Razlike između izmjena na stranici "Dragoljub Mihailović"

m/м
robot kozmetičke promjene
m/м (Vraćene izmjene Република Српска (razgovor) na posljednju izmjenu korisnika CommonsDelinker)
m/м (robot kozmetičke promjene)
* [[Ofanziva JVuO u istočnoj Bosni 1944.|Ofanziva u istočnoj Bosni 1944.]]
* [[Bitka na Zelengori]]
| odlikovanja = [[FileDatoteka:CZE Rad Bileho Lva 5 tridy BAR.svg|20px]] [[Orden belog orla]]<br />[[FileDatoteka:Military cross BAR.svg|20px]] [[Vojni krst]]<br />[[FileDatoteka:Legion of Merit ribbon.svg|20px]] [[Legija za zasluge]]<br />[[FileDatoteka:Ruban de la croix de guerre 1939-1945.PNG|20px]] ''[[Croix de guerre 1939–1945|Croix de guerre]]''
}}
 
'''Dragoljub Draža Mihailović''' ([[27. 4.|27.4.]] [[1893]]. – [[17. 7.|17.7.]] [[1946]].) bio je vođa [[četnici|četnika]] u [[Drugi svjetski rat|drugom svjetskom ratu]]. Borio se prvo protiv okupatora, a potom protiv jugoslavenskih partizana u saradnji sa okupatorom.<ref>[http://znaci.net/00002/318_4.htm American Army Interrogation Reports, feldmaršal von Weichs, ANNEX A - PARTISAN WARFARE] "Mihailovićeve trupe nekada su se borile protiv našeih okupacionih snaga zbog odanosti svom kralju. U isto vreme borili su se protiv Tita, zbog antikomunističkih ubeđenja. Ovaj rat na dva fronta nije mogao dugo da traje, posebno kad je britanska podrška favorisala Tita. Posledično, Mihailović je pokazao pro-nemačke sklonosti. ([[Maximilian von Weichs]])"</ref>
 
[[Pukovnik]] Mihailović, predratni oficir [[Jugoslovenska vojska|Jugoslovenske vojske]], nakon [[aprilski rat|aprilskog rata]] izbegao je zarobljavanje i sa grupom oficira otišao u planinu. Po izbijanju [[Ustanak u Srbiji 1941.|ustanka u Srbiji]] [[1941]]. godine, Mihailović je prišao borbama, ali se ubrzo [[Sastanak u Divcima|ponudio Nemcima]] za borbu protiv [[narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|partizana]]. No, Nemci su nakon [[Operacija Užice|obračuna sa partizanima]], [[Operacija Mihailović|krenuli na Mihailovića]]. Gonjen od Nemaca, Mihailović je stekao saveznička priznanja i čin [[general]]a [[Jugoslovenska vojska u otadžbini|Jugoslovenske vojske u otadžbini]].
 
General Mihailović od proleća [[1942]]. godine boravi u [[Crna Gora|Crnoj Gori]], gde se četnici pod komandom Italijana [[Treća neprijateljska ofanziva|bore protiv partizanskog ustanka]]. Naoružani od okupatora, četnici vrše [[pokolj u oblasti Pljevalja, Priboja, Čajniča i Foče|pokolje muslimana]] Sandžaka i istočne Bosne, dok istovremeno Mihailović dobija [[charles de Gaulle|de Golovo]] odlikovanje za junački otpor okupatoru. Početkom [[1943]]. godine, Mihailović pod komandom [[fašistička Italija|fašističke Italije]] učestvuje u osovinskoj [[operacija Weiss|operaciji Vajs]] protiv [[narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|jugoslovenskih partizana]], tokom koje su četnici [[bitka na Neretvi|poraženi na Neretvi]]. Istodobno, očekujući iskrcavanje [[Savezničke sile|Saveznika]] na [[Jadran]]u, Nemci zahtevaju od Italijana da odbace Mihailovićeve četnike. U nemačkoj [[operacija Schwarz|operacija Švarc]] četnici su hapšeni, ali se Mihailović izvukao.
=== Drugi svjetski rat ===
{{main|Drugi svjetski rat u Jugoslaviji}}
[[ImageDatoteka:Balcans 1942.gif|desno|mini|Okupaciona podela Jugoslavije, 1941. godine]]
 
