Razlike između izmjena na stranici "Eparhija slavonska"

Obrisana 20.374 bajta ,  prije 6 godina
m/м
Vraćene izmjene 91.226.8.115 (razgovor) na posljednju izmjenu korisnika Kolega2357
m/м (Vraćene izmjene 91.226.8.115 (razgovor) na posljednju izmjenu korisnika Kolega2357)
{{Eparhija
<span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">{{Eparhija | Eparhija = Eparhija slavonska | Pomjesna crkva = [[Srpska pravoslavna crkva]] | Slika = | Opis = | Država = [[Hrvatska]] | Površina = | Stanovništvo = | Arhiepiskopija = | Mitropolija = | Sjedište = [[Pakrac]] | Osnovana = | Ukinuta = | Broj namjesništava = 3 | Broj crkvenih opština = | Broj parohija = | Broj manastira = 4 | Broj hramova = | Broj sveštenika = | Broj monaha = | Broj vjernika = | Zvanična stranica = | Eparhijski arhijerej = [[Jovan Ćulibrk|Jovan]] ,administrator | Čin arhijereja = [[Episkopos|Episkop]] | Titula arhijereja = ''Episkop slavonski'' | Arhiepiskop = | Mitropolit = | Vikarni arhijerej = | Titula vikarnog arhijereja = | Karta = [[Datoteka:Map of Eparchies of Serbian Orthodox Church-sr.svg|290px]] }} '''Eparhija slavonska''', ranije '''Eparhija pakračka''', eparhija je [[Srpska pravoslavna crkva|Srpske pravoslavne crkve]] sa sjedištem u [[Pakrac]]u, gde se nalazi i [[Saborna crkva u Pakracu|Saborna crkva eparhije]].</span> {{Eparhija | Eparhija = Eparhija slavonska | Pomjesna crkva = [[Srpska pravoslavna crkva]] | Slika = | Opis = | država = [[Hrvatska]] | Površina = | Stanovništvo = | Arhiepiskopija = | Mitropolija = | Sjedište = [[ Pakrac]] | Osnovana = | Ukinuta = | Broj namjesništava = 3 | Broj crkvenih općina = | Broj parohija = | Broj manastira = 4 | Broj hramova = | Broj svećenika = | Broj redovnika = | Broj vjernika = | Službena stranica = | Eparhijski arhijerej = [[Jovan Ćulibrk|Jovan]], administrator | Čin arhijereja = [[Episkopos | Episkop]] | Titula arhijereja ='' Episkop slavonski'' | Arhiepiskop = | Mitropolit = | Vikarni arhijerej = | Titula vikarnog arhijereja = | Karta = [ [Datoteka: Map of Eparchies of Serbian Orthodox Church-sr.svg | 290px]]}}'' 'Eparhija slavonska''', ranije'' 'Eparhija pakračka''', eparhija je [[Srpska pravoslavna crkva | Srpske pravoslavne crkve ]] sa sjedištem u [[Pakrac]] u, gdje se nalazi i [[Saborna crkva u Pakracu | Saborna crkva eparhije]].</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Nadležni arhijerej je gospodin [[Jovan Ćulibrk|Jovan]], koji privremeno stoluje iz [[Jasenovac|Jasenovca]].</span> Nadležni arhijerej je gospodin [[Sava Jurić | Sava]], koji privremeno stoluje iz [[Jasenovac | Jasenovca]].</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">==Istorija== ===Počeci pravoslavlja u Slavoniji=== Jače naseljavanje područja [[Slavonija|Slavonije]] [[Srbi]]ma vezuje se za drugu polovinu [[15.</span> == Povijest ===== Počeci pravoslavlja u Slavoniji === Jače naseljavanje područja [[Slavonija | Slavonije]] [[Srbi]] ma vezuje se za drugu polovicu [[15.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">vijek]]a.</span> vijek]] a.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Mnogi [[Srbi]] tada dolaze sa [[srpska Despotovina|srpskim despotom]] [[Vuk Branković (despot)|Vukom Brankovićem]] ([[Zmaj Ognjeni Vuk]]), koji zbog zasluga u ratovima od [[Ugarska|ugarskog kralja]] [[Matija Korvin|Matije Korvina]] dobija nekoliko posjeda i utvrđenja, među kojima i grad [[Bijela Stijena (Slavonija)|Bijelu Stijenu]].</span> Mnogi [[Srbi]] tada dolaze sa [[srpski Despotovina | srpski despotom]] [[Vuk Branković (despot) | Vukom Brankovićem]] ([[Zmaj Ognjeni Vuk]]), koji zbog zasluga u ratovima od [[Ugarska | ugarskog kralja]] [[Matija Korvin | Matije Korvina]] dobiva nekoliko posjeda i utvrđenja, među kojima i grad [[Bijela Stijena (Slavonija) | Bijelu Stijenu]].</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">'''Požeška eparhija''': Vjerskim životom [[pravoslavlje|pravoslavnih]] [[Srbi|Srba]] u [[Slavonija|Slavoniji]] pod [[Turci Osmanlije|Turci]]ma rukovodili su najprije pojedini [[svećenik|sveštenici]], a još više [[kaluđer]]i koji su zajedno sa narodom dolazili iz [[Srbija|Srbije]] ili iz [[Bosna|Bosne]].</span> '' 'Požeška eparhija''': Vjerskim životom [[pravoslavlje | pravoslavnih]] [[Srbi | Srba]] u [[Slavonija | Slavoniji]] pod [[Turci Osmanlije | Turci]] ma rukovodili su najprije pojedini [[svećenik | svećenici]], a još više [[kaluđer]] i koji su zajedno s narodom dolazili iz [[Srbija | Srbije]] ili iz [[Bosna | Bosne]].</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Tada nastaju i [[manastir]]i [[Manastir Pakra|Pakra]] i [[Manastir Orahovica|Orahovica]], kao i [[Manastir Dejanovac|Dejanovac]] ili [[Manastir Kruškovac|Kruškovac]] kod današnjih [[Okučani|Okučana]].</span> Tada nastaju i [[samostan]] i [[Manastir Pakra | Pakra]] i [[Manastir Orahovica | Orahovica]], kao i [[Manastir Dejanovac | Dejanovac]] ili [[Manastir Kruškovac | Kruškovac]] kod današnjih [[ Okučani | Okučana]].