Bugarska: Razlika između izmjena

Dodano 2.340 bajtova ,  prije 6 mjeseci
nema sažetka uređivanja
Nema sažetka izmjene
oznake: mobilno uređivanje mobilno veb-uređivanje
Nema sažetka izmjene
 
{{Drugo značenje2|Bugarska}}
{{Infokutija zemlja
{{Kutijica za države |
| ime države konvencionalno_dugo_ime = Republika Bugarska |
| ime izgovor izvornog imena države = Република България |
| ime genitivime_genitiv = Bugarske |
| zastava eng ime = Flag =of Bulgaria |.svg
| grb zastava = FlagCoat of arms of Bulgaria.svg |
| geslo lokacija = EU-Bulgaria.svg|Съединението прави силата
| geslo_prijevod grb = U harmoniji je = Coat_of_arms_of_Bulgaria.svg |snaga
| državna_himna = Mila Domovino<br>[[Datoteka:Mila Rodino instrumental.ogg|centar]]
moto = Съединението прави силата |
| slika_karte službeni jezik = [[Bugarski jezik|Bugarski]] |EU-Bulgaria.svg
| opis_karte glavni grad = [[Sofija]]Lokacija |Bugarske
| glavni_grad = [[Sofija]]
| vođa_titula1 = [[Predsjednik Italije|predsjednik]]
| latd =42 | latm =41 | latNS = N
|vođa_ime1 = [[Rumen Radev]]
| longd =23 | longm =19 | longEW = E
|vođa_titula2 = [[premijer Italije|premijer]]
| pozivni brojnajveći_grad = 359 |Sofija
|vođa_ime2 = [[Kiril Petkov]]
| površinaslužbeni_jezici poredak = 102[[Bugarski jezik|Bugarski]]
| površina etničke_grupe = 84,8% [[Bugari]]<br>8,8% = 111.001[[Turci]]<br>4,9% |[[Romi]]<br>0,7% Drugi
| vode etničke_grupe_godina = 0,3 |2011
| religija = 61,1% [[Hrišćanstvo]]<br>9,3% Nema religije<br>7,9% [[Islam]]<br>0,3% Drugi<br>21,5% Neodređeni
stanovništvo poredak = 102 |
| demonim stanovništvo = 7,364,570 | = [[Bugari]]n
| članstvo godina popisa = 2011[[UN]], |[[EU]], [[NATO]], [[OSCE]]
| tip_vlasti = [[Unitarna država|Unitarna]] [[parlamentarna republika]]
gustina stanovništva = 64,9 |
| nezavisnost vođa_titula1 = [[22.Predsjednik 9.Bugarske|22. septembarPredsjednik]] [[1908]] |
| valuta vođa_ime1 = [[BugarskiRumen LevRadev]] |
| vođa_titula2 stoti deo valute = 100= stotinki[[Premijer Bugarske|Premijer]]
| vođa_ime2 vremenska zona = +2[[Kiril |Petkov]]
| himna zakonodavac = МилаNarodno родино |sobranje
| domen suverenitet_tip = .bg |Stvaranje
| uspostava_događaj1 = [[Prvo Bugarsko Carstvo|Prvo Carstvo]]
pozivni broj = 359 |
| komentar uspostava_datum1 = |[[681]]
| uspostava_događaj2 = [[Samuilovo Carstvo]]
| uspostava_datum2 = [[976]]
| uspostava_događaj3 = [[Drugo Bugarsko Carstvo|Drugo Carstvo]]
| uspostava_datum3 = [[1185]]
| uspostava_događaj4 = [[Kneževina Bugarska|Kneževina]]
| uspostava_datum4 = [[19. 2.|19 februar]] [[1878]]
| uspostava_događaj5 = Nezavisnost (od [[Osmansko Carstvo|Osmanskog carstva]])
| uspostava_datum5 = [[22. 9.|22 septembar]] [[1908]]
| uspostava_događaj6 = Pristup u EU
| uspostava_datum6 = [[1. 1.|1 januar]] [[2007]]
| površina_km2 = 110.993
| površina_rang = 103
| vode = 2,16
| stanovništvo_proc = 6,863,422
| stanovništvo_proc_godina = 2022
| stanovništvo_proc_rang = 106
| stanovništvo_popis =
| stanovništvo_popis_godina =
| stanovništvo_popis_rang =
| gustoća_stanovništva = 61,84
| stanovništvo_gustina_rang = 120
| GDP_PPP = $203 milijardi
| GDP_PPP_rang = 73
| GDP_PPP_godina = 2022
| GDP_PPP_per_capita = $27,890
| GDP_PPP_per_capita_rang = 55
| GDP_nominal = $86 milijardi
| GDP_nominal_rang = 68
| GDP_nominal_godina = 2022
| GDP_nominal_per_capita = $12,340
| GDP_nominal_per_capita_rang = 61
| Gini = 40
| Gini_rang =
| Gini_godina = 2020
| Gini_promjena = decrease
| HDI = 0.816
| HDI_rang = 56
| HDI_godina = 2019
| HDI_promjena = steady
| valuta = [[Bugarski Lev]]
| valuta_kod = BGN
| vremenska_zona = EET
| utc_nadom = +2
| vremenska_zona_DST = EEST
| utc_nadom_DST = +3
| datum_format = dd.mm.gggg
| pozivni_broj = +359
| internetski_nastavak = [[.bg]]
}}
'''Bugarska''' ([[bugarski jezik{{lang-bg|bug.]] '''Бългapия'''}} [[međunarodna fonetska abeceda|<nowiki>[</nowiki>bɐɫˈɡarijɐ<nowiki>]</nowiki>]]; službeno '''Republika Bugarska''', bug. '''Репyбликa Бългapия''' [[međunarodna fonetska abeceda|<nowiki>[</nowiki>rɛˈpublikɐ bɐɫˈɡarijɐ<nowiki>]</nowiki>]]), država u [[jugoistočna Evropa|jugoistočnoj Evropi]], u severoistočnom delu [[Balkansko poluostrvo|Balkanskoga poluostrva]], između [[Rumunija|Rumunije]] (dužina granice 609 km) na severu, [[Turska|Turske]] (259 km) i [[Grčka|Grčke]] (493 km) na jugu, [[Srbija|Srbije]] (341 km) i [[Severna Makedonija|Severne Makedonije]] (165 km) na zapadu te [[Crno more|Crnog mora]] (378 km) na istoku; obuhvata 110 994 km<sup>2</sup>. Glavni grad Bugarske je [[Sofija]].
 