Pukovnik Mihailović je, kao i relativno veliki broj oficira i vojnika bivše kraljevske vojske, uspio izbjeći zarobljavanje u [[aprilski rat|aprilskom ratu]]. Dio njih, pogotovo onih u nepristupačnijim krajevima, ili nije bio upoznat ili nije htio prihvatiti kapitulaciju potpisanu [[17. 4.|17.4.]] [[1941]]. Neki od njih, uključujući Mihailovića, su bili odlučni nastaviti makar simboličnu oružanu borbu. Grupa s pukovnikom Mihailovićem koja je brojala 7 oficira i 24 vojnika je [[8. 5.|8.5.]] stigla na Ravnu Goru u Srbiji, a [[14. 6.|14.6.]] se proglasila [[Jugoslovenska vojska u otadžbini|Četničkim odredima Jugoslovenske vojske]] kojima je cilj bilo oslobođenje teritorija Kraljevine Jugoslavije od okupatora.
{{citiranje|
b: omeđiti »de fakto« srpske zemlje i učiniti da u njima ostane samo srpski živalj;
<br />
d: u srpskoj jedinici kao naročito težak problem uzeti pitanje muslimana i po mogućnosti rešiti ga u ovoj fazi.<ref>[http://www.znaci.net/00001/4_14_1_6.htm Mihailovićev program izložen u depeši vladi u Londonu septembra 1941.], [[Zbornik dokumenata i podataka o narodnooslobodilačkom ratu naroda Jugoslavije|Zbornik NOR-a]] tom XIV - četnički dokumenti, [http://www.znaci.net/00001/4_14_1.htm knjiga 1], Vojnoistorijski institut, Beograd - dokument 6</ref>|Mihailovićev program izložen u depeši vladi u Londonu septembra 1941.}}
 
 
Istovremeno sa okretanjem Mihailovića Nemcima i opštim napadom na partizane, [[15. 11.|15. novembra]] ga je [[Dušan Simović]] preko Radio-Londona promovisao za komandanta „svih jugoslovenskih oružanih snaga u zemlji". Mihailović je 16. novembra izdao Proglas kojim obaveštava da ga je kralj, na predlog „slobodne jugoslovenske vlade u Londonu", imenovao za Komandanta celokupne jugoslovenske vojne sile na okupiranoj teritoriji Jugoslavije, čime se svi naoružani pokreti stavljaju pod njegovu komandu.<ref>Zbornik NOR, tom XIV, 1, 76-78.</ref> [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Velika Britanija]] je preduzela diplomatski korak kod vlade u [[Moskva|Moskvi]], pa je 16. novembra stiglo uputstvo iz [[London]]a da se partizani stave na raspolaganje Mihailoviću:
{{citat|Vlada Njegovog Veličanstva smatra da borbu treba da vode Jugosloveni za Jugoslaviju, a ne da to bude pobuna koju će voditi komunisti za Rusiju, ako se želi uspeti. Vlada NJ. V. traži zato od sovjetske vlade da naredi komunističkim elementima da se povežu sa Mihailovićem, da sarađuju s njim protiv Nemaca, da se bezrezervno stave na raspolaganje Mihailoviću, kao nacionalnom vođi.<ref name="Deakin2"/>}}
 
[[Četničko-partizanski sukob]] je kulminirao potiskivanjem i opkoljavanjem četnika na Ravnoj gori, ali do njihovog uništavanja nije došlo iz međunarodnih obzira. [[Vrhovni štab NOVJ|Vrhovni štab NOPOJ]] je ponudio četnicima da stupe u borbu protiv Nemaca, da se odreknu zahteva da se partizani potčine Mihailoviću i da se pitanje jedinstvenog operativnog vodstva rešava sporazumno. Primirje je zaključeno [[20. 11.|20. novembra]] 1941. u Čačku. Dogovoreno je da se pruži otpor okupatoru, puste zarobljenici i da mešovita komisija ispita uzroke sukoba i krivice za „zločina dela". Nakon sastanaka 20. novembra u Čačku, [[Duane Hudson|Bil Hadson]] je obavestio [[Kairo]] kako se stvar razvija:
Mihailovićevi četnici su nameravali da unište [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|NOVJ]] uz pomoć Italijana, pa su, kao deo kvislinških snaga, učestvovali u osovinskoj [[operacija Weiss|operaciji Vajs]] protiv [[Bihaćka republika|Bihaćke republike]]. U depeši od 31. decembra 1942. godine general Mihailović javlja svojim potčinjenima da pripreme za operaciju dobro napreduju, čeka se još samo odobrenje okupatora za prebacivanje crnogorskih četnika u NDH:
 