</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Sa obnovom [[Pećka patrijaršija|Pećke patrijaršije]] ([[1557]]) osniva se prva [[Srbi|srpska]] [[eparhija]] na tlu [[Slavonija|Slavonije]] — Požeška eparhija.</span> Sa obnovom [[Pećka patrijaršija | Pećke patrijaršije]] ([[1557]]) osniva se prva [[Srbi | srpski]] [[eparhija]] na tlu [[Slavonija | Slavonije]] - Požeška eparhija.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Prvi pomen o Požeškoj eparhiji nalazi se u zapisima na rukopisnim knjigama [[Manastir Orahovica|manastira Orahovice]] iz [[1585]].</span> Prvi pomen o Požeškoj biskupiji nalazi se u zapisima na rukopisnim knjigama [[Manastir Orahovica | manastira Orahovice]] iz [[1585]].</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">godine.</span> godine.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Nije tačno utvrđeno sedište vladike — [[Požega (Hrvatska)|Požega]] ili [[Manastir Orahovica]].</span> Nije točno utvrđeno sjedište vladike - [[Požega (Hrvatska) | Požega]] ili [[Manastir Orahovica]].</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Data eparhija je sigurno postojala do [[1688]].</span> Data eparhija je sigurno postojala do [[1688]].</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">godine, odnosno do zauzeća [[Slavonija|Slavonije]] od strane [[Habzburgovci|Habzburgovaca]].</span> godine, odnosno do zauzeća [[Slavonija | Slavonije]] od strane [[Habsburgovci | Habzburgovaca]].</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">===Pakračka eparhija=== [[Datoteka:Vladičanski dvor i Saborna crkva u Pakracu.JPG|thumb|290px|m|Vladičanski dvor i Saborna crkva u Pakracu]] [[Datoteka:Манастир Јасеновац.jpg|thumb|290px|m|[[Manastir Jasenovac]]]] Velike nevolje koje je slavonskom stanovništvu donio veliki [[austrijsko-turski rat]] ([[1683]]—[[1699]]) nisu poštedeli ni [[srpska pravoslavna crkva|srpsku crkvu]] u [[Slavonija|Slavoniji]].</span> === Pakračka eparhija === [[Datoteka: Vladičanski dvor i Saborna crkva u Pakracu.JPG | thumb | 290px | m | Vladičanski dvor i Saborna crkva u Pakracu]] [[Datoteka: Manastir Jasenovac.jpg | thumb | 290px | m | [[Manastir Jasenovac]]]] Velike nevolje koje je slavonskom stanovništvu donio veliki [[austrijsko-turski rat]] ([[1683]] - [[1699]]) nisu poštedjeli ni [[srpski pravoslavna crkva | srpski crkvu ]] u [[Slavonija | Slavoniji]].</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Postepenim oslobađanjem koje je išlo od zapada preme istoku omogućeno je [[Manastir Marča|marčanskim]] [[Unijatstvo|unijatskim]] [[episkopos|episkopima]] da pokušaju proširiti svoju nadležnost i na [[Pravoslavna crkva|pravoslavne]] [[Srbi|Srbe]] u oslobođenoj [[Slavonija|Slavoniji]].</span> Postepenim oslobađanjem koje je išlo od zapada preme istoku omogućeno je [[Manastir Marča | Marčanska]] [[unijatizam | unijatski]] [[Episkopos | episkopima]] da pokušaju proširiti svoju nadležnost i na [[Pravoslavna crkva | pravoslavne]] [[ srbi | Srbe]] u oslobođenoj [[Slavonija | Slavoniji]].</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">[[Srbi|Srpski narod]] bi teško odolio ovim [[Unijati|unijatskim]] nasrtajima, da se pred jesen [[1690]].</span> [[Srbi | Srpski narod]] bi teško odolio ovim [[unijat | unijatski]] nasrtajima, da se pred jesen [[1690]].</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">nije u [[Austrijsko Carstvo|Austriji]] pojavio [[srpski patrijarh]] [[Arsenije III Crnojević]] sa povlasticama koje je dobio od cara [[Leopold I Habzburški|Leopolda I]], prema kojima je [[Srbi]]ma bila zajamčena sloboda [[Pravoslavlje|pravoslavne vjere]].</span> nije u [[Austrijsko Carstvo | Austriji]] pojavio [[srpski patrijarh]] [[Arsenije III Crnojević]] s povlasticama koje je dobio od cara [[Leopold I Habzburški | Leopolda I]], prema kojima je [[Srbi]] ma bila zajamčena sloboda [[Pravoslavlje | pravoslavne vjere]].</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Ubrzo poslije prvog pokušaja u [[Slavonija|Slavoniji]] [[Patrijarh Arsenije III Čarnojević|patrijarh Arsenije]] je bio istisnut, au [[Pakrac]] je [[26.</span> Ubrzo poslije prvog pokušaja u [[Slavonija | Slavoniji]] [[Patrijarh Arsenije III Čarnojević | patrijarh Arsenije]] je bio istisnut, au [[Pakrac]] je [[26.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">5.|26.</span> 5. | 26.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">maja]] [[1699]].</span> svibnja]] [[1699]].</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">doveden [[Unijati|pounijaćeni]] [[episkopos|episkop]] [[Petronije Ljubibratić]].</span> doveden [[unijat | pounijaćeni]] [[Episkopos | episkop]] [[Petronije Ljubibratić]].</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">On je u neposrednoj blizni vojnog komandanta podigao malu drvenu crkvu, kuću za stanovanje i uz nju kapelu posvećenu [[Blagovijest|Blagovjestima]].