'''Bugarska''' ([[bugarski jezik|bug.]] '''Бългapия''' [[međunarodna fonetska abeceda|<nowiki>[</nowiki>bɐɫˈɡarijɐ<nowiki>]</nowiki>]]; službeno '''Republika Bugarska''', bug. '''Репyбликa Бългapия''' [[međunarodna fonetska abeceda|<nowiki>[</nowiki>rɛˈpublikɐ bɐɫˈɡarijɐ<nowiki>]</nowiki>]]), država u [[jugoistočna Evropa|jugoistočnoj Evropi]], u severoistočnom delu [[Balkansko poluostrvo|Balkanskoga poluostrva]], između [[Rumunija|Rumunije]] (dužina granice 609 km) na severu, [[Turska|Turske]] (259 km) i [[Grčka|Grčke]] (493 km) na jugu, [[Srbija|Srbije]] (341 km) i [[Severna Makedonija|Severne Makedonije]] (165 km) na zapadu te [[Crno more|Crnog mora]] (378 km) na istoku; obuhvata 110 994 km<sup>2</sup>. Glavni grad Bugarske je [[Sofija]].
 
== Ime ==
 
== Istorija Bugarske ==
 
Bugarska je na Balkanu imala snažne srednjevekovne države - Prvo bugarsko carstvo sa prestonicama u Pliski i Preslavu (VII-XI v.) i Drugo bugarsko carstvo sa prestonicom Veliko Trnovo u XII-XIV veku. U vreme drugog carstva bugarski vladari bili su i u rođačkim vezama sa srpskim dvorom. Sveti Sava je umro i sahranjen u Trnovu, prestonici bugarske države, u priprati crkve Četrdeset mučenika. Kako je bugarska srednjevekovna država pala pod vlast Osmanlija pre srpske, došlo je do preseljenja učenih duhovnika u despotovinu...
 
=== XVIII. i XIX. vek ===
 
Nacionalni preporod proistekao je kod Srba i Bugara iz težnji za oslobođenjem od turskog ropstva, kroz formiranje nacionalne ideje na novim, prosvetiteljskim osnovama. Važnu ulogu su pri tome imale ideje o slovenskoj uzajamnosti, koje su iz dela poput Istorije raznih slovenskih naroda, najpre Bugara, Hrvata i Srba Jovana Rajića, Stematografije Hristifora Žefaroviča, uticale i na bugarske preporoditelje. Nakon prosvetitelja, nacionalne barjake su poneli romantičari. Kada su srpski ustanici počeli da osvajaju sve veću autonomiju od Turaka, Obrenovići su podržavali na različite načine napore Bugara za oslobođenjem. Veliki broj bugarskih knjiga i neki časopisi su štampani u srpskim gradovima. S druge strane, Bugari su učestvovali u akcijama pobune u srpskim gradovima, kao npr. posle događaja na Čukur česmi.
 
=== Posle oslobođenja Bugarske i XX. vek ===
 
Tokom ratova Turske protiv Rusije i pravoslavnih država na Balkanu, oslobođena je Bugarska 1878. godine, da bi potom bila priznata, najpre na San-Stefanskom miru, a posle revizije, u suženim granicama na Berlinskom kongresu. Obostrane teritorijalne pretenzije prema neoslobođenim delovima turske imperije dovele su do srpsko-bugarskog rata 1885. godine, koji je Srbija izgubila na Slivnici, te balkanskih ratova, koje je izgubila Bugarska. Nasuprot ratnim rešenjima odnosa na Balkanu, paralelno i uvek postojala je i ideja stvaranja balkanske federacije južnoslovenskih naroda.
 
== Gradovi ==
 
* [[popis gradova u Bugarskoj]]
 
== Vidi još ==
 
* [[spisak Bugara]]
* [[bugarski pesnici]]
 
== Vanjske veze ==
 
{{Commonscat|Bulgaria}}
 
Anonimni korisnik