[[ImageDatoteka:Četnici Baja Stanišića 1943.jpg|mini|Četnički odred [[Bajo Stanišić|Baja Stanišića]] na železničkoj stanici u [[Nikšić]]u, prilikom odlaska na Neretvu, krajem januara 1943.]]
{{citat|"[[Bajo Stanišić|Bajo]] je već prikupio 1200 ljudi. [[Pavle Đurišić|Pavle]] je već prikupio 3000 ljudi. Bajovi su u Ostrogu a Pavlovi u Kolašinu. Tetkići [Talijani] kažu da 2. januara pada odluka. Dozvoljavaju za sad pokrete do Nikšića."<ref>[http://www.znaci.net/00001/4_14_1_217.htm IZVOD IZ KNJIGE POSLATIH TELEGRAMA ŠTABA DRAŽE MIHAILOVIĆA OD 21. DO 31. DECEMBRA 1942. GODINE]</ref>|Mihailovićeva depeša od 31. decembra 1942.}}
 
 
[[Datoteka:Italijani i četnici u Jablanici 1943.jpg|minijatura|Italijani i četnici u Jablanici 1943.]]
Nemci su bili protiv upotrebe četnika u operaciji Vajs ali su Italijani, nakon teških poraza od partizana [[Napad NOVJ na Prozor februara 1943.|na Prozoru]] i kod Drežnice, crnogorske četnike vozovima iz [[Nikšić]]a prebacili u [[Mostar]]. Istovremeno, [[Petar Baćović|BaćovićBaćovićevu]]evu grupaciju od oko 3.000 hercegovačkih četnika, prethodno transportovanu u [[Knin]], Italijani su prebacili vozovima u [[Split]], naon čega je krenula u nastupanje prema [[Imotski|Imotskom]].<ref>[http://www.znaci.net/00001/4_14_2_85.htm Izvod iz knjige primljenih depeša Štaba Draže Mihailovića u vremenu od 26. februara do 14. marta 1943. godine], Zbornik dokumenataka i podataka NOR-a, tom XIV (četnički dokumenti), knjiga 2, Vojnoistorijski institut, Beograd - dokument 85</ref> Crnogorski četnici ojačani italijanskom artiljerijom, krenuli su u nastupanje iz [[Mostar]]a uz [[Neretva|Neretvu]] [[19. 2.|19. februara]]. [[Vojislav Lukačević|LukačevićLukačevićeva]]eva formacija sandžačkih i istočnobosanskih četnika koncentrisala se u oblasti gornjeg toka [[Neretva|Neretve]] pešačkim maršem. [[Vojislav Lukačević|Lukačević]] je uspostavio kontakt sa italijanskom, a [[22. 2.|22. februara]] i sa nemačkom komandom u [[Konjic]]u. Tako je došlo do koncentričnog nastupanja [[Jugoslovenska vojska u otadžbini|JVuO]] u okviru osovinske operacije opkoljavanja partizana na prostoru [[Prozor]] – [[Jablanica (BiH)|Jablanica]]. Operacijama je rukovodio lično Mihailović, čije se sedište nalazilo u [[Kalinovik]]u.
 