</span> On je u neposrednoj blizni vojnog zapovjednika podigao malu drvenu crkvu, kuću za stanovanje i uz nju kapelu posvećenu [[Blagovijest | Blagovjesti]].</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Ipak, ovaj pritisak je kratko trajao.</span> Ipak, ovaj pritisak je kratko trajao.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Kada je u [[Mađarska|Mađarskoj]] izbio [[Rakocijev ustanak]] [[1703]].</span> Kada je u [[Mađarska | Mađarskoj]] izbio [[Rakocijev ustanak]] [[1703]].</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">godine, [[austrijsko Carstvo|austrijska]] vlast se uplašila da se [[Srbi]] ne pridruže ustanicima, te je [[patrijarh]]u vratila slobodu i sva njegova prava.</span> godine, [[austrijsko Carstvo | austrijska]] vlast se uplašila da se [[Srbi]] ne pridruže ustanicima, te je [[patrijarh]] u vratila slobodu i sva njegova prava.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Nemajući kud, Petronije se pomirio sa [[patrijarh Arsenije III Čarnojević|patrijarhom]], a pred smrt je napisao pismo u kome je sve svoje preporučio na [[patrijarh]]a.</span> Nemajući kud, Petronije se pomirio sa [[patrijarh Arsenije III Čarnojević | patrijarhom]], a pred smrt je napisao pismo u kome je sve svoje preporučio na [[patrijarh]] a.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Godine [[1704]].</span> Godine [[1704]].</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">patrijarh je od Janićija, brata Petronijevog, kupio za 1000 forinti [[episkopski dvor]] i [[crkva (zgrada)|crkvu]] sa inventarom, te lično preuzeo upravu eparhijom pravdajući to dekretom od [[1695]]., po kome su [[Srem]] i [[Slavonija]] ostavljeni [[patrijarh]]u na upravu kao arhidijeceza.</span> patrijarh je od Janićija, brata Petronijevog, kupio za 1000 forinti [[episkopski dvor]] i [[crkva (zgrada) | crkvu]] s inventarom, te osobno preuzeo upravu eparhijom pravdajući to dekretom od [[1695]]., po kome su [[Srem]] i [[Slavonija]] ostavljeni [[patrijarh]] u na upravu kao arhidijeceze.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Od [[1705]].</span> Od [[1705]].</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">godine [[Sofronije Podgoričanin]] se vodio kao [[vikarni arhijerej|vikarni episkop]] [[Patrijarh Arsenije III Čarnojević|patrijarha Arsenija]] i tek na saboru u [[Kruševac|Kruševcu]] [[1708]].</span> godine [[Sofronije Podgoričanin]] se vodio kao [[vikarni arhijerej | vikarni episkop]] [[Patrijarh Arsenije III Čarnojević | patrijarha Arsenija]] i tek na saboru u [[Kruševac | Kruševcu]] [[1708]].</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">kada je poslije smrti patrijarha biran novi [[mitropolit]], izdvojena je Slavonija iz arhidijeceze i zajedno sa [[Osečko polje|Osječkim poljem]] organizovana u posebnu — [[Eparhija pakračka|Pakračku]] (po sedištu), danas [[Slavonska eparhija|Slavonsku eparhiju]].</span> kada je poslije smrti patrijarha biran novi [[mitropolit]], izdvojena je Slavonija iz arhidijeceze i zajedno s [[Osečko polje | osječka poljem]] organizirana u posebnu - [[Eparhija pakračka | Pakračku]] (po sjedištu), danas [[ slavonska eparhija | Slavonsku eparhiju]].</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Tokom [[18.</span> Tijekom [[18.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">vijek|18.</span> vijek | 18.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">veka]] najveći izazov novoosnovanoj eparhiji bilo je [[unijaćenje]].</span> stoljeća]] najveći izazov novoosnovanoj eparhiji bilo je [[unijaćenje]].</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Crkva se borila stalno i na više strana.</span> Crkva se borila stalno i na više strana.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">[[Episkopos|Episkop]] [[Nikifor Stefanović]] osnovao je sredinom [[18.</span> [[Episkopos | Episkop]] [[Nikifor Stefanović]] osnovao je sredinom [[18.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">vijek|18.</span> vijek | 18.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">veka]] [[Bogoslovija|bogosloviju]] u [[Pakrac]]u.</span> stoljeća]] [[Bogoslovija | bogosloviju]] u [[Pakrac]] u.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">U to vreme počinje i osnivanje [[Srbi|srpskih]] škola po selima [[Eparhija|eparhije]].</span> U to vrijeme počinje i osnivanje [[Srbi | srpski]] škola po selima [[Eparhija | eparhije]].</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Episkop [[Kiril Živković]] je posebno radio na unapređenju [[Kultura|kulture]], pa je osnovao vladičansku biblioteku.</span> Episkop [[Kiril Živković]] je posebno radio na unapređenju [[Kultura | kulture]], pa je osnovao vladičanske biblioteku.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">U [[19.</span> U [[19.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">vijek|19.</span> vijek | 19.