandije (1340), Bretanje (1341) i [[Akvitanija|Akvitanije]] (1346) na strani Francuske protiv Engleske. Smrt Eudesa IV od posledice [[crna smrt|kuge]] je 1350. godine na presto vojvodstva dovela njegovog maloletnog unuka [[Filip I. od Burgundije|Filipa od Burgundije]] koji će venčanjem s Margaret od Flandrije 1357. godine postati vladar i današnje [[Belgija|Belgije]]. Smrću Filipa od Burgundije 1361 godine također od posledice kuge dolazi do izumiranja vladajuće burgundske dinastije nakon čega je vojvodstvo pripojeno kraljevskoj domeni.
 
== Treće vojvodstvo ==
[[FileDatoteka:Karte Haus Burgund 4 EN.png|thumb|Burgundsko Vojvodstvo u doba Karla Smelog 1467.-1477.]]
 
[[Kategorija:Francuska]]