Tokom borbi sa nemačkim snagama, [[narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|partizani]] su zarobili majora [[Arthur Strecker|Artura Štrekera]], nakon čega je došlo do kratkotrajnog lokalnog primirja, tokom pregovora o njegovoj razmeni.<ref>[http://www.znaci.net/00001/29_4.htm KOČA POPOVIĆ: BELEŠKE UZ RATOVANJE]</ref> Koristeći privremeno zatišje na frontu sa Nemcima, noću 6/7. marta [[druga dalmatinska proleterska udarna brigada|2. dalmatinska]] i [[druga proleterska udarna brigada|2. proleterska brigada]] prebacile su se preko [[Neretva|Neretve]], razbile 2. durmitorsku četničku brigadu koja je držala taj sektor, i uspostavile mostobran. Prelaskom Neretve u istočnu Hercegovinu partizani su potpuno razbili glavninu četničkih snaga. Nakon [[Bitka na Neretvi|poraza na Neretvi]] četnici više ne predstavljaju ozbiljnu vojnu silu i skoro su neutralisani zapadno od Drine. Do [[1. 4.|1. aprila]] NOVJ je zauzela [[Nevesinje]], [[Kalinovik]], [[Gacko]] i izbila na Drinu, koju su držale kombinovane italijansko-četničke snage.<ref>[http://www.znaci.net/00001/30_60.htm Bitka na Neretvi - kratak pregled]</ref>
[[Datoteka:1943-05-kalinovik-zarobljeni-cetnici.jpg|mini|Nemci sprovode kolonu zarobljenih četnika i civila (okolina [[Kalinovik]]a, 1943).]]
{{citiranje|U Crnoj Gori započela operacija "Švarc". Četnici očevidno iznenađeni posle kratkih borbi brzo su predali oružje. Italijani odbijaju da sarađuju u ovoj operaciji.
<br />118. divizija: Kod Kalinovika, posle slabog otpora, razoružan veći broj četnika.
<br />369. divizija osvojila Čajniče. Prethodno su komunisti grad uništili i zapalili.
<br />"Titov štab" smešten 20 km od Žabljaka, a a štab Draže Mihailovića, kako je potvrđeno, nalazi se jugoistočno od Bijelog Polja.<ref name="Živković"/>|Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 15. maja 1943.}}
Očekujući savezničko iskrcavanje na [[Jadran]]u, Nemci su polovinom [[maj]]a [[1943]]. preduzeli [[Operacija Schwarz|Operacija Schwarz]], znanu kao [[operacija Schwarz|peta neprijateljska ofenziva]], sa ciljem da unište partizane i razoružaju i pohapse četnike. Italijani su se protivili razoružanju njihovih pomoćnih trupa, četnika, jer su im igrali ogromnu ulogu u borbi protiv ustanka (vidi [[Dobrovoljačka antikomunistička milicija|MVAC]]). Međutim, usled očekivane opasnosti od iskrcavanja Saveznika, postignut je dogovor [[Rim]]a i [[Berlin]]a da se oni razoružaju. Razoružavanje i hapšenje četnika započelo je početkom maja u [[Hercegovina|Hercegovini]]. I pored dogovora u vrhu, postojao je jak otpor italijanskih zapovednika na lokalnom nivou.
 
[[1. brdska divizija (Nemačka)|1. brdska divizija]] je iznenadnim upadom u Crnu Goru, italijansku okupacionu zonu, [[14. 5.|14. maja]] ujutro razoružala i pohvatala članove [[Pavle Đurišić|Đurišićevog]] štaba u [[Kolašin]]u i glavninu Đurišićevih četnika u Crnoj Gori (četnička kolona je brojala oko 2.000 ljudi, računajući tu i neke građane<ref>[http://www.znaci.net/00001/11_39.htm RASULO MIHAILOVIĆEVIH ODREDA U CRNOJ GORI]</ref>). Draža Mihailović je na vreme izmakao.
Mihailovićeva kratkotrajna ofanziva nije ostavila bitan utisak ni na Nemce ni na Saveznike. Razočaran ignorisanjem njegove antiosovinske akcije od strane Saveznika, Mihailović je obustavio slične aktivnosti i [[7. 11.|7. novembra]] izdao direktivu o opštem napadu na komuniste.<ref>AVII, arhivski fond D. M., S - V - 1294</ref> General Wilson je Mihailovićevu ofanzivu koja je "potrajala šest nedelja"<ref>[http://www.znaci.net/00001/171.htm BRITANSKA POLITIKA PREMA POKRETU OTPORA U JUGOSLAVIJI I GRČKOJ], - referati i diskusije sa konferencije iz maja 1973. održane u ''{{jez-en|School of Slavonic and East European Studies (University of London)}}'' - {{jez-en|Phyllis Auty}} i {{jez-en|Richard Clogg}}, urednici, Delo, Ljubljana-Zagreb 1978 - glava 4. Britanska politika prema Draži Mihailoviću, referat {{jez-en|S. W. Bailey}}, str. 341</ref> ocenio kao sporedne i kratkotrajne aktivnosti, uz izbegavanje da se preduzme nešto na vitalnim komunikacijama. S druge strane, Nemci su [[Josip Broz Tito|Tita]] i dalje smatrali najvećim protivnikom na Balkanu, što je 1. novembra 1943. konstatovao komandant Jugoistoka [[Maximilian von Weichs|Maksimilijan fon Vajhs]]:
{{citiranje|Situacija u unutrašnjosti Balkanskog poluostrva, u neposrednoj vezi sa zamišljenim, odnosno stvarnim tokom događaja na području Sredozemnog mora, znatno se zaoštrila... Najopasniji neprijatelj je Tito... Crvene snage nameravaju da prodru u Srbiju preko Drine. Mihailović vrši pripreme da ih odbije...
<br /><br />
Zbog toga Mihailović već traži vezu sa nemačkim komandama, da ne bi potpao pod komunističku vlast.<ref>[https://sr.wikisource.org/sr-el/%D0%98%D0%B7%D0%B2%D0%B5%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%98_%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%BE%D0%B3_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0_%D0%88%D1%83%D0%B3%D0%BE%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BA%D0%B0_%D0%BE_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%9A%D1%83_%D0%BD%D0%B0_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%83_1.11.1943. Izveštaj nemačkog komandanta Jugoistoka o stanju na Balkanu 1.11.1943.]</ref>|Izveštaj nemačkog komandanta Jugoistoka o stanju na Balkanu 1. novembra 1943.}}
 