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">veku]] i prvoj polovini [[20.</span> stoljeću]] i prvoj polovici [[20.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">vijek|20.</span> vijek | 20.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">veka]] [[episkopos|episkopi]] su uglavnom poklanjali pažnju unapređenju kulture i obrazovanja kod mesnih [[Srbi|Srba]], a posebno razvoju [[bogoslovija u Pakracu|bogoslovije u Pakracu]].</span> stoljeća]] [[Episkopos | episkopi]] su uglavnom poklanjali pozornost unapređenju kulture i obrazovanja kod mesnih [[Srbi | Srba]], a posebno razvoju [[bogoslovija u Pakracu | bogoslovije u Pakracu]].</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">===Slavonska eparhija=== Tokom [[Drugog svetskog rata]] eparhija i njeni vernici preživeli su najcrnje dane.</span> === Slavonska eparhija === Tijekom [[Drugog svjetskog rata]] eparhija i njeni vjernici preživjeli su najcrnje dane.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Veliki broj [[Srbi|Srba]] je pobijen, a crkve i manastiri oštećeni ili porušeni.</span> Veliki broj [[Srbi | Srba]] je pobijen, a crkve i manastiri oštećeni ili porušeni.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Posle rata došlo je vreme duhovne i graditeljske obnove ove mučeničke eparhije.</span> Poslije rata došlo je vrijeme duhovne i graditeljske obnove ove mučeničke eparhije.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Obnovljeni su brojni hramovi ([[Okučani]], [[Nova Gradiška]], [[Jasenovac]] i dr.).</span> Obnovljeni su brojni hramovi ([[Okučani]], [[Nova Gradiška]], [[Jasenovac]] i dr..).</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Međutim, pod pritiskom [[Komunistička partija Jugoslavije|komunističkig režima]], višedecenijska obnova nije uspela u potpunosti da nadoknadi uništeno u [[Drugi svjetski rat|Drugom svetskom ratu]].</span> Međutim, pod pritiskom [[Komunistička partija Jugoslavije | komunističkig režima]], višedecenijska obnova nije uspjela u potpunosti nadoknaditi uništeno u [[Drugi svjetski rat | Drugom svjetskom ratu]].</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Od [[1959]].</span> Od [[1959]].</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">eparhiji je vraćen stari naziv ''Slavonska''.</span> eparhiji je vraćen stari naziv'' Slavonska''.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Njeni episkopi su bili: [[Emilijan Marinović]] (1951—1982), [[Lukijan Pantelić]] (1985—1999) i [[Sava Jurić]] (od 1999).</span> Njeni episkopi su bili: [[Emilijan Marinović]] (1951-1982), [[Lukijan Pantelić]] (1985-1999) i [[Sava Jurić]] (od 1999).</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Slavonska eparhija je imala sjedište u [[Pakrac]]u.</span> Slavonska eparhija je imala sjedište u [[Pakrac]] u.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Uslijed rata (od [[1991]]), episkop, sveštenstvo i narod uglavnom su izbjegli.</span> Uslijed rata (od [[1991]]), episkop, svećenstvo i narod uglavnom su izbjegli.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Bilo je 78 parohija, 71 crkvena opština, 45 sveštenika i tri manastira ([[Manastir Orahovica|Orahovica]], [[Manastir Pakra|Pakra]], [[Manastir Svete Ane|Sveta Ana]]).</span> Bilo je 78 parohija 0,71 crkvena općina 0,45 svećenika i tri manastira ([[Manastir Orahovica | Orahovica]], [[Manastir Pakra | Pakra]], [[Manastir Svete Ane | Sveta Ana]]).</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Velik deo crkvenih građevina je u celosti ili delom porušen.</span> Velik dio crkvenih građevina je u cijelosti ili dijelom porušen.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Poslednjih godina se radi na obnovi, koja sporo odmiče.</span> Posljednjih godina se radi na obnovi, koja sporo odmiče.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">==Episkopi== ===Episkopi pakrački === # [[Petronije Ljubibratić]] (1699-1703), # [[Sofronije Podgoričanin]] (1705-1710), # [[Vasilije Rajić]] (1710), # [[Gavrilo Popović]] (1715-1716), # [[Atanasije Radošević]] (1717-1720), # [[Nikifor Stefanović]] (1721-1743), # [[Sofronije Jovanović]] (1743-1757), # [[Vićentije Jovanović Vidak]] (1757-1759), administrirao eparhijom.</span> == Episkopi ===== Episkopi pakrački === # [[Petronije Ljubibratić]] (1699-1703), # [[Sofronije Podgoričanin]] (1705-1710), # [[Vasilije Rajić]] (1710), # [[Gavrilo Popović]] (1715-1716), # [[Atanasije Radošević]] (1717-1720), # [[Nikifor Stefanović]] (1721-1743), # [[Sofronije Jovanović]] (1743-1757 ), # [[Vićentije Jovanović Vidak]] (1757-1759), administrirao eparhijom.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left"># [[Arsenije Radivojević]] (1759-1769), # [[Atanasije Živković]] (1770-1781), # [[Josif Jovanović Šakabenta]] (1781-1783), # [[Pavle Avakumović]] (178?