Mihailovićeva strategija je ostala ista - izbjegavati sukobe s Nijemcima i čuvati bazu pokreta u Srbiji kako bi se preuzela vlast u zemlji po dolasku Saveznika.
{{citiranje|Dosadašnje držanje D.M.-a ima sljedeće karakteristike:
<br />
a. Aktivna borba protiv komunista u Srbiji, Crnoj Gori i Hrvatskoj, s tim što je ova borba zbog brojčane, a naročito materijalno-tehničke nadmoći komunista, uvijek rizična za snage D.M.-a.<br />
b. Neispunjavanje od Saveznika postavljenih specijalnih zadataka.<br />
c. Lokalna, ponekad vrlo aktivna saradnja sa njemačkim trupama, obavještajnim i ostalim okupacionim organima.<br />
d. Potpuna spremnost za izvršavanje taktičkih instrukcija izdatih od strane njemačkih oficira za vezu.<br />
e. Stalno ponavljanje zahtjeva za municijom i oružjem radi borbe protiv komunista, kao nagrada za dokazanu lojalnost. <ref>NAW, T-311, Roll 195, 000960: Nacrt jednog izvještaja o stanju u Srbiji u ljeto 1944. (august 1944.)</ref>|Nemački izvještaj o stanju u Srbiji od augusta 1944.}}
 
Tokom operacije Halyard je uspešno evakuisano 417 savezničkih vazduhoplovaca i civila, koje su Nemci oborili iznad Jugoslavije.<ref>Matteson, strana 31</ref><ref>Leary: FUELING THE FIRES OF RESISTANCE, strana 32</ref> Oni su uglavnom evakuisani sa improvizovanog četničkog aerodroma u [[srbija]]nskom selu [[Pranjani]] [[1944|1944.]] godine. Tokom operacije nije bilo ometanja od strane [[Wehrmacht|Nemaca]].<ref name="Saslušanje">[http://www.znaci.net/00001/60_1_6.pdf Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Saslušanje optuženih]</ref>
 
Leta 1944. godine, četnici su "igrali" na 2 karte: oslanjali su se i na okupatore i na saveznike. Tokom evakuacije savezničkih vazduhoplovaca iz Srbije, vođeni su intezivni [[Saradnja četnika sa snagama Osovine u Drugom svetskom ratu|pregovori sa Nemcima]] i kvislinškom [[Milan Nedić|Nedićevom]] vladom. Tokom operacije Vazdušni most četnički komandanti [[Nikola Kalabić]], [[Dragoslav Račić]] i [[Neško Nedić]] su [[11. 8.|11. avgusta]] u Topoli potpisali sporazum o zajedničkoj borbi protiv [[narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|partizana]], general Mihailović se [[13. 8.|13. avgusta]] sastao sa predsednikom kvislinške vlade [[Milan Nedić|NedićNedićem]]em u selu [[Ražani]]<ref>Herman Nojbaher: SPECIJALNI ZADATAK BALKAN, Službeni list, Beograd 2004. strana 159</ref>, nemački komandant Srbije [[Hans Felber]] pregovarao je [[20. 8.|20. avgusta]] sa štabom 4. grupe jurišnih korpusa JVuO <ref>Zabeleška sa sastanka načelnika štaba komande jugoistoka fon Gajtnera i Neška Nedića održanog 20. avgusta 1944, Nacionalna arhiva Vašington, T311, [http://www.znaci.net/00002/T311_195/358_988.htm rolna 195, frejmovi 978-81]</ref>, komandant jugoistoka feldmaršal [[Maximilian von Weichs]] pokušavao je da organizuje zajedničku armiju [[Milan Nedić|NedićNedića]]a i Mihailovića pod nemačkom komandom <ref>Službena beleška sa referisanja Hitleru o planu saradnje sa četnicima od 22.8.1944. Nacionalna arhiva Vašington, T311, rolna 192, frejmovi 802-812, [http://www.znaci.net/00001/4_12_4_112.htm Zbornik NOR-a XII/4, dokument 112]</ref>, Nemci su uz pomoć četnika vodili [[Operacija Rübezahl|operaciju Rübezahl]] protiv [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|Narodnooslobodilačke vojske]] koja se [[ Bitka za Srbiju 1944.|probijala u Srbiju]], dok su četnici uhapšene partizane iz Pranjana predavali specijalnoj policiji iz Beograda.<ref name="Ispitivanje">[http://www.znaci.net/00001/60_2_9.pdf Miodrag Zečević: DOKUMENTA SA SUĐENjA DRAŽI MIHAILOVIĆU, Beograd 2001: Ispitivanje svedoka i čitanje dokumenata]</ref>
 
{{citat3|Nekima je možda teško razumeti kako četnici mogu da spašavaju američke avijatičare od Nemaca, kao što su učinili najmanje u jednom slučaju, a istovremeno, da sarađuju sa tim istim snagama. Odgovor leži u četničkoj percepciji ko je stvarno neprijatelj. Četnici smatraju partizanski komunistički pokret daleko većom pretnjom po Jugoslaviju nego nemačke okupacione snage. Obnovljena američka podrška bila je Mihailoviću jedino sredstvo suprotstavljanja partizanskoj prevlasti. On nije mogao apsolutno ništa dobiti predajom američkih avijatičara Nemcima. Zapravo, evakuisani Amerikanci bili su značajan izvor prvoklasnih odnosa sa javnošću u ime četnika. Krajem 1944. samo su Amerikanci pokazali ikakvu zabrinutost za ono što može snaći četnike kada partizani steknu kontrolu. Učiniti bilo šta osim spasavanja i zaštite američkih avijatičara značilo bi im gubitak poslednjeg izvora podrške i spasa.<ref>[http://www.znaci.net/00002/406.htm Thomas T. Matteson, Commander, USCG: AN ANALYSIS OF THE CIRCUMSTANCES SURROUNDING THE RESCUE AND EVACUATION OF ALLIED AIRCREWMEN FROM YUGOSLAVIA, 1941-1945] "To some, it may be difficult to understand how the Chetniks could rescue American Airmen from the Germans, as they did in at least one instance, and, at the same time, collaborate with these very same forces. The answer rests in the Chetniks' perception of who vas really the enemy. The Chetniks considered the Partisan communist movement a far greater threat to Yugoslavia than the German occupation forces. Renewed American support was Mihailovic's only means of reversing the Partisan takeover. There was absolutely nothing to be gained by turning American airmen over to the Germans. In fact, evacuated Americans were a significant source of first rate public relations on behalf of the Chetniks. In late 1944. only Americans displayed any outward concern for what might happen to the Chetniks when the Partisans gained control. To do anything except rescue and protect American airmen would mean the loss of their last source of support and salvation."</ref>|Thomas T. Matteson, komandir [[Obalna straža SAD-a|Obalne straže SAD-a]]}}
 
Istovremeno, američki obaveštajci na terenu su [[3. 9.|3. septembra]] preko Mihailovića započeli pregovore sa nemačkom komandom. <ref>[http://www.znaci.net/00001/294.htm The Secrets War. The Office of Strategic Services in World War II], National Archives and Records Administration, Washington, DC, Second Printing, 2002, strane 194-218</ref> Američki obaveštajac [[Robert McDowell]] se, posredstvom Mihailovića, početkom septembra 1944 u [[Pranjani]]ma sastao sa nemačkim predstavnikom Rudolfom Stärkerom.<ref>[http://znaci.net/00001/294.pdf The Secrets War. The Office of Strategic Services in World War II]</ref>
 