-1786), # [[Kiril Živković]] (1786-1807), # [[Josif Putnik]] (1808-1828), # [[Georgije Hranislav]] (1829-1839), # [[Stefan Popović]] (1839-1843), # [[Stefan Kragujević]] (1843-1864), # [[Nikanor Grujić]] (1864-1887), # [[Miron Nikolić]] (1890-1941), # [[Damaskin Grdanički]] (1945-1951), administrirao eparhijom.</span> # [[Arsenije Radivojević]] (1759-1769), # [[Atanasije Živković]] (1770-1781), # [[Josip Jovanović Šakabenta]] (1781-1783), # [[Pavao Avakumović]] (178? -1786), # [[Kiril Živković]] (1786-1807), # [[Josif Putnik]] (1808-1828), # [[Georgije Hranislav]] (1829-1839), # [[Stefan Popović]] (1839-1843), # [[Stefan Kragujević]] (1843-1864), # [[Nikanor Grujić]] (1864-1887), # [[Miron Nikolić]] (1890-1941), # [[Damaskin Grdanički ]] (1945-1951), administrirao eparhijom.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">===Episkopi slavonski=== # [[Emilijan Marinović]] (1952-1981), # [[Lukijan Pantelić]] (1985-1999), # [[Sava Jurić]] (1999-2013).</span> === Episkopi slavonski === # [[Emilijan Marinović]] (1952-1981), # [[Lukijan Pantelić]] (1985-1999), # [[Sava Jurić]] (1999-2013).</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">==Manastiri i imanja== Eparhija slavonska ima četiri manastira: * [[Manastir Orahovica]], najpoznatiji, danas u obnovi, bez monaštva, * [[Manastir Pakra]], najpoznatiji, teško oštećen, obnova nije počela, bez monaštva, * [[Manastir Svete Ane]], najpoznatiji, teško oštećen, obnova nije počela, bez monaštva, * [[Manastir Jasenovac]], novoosnovan, privremeno boravište episkopa, jedini živeći.</span> == Manastiri i imanja == Eparhija slavonska ima četiri manastira: * [[Manastir Orahovica]], najpoznatiji, danas u obnovi, bez monaštva, * [[Manastir Pakra]], najpoznatiji, teško oštećen, obnova nije počela, bez monaštva, * [[Manastir Svete Ane]], najpoznatiji, teško oštećen, obnova nije počela, bez monaštva, * [[Manastir Jasenovac]], novoosnovan, privremeno boravište episkopa, jedini živeći.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">Dana [[23.</span> Dana [[23.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">11.|23.</span> 11. | 23.</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">novembra]] [[2009]], Eparhija slavonska je otkupila imanje u [[Kućanci]]ma na kome je rođen blaženopočivši [[patrijarh srpski Pavle]].</span> studenog]] [[2009]], Eparhija slavonska je otkupila imanje u [[Kućanci]] ma na kome je rođen blaženopočivši [[patrijarh srpski Pavle]].</span> <span class="notranslate" onmouseover="_tipon(this)" onmouseout="_tipoff()"><span class="google-src-text" style="direction: ltr; text-align: left">== Vidi još == * [[Sava Jurić]] * [[Srpska pravoslavna crkva u Hrvatskoj]] * [[Eparhija osečkopoljska i baranjska|Eparhija osječkopoljska i baranjska]] ==Izvori== * [http://eparhija-slavonska.com/html/cirilica/eparhija.html Eparhija slavonska — istorija] == Vanjske veze == * [http://www.spc.rs/Genocid/Slavonska/slavonskac.html Zvanična stranica Eparhije slavonske] * [http://srpska-pravoslavna-crkva.blogspot.com/2009/09/pakracki-arhijereji.html Pakrački arhijereji] {{Srpska pravoslavna crkva}} [[Kategorija:Organizacije Srba u Hrvatskoj‎]] [[Kategorija:Pravoslavlje u Hrvatskoj|Eparhija slavonska]] [[Kategorija:Eparhije Srpske pravoslavne crkve]] [[Kategorija:Eparhija slavonska]]</span> == Vidi još == * [[Sava Jurić]] * [[Srpska pravoslavna crkva u Hrvatskoj]] * [[Eparhija osečkopoljska i baranjska | Eparhija osječkopoljske i baranjska]] == Izvori == * [http://eparhija- slavonska.com / html / cirilica / eparhija.html Eparhija slavonska - povijest] == ​​Vanjske veze == * [http://www.spc.rs/Genocid/Slavonska/slavonskac.html Službena stranica Eparhije slavonske] * [http: / / srpska-pravoslavna-crkva.blogspot.com/2009/09/pakracki-arhijereji.html Pakrački arhijereji] {{Srpska pravoslavna crkva}} [[Kategorija: Organizacije Srba u Hrvatskoj]] [[Kategorija: Pravoslavlje u Hrvatskoj | Eparhija slavonska]] [[Kategorija: Eparhije Srpske pravoslavne crkve]] [[Kategorija: Eparhija slavonska]]</span>
| Eparhija = Eparhija slavonska
| Pomjesna crkva = [[Srpska pravoslavna crkva]]
| Slika =
| Opis =
| Država = [[Hrvatska]]
| Površina =
| Stanovništvo =
| Arhiepiskopija =
| Mitropolija =
| Sjedište = [[Pakrac]]
| Osnovana =
| Ukinuta =
| Broj namjesništava = 3
| Broj crkvenih opština =
| Broj parohija =
| Broj manastira = 4
| Broj hramova =
| Broj sveštenika =
| Broj monaha =
| Broj vjernika =
| Zvanična stranica =
| Eparhijski arhijerej = [[Sava Jurić|Sava]]
| Čin arhijereja = [[Episkopos|Episkop]]
| Titula arhijereja = ''Episkop slavonski''
| Arhiepiskop =
| Mitropolit =
| Vikarni arhijerej =
| Titula vikarnog arhijereja =
| Karta = [[Datoteka:Map of Eparchies of Serbian Orthodox Church-sr.svg|290px]]
}}
'''Eparhija slavonska''', ranije '''Eparhija pakračka''', eparhija je [[Srpska pravoslavna crkva|Srpske pravoslavne crkve]] sa sjedištem u [[Pakrac]]u, gde se nalazi i [[Saborna crkva u Pakracu|Saborna crkva eparhije]].
 
Nadležni arhijerej je gospodin [[Sava Jurić|Sava]], koji privremeno stoluje iz [[Jasenovac|Jasenovca]].
 
==Istorija==
===Počeci pravoslavlja u Slavoniji===
Jače naseljavanje područja [[Slavonija|Slavonije]] [[Srbi]]ma vezuje se za drugu polovinu [[15. vijek]]a. Mnogi [[Srbi]] tada dolaze sa [[srpska Despotovina|srpskim despotom]] [[Vuk Branković (despot)|Vukom Brankovićem]] ([[Zmaj Ognjeni Vuk]]), koji zbog zasluga u ratovima od [[Ugarska|ugarskog kralja]] [[Matija Korvin|Matije Korvina]] dobija nekoliko posjeda i utvrđenja, među kojima i grad [[Bijela Stijena (Slavonija)|Bijelu Stijenu]].
 
'''Požeška eparhija''': Vjerskim životom [[pravoslavlje|pravoslavnih]] [[Srbi|Srba]] u [[Slavonija|Slavoniji]] pod [[Turci Osmanlije|Turci]]ma rukovodili su najprije pojedini [[svećenik|sveštenici]], a još više [[kaluđer]]i koji su zajedno sa narodom dolazili iz [[Srbija|Srbije]] ili iz [[Bosna|Bosne]]. Tada nastaju i [[manastir]]i [[Manastir Pakra|Pakra]] i [[Manastir Orahovica|Orahovica]], kao i [[Manastir Dejanovac|Dejanovac]] ili [[Manastir Kruškovac|Kruškovac]] kod današnjih [[Okučani|Okučana]]. Sa obnovom [[Pećka patrijaršija|Pećke patrijaršije]] ([[1557]]) osniva se prva [[Srbi|srpska]] [[eparhija]] na tlu [[Slavonija|Slavonije]] — Požeška eparhija. Prvi pomen o Požeškoj eparhiji nalazi se u zapisima na rukopisnim knjigama [[Manastir Orahovica|manastira Orahovice]] iz [[1585]]. godine. Nije tačno utvrđeno sedište vladike — [[Požega (Hrvatska)|Požega]] ili [[Manastir Orahovica]].
 