==== Bitka za Srbiju 1944. ====
[[Datoteka:First Vrede sa četnicima.jpg|thumb|Nemački kapetan Wrede i Mihailovićevi komandanti [[Nikola Kalabić]], [[Dragoslav Račić]] i [[Neško Nedić]] u [[Topola|Topoli]] [[11. 8.|11. avgusta]] 1944.<ref>[http://znaci.net/temp/T-311-R-286_536.jpg Wredeova zabeleška str.1]</ref><ref>[http://znaci.net/temp/T-311-R-286_537.jpg Wredeova zabeleška str.2]</ref><ref>[http://znaci.net/temp/T-311-R-286_538.jpg Wredeova zabeleška str.3]</ref><ref>[http://znaci.net/temp/T-311-R-286_539.jpg Wredeova zabeleška str.4]</ref>]]
{{citiranje|Draža Mihailović je neosporno dokazao:
<br />
1. da želi da održava primirje s okupacionim silama i
<br />
2. da je on toliko antikomunista, da je usprkos engleskim ponudama dao prednost prosjačenju kod okupatora pred slogom s crvenom stranom.
<br />
Obećanja Draže Mihajlovića u pogledu lojalnog držanja treba uzeti ozbiljno, pošto je Draža Mihajlović u pitanju antikomunizma uvek zauzimao dosledno držanje.<ref>[http://www.znaci.net/00001/4_14_4_229.htm ZABELEŠKA OBAVEŠTAJNOG ODELJENJA KOMANDE JUGOISTOKA OD 18. AVGUSTA 1944. POVODOM PONUDE DRAŽE MIHAILOVICA ZA SARADNJU U BORBI PROTIV JEDINICA NOVJ]</ref>|Zabeleška obaveštajnog odeljenja komandanta Jugoistoka od 18. avgusta 1944. povodom ponude Draže Mihailovića za saradnju u borbi protiv NOVJ}}
 
 
{{citiranje|U ovom sudbonosnim i za Jugoslaviju velikim danima, kada pobedonosne armije Sovjetskog Saveza stoje na našoj granici s jedne strane, a američke i britanske s druge strane, kada je dan naše slobode u punom svanuću, pozivam sve Srbe, Hrvate i Slovence da se ujedinite i pristupite Narodnooslobodilačkoj vojsci pod maršalom Titom. (...)
<br /><br />
Svi oni, koji se oslanjaju na neprijatelja protiv interesa svog vlastitog naroda i njegove budućnosti, i koji se ne bi odazvali ovom pozivu, neće uspeti da se oslobode izdajničkog žiga, ni pred narodom ni pred istorijom. Ovom mojom porukom vama, odlučno osuđujem zloupotrebu imena kralja i autoriteta krune, kojom se pokušavalo opravdati saradnja sa neprijateljem i izazvati razdor među borbenim narodom u najtežim časovima njegove istorije, koristeći time samo neprijatelju.<ref>[http://sr.wikisource.org/sr-el/%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D0%B2_%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%99%D0%B0_%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B0_II_%D0%BD%D0%B0_%D0%BF%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BF%D0%B0%D1%9A%D0%B5_%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D0%BB%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%BE%D1%98_%D0%B2%D0%BE%D1%98%D1%81%D1%86%D0%B8_%D0%88%D1%83%D0%B3%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%98%D0%B5 Poziv kralja Petra II na pristupanje Narodnooslobodilačkoj vojsci Jugoslavije]</ref>|Poziv kralja Petra II na pristupanje Narodnooslobodilačkoj vojsci Jugoslavije (12. septembra 1944.)}}
 
==== Povlačenje u Bosnu ====
{{main|Povlačenje četnika sa Nemcima|Bosanska golgota|Bitka na Zelengori}}
[[ImageDatoteka:proboj_21_AK_okt_dec_1944.png|mini|Tokom [[Proboj Armijske grupe E iz Grčke|proboja Nemaca iz Grčke]] i [[Proboj njemačkog 21. korpusa iz okruženja u Crnoj Gori|Crne Gore]], četnici su išli zajedno sa njima.]]
 