Data eparhija je sigurno postojala do [[1688]]. godine, odnosno do zauzeća [[Slavonija|Slavonije]] od strane [[Habzburgovci|Habzburgovaca]].
 
===Pakračka eparhija===
[[Datoteka:Vladičanski dvor i Saborna crkva u Pakracu.JPG|thumb|290px|m|Vladičanski dvor i Saborna crkva u Pakracu]]
[[Datoteka:Манастир Јасеновац.jpg|thumb|290px|m|[[Manastir Jasenovac]]]]
Velike nevolje koje je slavonskom stanovništvu donio veliki [[austrijsko-turski rat]] ([[1683]]—[[1699]]) nisu poštedeli ni [[srpska pravoslavna crkva|srpsku crkvu]] u [[Slavonija|Slavoniji]]. Postepenim oslobađanjem koje je išlo od zapada preme istoku omogućeno je [[Manastir Marča|marčanskim]] [[Unijatstvo|unijatskim]] [[episkopos|episkopima]] da pokušaju proširiti svoju nadležnost i na [[Pravoslavna crkva|pravoslavne]] [[Srbi|Srbe]] u oslobođenoj [[Slavonija|Slavoniji]].
 
[[Srbi|Srpski narod]] bi teško odolio ovim [[Unijati|unijatskim]] nasrtajima, da se pred jesen [[1690]]. nije u [[Austrijsko Carstvo|Austriji]] pojavio [[srpski patrijarh]] [[Arsenije III Crnojević]] sa povlasticama koje je dobio od cara [[Leopold I Habzburški|Leopolda I]], prema kojima je [[Srbi]]ma bila zajamčena sloboda [[Pravoslavlje|pravoslavne vjere]]. Ubrzo poslije prvog pokušaja u [[Slavonija|Slavoniji]] [[Patrijarh Arsenije III Čarnojević|patrijarh Arsenije]] je bio istisnut, a u [[Pakrac]] je [[26. 5.|26. maja]] [[1699]]. doveden [[Unijati|pounijaćeni]] [[episkopos|episkop]] [[Petronije Ljubibratić]]. On je u neposrednoj blizni vojnog komandanta podigao malu drvenu crkvu, kuću za stanovanje i uz nju kapelu posvećenu [[Blagovijest|Blagovjestima]].
 
Ipak, ovaj pritisak je kratko trajao. Kada je u [[Mađarska|Mađarskoj]] izbio [[Rakocijev ustanak]] [[1703]]. godine, [[austrijsko Carstvo|austrijska]] vlast se uplašila da se [[Srbi]] ne pridruže ustanicima, te je [[patrijarh]]u vratila slobodu i sva njegova prava. Nemajući kud, Petronije se pomirio sa [[patrijarh Arsenije III Čarnojević|patrijarhom]], a pred smrt je napisao pismo u kome je sve svoje preporučio na [[patrijarh]]a.
 
Godine [[1704]]. patrijarh je od Janićija, brata Petronijevog, kupio za 1000 forinti [[episkopski dvor]] i [[crkva (zgrada)|crkvu]] sa inventarom, te lično preuzeo upravu eparhijom pravdajući to dekretom od [[1695]]., po kome su [[Srem]] i [[Slavonija]] ostavljeni [[patrijarh]]u na upravu kao arhidijeceza. Od [[1705]]. godine [[Sofronije Podgoričanin]] se vodio kao [[vikarni arhijerej|vikarni episkop]] [[Patrijarh Arsenije III Čarnojević|patrijarha Arsenija]] i tek na saboru u [[Kruševac|Kruševcu]] [[1708]]. kada je poslije smrti patrijarha biran novi [[mitropolit]], izdvojena je Slavonija iz arhidijeceze i zajedno sa [[Osečko polje|Osječkim poljem]] organizovana u posebnu — [[Eparhija pakračka|Pakračku]] (po sedištu), danas [[Slavonska eparhija|Slavonsku eparhiju]].
 
Tokom [[18. vijek|18. veka]] najveći izazov novoosnovanoj eparhiji bilo je [[unijaćenje]]. Crkva se borila stalno i na više strana. [[Episkopos|Episkop]] [[Nikifor Stefanović]] osnovao je sredinom [[18. vijek|18. veka]] [[Bogoslovija|bogosloviju]] u [[Pakrac]]u. U to vreme počinje i osnivanje [[Srbi|srpskih]] škola po selima [[Eparhija|eparhije]]. Episkop [[Kiril Živković]] je posebno radio na unapređenju [[Kultura|kulture]], pa je osnovao vladičansku biblioteku. U [[19. vijek|19. veku]] i prvoj polovini [[20. vijek|20. veka]] [[episkopos|episkopi]] su uglavnom poklanjali pažnju unapređenju kulture i obrazovanja kod mesnih [[Srbi|Srba]], a posebno razvoju [[bogoslovija u Pakracu|bogoslovije u Pakracu]].
 