{{citiranje|„Nakon što su propale njegove namjere da se približi Rusima, i nakon što se ispostavilo da od priželjkivanog iskrcavanja Saveznika na Jadranu i uspostavljanju kontakta sa njima nema ništa, D.M. se osjeća usamljenim u borbi za goli opstanak. Shodno tome, dolazi do novih pokušaja približavanja vlastitim okupacionim trupama.“<ref>NAW, T-311, Roll 194, 000771: Kratka procjena neprijateljskih namjera obavještajnog odjeljenja „Strane vojske na zapadu“ Vrhovne komande kopnene vojske od 31. oktobra 1944. (1. novembar 1944.).</ref>|Nemački izvještaj od 31. oktobra 1944}}
 
Mihailović je aprila [[1942]]. naredio [[Pavle Đurišić|Pavlu Đurišiću]] da se bori protiv partizana a ne okupatora:
{{citat|„Komuniste čistite gde možete a izbegavajte Talijane i posredno iskoristite ako se što može izvući od njih".<ref name="Petranović"/>}}
 
[[Datoteka:Croix de guerre 1939-1945 (France) du Colonel brébant avec palmes de bronze et d'argent..jpg|mini|130px|desno|De Golovo odlikovanje]]
=== Etničko čišćenje ===
{{main|Velika Srbija|Homogena Srbija|Etničko čišćenje}}
U [[Instrukcija Draže Mihailovića Pavlu Đurišiću|Instrukciji Pavlu Đurišiću]], Draža kao strateške ciljeve [[četnici|četničkih]] odreda navodi [[etničko čišćenje]] svih narodnih manjina i "ne-nacionalnih elemenata" ([[Bošnjaci|Bošnjaka]], [[Hrvati|Hrvata]], [[Albanci|Albanaca]] i ostalih)<ref name="Instrukcija">[http://sr.wikisource.org/sr-el/%D0%98%D0%BD%D1%81%D1%82%D1%80%D1%83%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0_%D0%94._%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%9B%D0%B0_%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D1%83_%D0%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D1%88%D0%B8%D1%9B%D1%83_%D0%BE%D0%B4_20.12.1941. Instrukcija D. Mihailovića Pavlu Đurišiću od 20.12.1941.]</ref>:
{{citat|4) Čišćenje državne teritorije od svih narodnih manjina i ne-nacionalnih elemenata.
 
=== Neopiranje okupatoru ===
{{main|Saradnja četnika sa snagama Osovine u Drugom svetskom ratu}}
[[ImageDatoteka:Mihailovic-TIME.jpg|thumb|Draža Mihailović, naslovnica [[Time (časopis)|Time]] magazina od [[25. 5.|25. maja]] [[1942]].]]
Mihailović je hteo da ratuje na nemačkoj strani protiv partizana ali da to ne izgleda tako. On je smatrao da su oružane akcije protiv okupatora bez izgleda na uspeh, da mogu izazvati represalije, da su stoga štetne, pa ih treba izbegavati.<ref>Zapisnik kapetana Matla sa sastanka sa srpskim generalštabnim pukovnikom Dražom Mihailovićem 11. novembra 1941, [http://www.znaci.net/00001/4_14_1.htm Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XIV (dokumenti četničkog pokreta), knj. 1], str. 871-878</ref> Nemci su se pokazali kao nenadmašna vojska u direktnoj konfrontaciji sa suparničkim armijama, ali i kao vojska koja nije zazirala od masovnih zločina prema stanovništvu.<ref name="Petranović"/> U svom programu poslatom emigrantskoj vladi septembra 1941, Mihailović zagovara "održavanje neprijateljskog stava prema okupatorima" ali bez ulaženja u neposredne borbe:
{{citat|"Održavanje neprijateljskog stava prema okupatorima i njihovim pomagačima, ali za sada, do daljeg, ne ulaziti u neposredne borbe osim u slučajevima samoodbrane kao što je slučaj u Hrvatskoj".<ref>[http://www.znaci.net/00001/4_14_1_6.htm Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XIV (dokumenti četničkog pokreta), knj. 1], dokument broj 6</ref>}}
Taj je zakon, s druge strane, izazvao burne reakcije u javnosti Hrvatske i Bosne i Hercegovine, gdje se Mihailović smatra ratnim zločincem odgovornim za stradanja brojnih Hrvata i Muslimana (Bošnjaka), odnosno praocem pokreta čiji su pripadnici za vrijeme [[Raspad SFRJ|raspada Jugoslavije]] počinili brojne ratne zločine.
 
=== Američka Legije zasluga ===
 
[[Datoteka:DražaLegion of Merit.jpg|mini|Orden [[Legija za zasluge|Legije za zasluge]] prvog stepena.]]
[[Kategorija:Saradnja četnika sa snagama Osovine u Drugom svetskom ratu]]
[[Kategorija:Bitka za Srbiju 1944.]]
[[Kategorija:kvislinziKvislinzi]]
[[Kategorija:Osuđeni za ratne zločine]]
[[Kategorija:Zločini četnika u Drugom svetskom ratu]]