===Slavonska eparhija===
Tokom [[Drugog svetskog rata]] eparhija i njeni vernici preživeli su najcrnje dane. Veliki broj [[Srbi|Srba]] je pobijen, a crkve i manastiri oštećeni ili porušeni. Posle rata došlo je vreme duhovne i graditeljske obnove ove mučeničke eparhije. Obnovljeni su brojni hramovi ([[Okučani]], [[Nova Gradiška]], [[Jasenovac]] i dr.). Međutim, pod pritiskom [[Komunistička partija Jugoslavije|komunističkig režima]], višedecenijska obnova nije uspela u potpunosti da nadoknadi uništeno u [[Drugi svjetski rat|Drugom svetskom ratu]].
 
Od [[1959]]. eparhiji je vraćen stari naziv ''Slavonska''. Njeni episkopi su bili: [[Emilijan Marinović]] (1951—1982), [[Lukijan Pantelić]] (1985—1999) i [[Sava Jurić]] (od 1999).
 
Slavonska eparhija je imala sjedište u [[Pakrac]]u. Uslijed rata (od [[1991]]), episkop, sveštenstvo i narod uglavnom su izbjegli. Bilo je 78 parohija, 71 crkvena opština, 45 sveštenika i tri manastira ([[Manastir Orahovica|Orahovica]], [[Manastir Pakra|Pakra]], [[Manastir Svete Ane|Sveta Ana]]).
 
Velik deo crkvenih građevina je u celosti ili delom porušen. Poslednjih godina se radi na obnovi, koja sporo odmiče.
 
==Episkopi==
===Episkopi pakrački ===
# [[Petronije Ljubibratić]] (1699-1703),
# [[Sofronije Podgoričanin]] (1705-1710),
# [[Vasilije Rajić]] (1710),
# [[Gavrilo Popović]] (1715-1716),
# [[Atanasije Radošević]] (1717-1720),
# [[Nikifor Stefanović]] (1721-1743),
# [[Sofronije Jovanović]] (1743-1757),
# [[Vićentije Jovanović Vidak]] (1757-1759), administrirao eparhijom.
# [[Arsenije Radivojević]] (1759-1769),
# [[Atanasije Živković]] (1770-1781),
# [[Josif Jovanović Šakabenta]] (1781-1783),
# [[Pavle Avakumović]] (178?-1786),
# [[Kiril Živković]] (1786-1807),
# [[Josif Putnik]] (1808-1828),
# [[Georgije Hranislav]] (1829-1839),
# [[Stefan Popović]] (1839-1843),
# [[Stefan Kragujević]] (1843-1864),
# [[Nikanor Grujić]] (1864-1887),
# [[Miron Nikolić]] (1890-1941),
# [[Damaskin Grdanički]] (1945-1951), administrirao eparhijom.
 
===Episkopi slavonski===
# [[Emilijan Marinović]] (1952-1981),
# [[Lukijan Pantelić]] (1985-1999),
# [[Sava Jurić]] (1999-2013).
 
==Manastiri i imanja==
Eparhija slavonska ima četiri manastira:
* [[Manastir Orahovica]], najpoznatiji, danas u obnovi, bez monaštva,
* [[Manastir Pakra]], najpoznatiji, teško oštećen, obnova nije počela, bez monaštva,
* [[Manastir Svete Ane]], najpoznatiji, teško oštećen, obnova nije počela, bez monaštva,
* [[Manastir Jasenovac]], novoosnovan, privremeno boravište episkopa, jedini živeći.
 
Dana [[23. 11.|23. novembra]] [[2009]], Eparhija slavonska je otkupila imanje u [[Kućanci]]ma na kome je rođen blaženopočivši [[patrijarh srpski Pavle]].
 
== Vidi još ==
* [[Sava Jurić]]
* [[Srpska pravoslavna crkva u Hrvatskoj]]
* [[Eparhija osečkopoljska i baranjska|Eparhija osječkopoljska i baranjska]]
 
==Izvori==
* [http://eparhija-slavonska.com/html/cirilica/eparhija.html Eparhija slavonska — istorija]
 
== Vanjske veze ==
* [http://www.spc.rs/Genocid/Slavonska/slavonskac.html Zvanična stranica Eparhije slavonske]
* [http://srpska-pravoslavna-crkva.blogspot.com/2009/09/pakracki-arhijereji.html Pakrački arhijereji]
 
{{Srpska pravoslavna crkva}}
 
[[Kategorija:Organizacije Srba u Hrvatskoj‎]]
[[Kategorija:Pravoslavlje u Hrvatskoj|Eparhija slavonska]]
[[Kategorija:Eparhije Srpske pravoslavne crkve]]
[[Kategorija:Eparhija slavonska]]