Razlike između izmjena na stranici "Crkve u Hercegovini do XVII stoljeća"

'''Crkva sv. Georgija (Đurđevica)''' nalazi se u selu [[Gomiljani]], udaljenom oko 2 km od Trebinja. Danas se nalazi u ruševnom stanju nakon zemljotresa u Skoplju i Banjaluci. Proglašena je za [[nacionalni spomenik BiH]]. <ref>{{Cite web |url=http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=257 |title= Crkva sv. Georgija |work=kons.gov.ba |accessdate= 13. 11. 2016}}</ref>
 
'''Crkva sv. Ilije''' nalazi se u selu [[Mesari]], 17 kilometara vazdušne linije prema sjeverozapadu. Proglašena je za [[nacionalni spomenik BiH]].<ref>{{Cite web |url=http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=3011 |title= Crkva sv. Ilije |work=kons.gov.baKomisija za nacionalne spomenike |accessdate= 13. 11. 2016}}</ref> Nacionalni spomenik čine: crkva sv. Ilije, praistorijska grobna gomila (tumulus), nekropola sa 8 stećaka i 31 krstača. Crkva je u osnovi trikonhalna, pripada centralnom tipu građevina, iako se često susreće da su produžavane prema zapadnoj strani manjim ili većim pravougaonim prostorom. Dimenzije crkve iznose oko 10,00x5,50 metara.
 
'''Crkva sv. Klimenta (Klimentica)'''u Mostaćima, nalazi se oko 2 km sjeverozapadno od centra Trebinja, na desnoj obali rijeke [[Trebišnjica|Trebišnjice]]. Zanimljiva je zbog svog živopisa kojim su prekrivene sve zidne površine. Živopis je nastao 1623. godine u povoljnom, ali kratkom periodu razvoja umjetnosti u okviru [[Srpska pravoslavna crkva|Srpske pravoslavne crkve]], pod patrijarhom Pajsijem, a radio ga je zograf Vasilije. Proglašena je za [[nacionalni spomenik BiH]]. <ref>{{Cite web |url=http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=713 |title= Crkva sv. Klimenta |work=kons.gov.baKomisija za nacionalne spomenike |accessdate= 13. 11. 2016}}</ref>
[[File:Crkva sv. Nedelje, Taleža.JPG|mini|desno|Crkva sv.Nedelje, Taleži]]
'''Crkva sv. Neđeljke (sv. Nedelje)''' i nekropola sa stećcima u selu [[Taleža]], u istočnom dijelu Šume trebinjske, južno od manastira Duži i 9 km zapadno od Trebinja. Proglašena je za [[nacionalni spomenik BiH]]. <ref>{{Cite web |url=http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=2781 |title= Crkva sv. Neđeljke |work=kons.gov.ba |accessdate= 13. 11. 2016}}</ref>
<ref>{{Cite web |url=http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=2906 |title= Crkva Uspenja Bogorodice |work=kons.gov.ba |accessdate= 13. 11. 2016}}</ref>
 
'''Crkva Kostadinovica''' (Crkva posvećena sv. Konstantinu i Jeleni), sa nekropolom stećaka je u Gomiljanima, Trebinje. Danas je u ruševnom stanju. Proglašena je za [[nacionalni spomenik BiH]]. <ref>{{Cite web |url=http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=3018 |title= Crkva Kostadinovica |work=kons.gov.baKomisija za nacionalne spomenike |accessdate= 13. 11. 2016}}</ref>
 
'''Crkva Rođenja Bogorodice''', nalazi se u selu [[Dračevo]], [[Popovo polje]], opština Trebinje. Proglašena je za [[nacionalni spomenik BiH]]. <ref>{{Cite web |url=http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=3308 |title= Crkva Rođenja Bogorodice |work=kons.gov.baKomisija za nacionalne spomenike |accessdate= 13. 11. 2016}}</ref> Ima jednostavnu oltarsku pregradu izrađenu od drveta, na kojoj je simetrično, u dva niza, raspoređeno 13 ikona. Ikone su slikane uljem na platnu, a potom su ustakljene. Analizom [[ikona]] utvrđeno je da pripadaju slikarstvu s kraja XIX ili početka XX vijeka. Rađene su prema predlošcima nabavljenim u Rusiji. Crkva je u dobrom stanju.
 
'''Crkva sv. Klimenta''' sa starim kamenim nadgrobnicima (krstačama) je u selu [[Dražin Do]], Trebinje. Posvećena je sv. Klimentu Rimskom, četvrtom papi i mučeniku hrišćanske crkve iz I. stoljeća, svetitelju koji je imao širok krug poštovalaca i slavljenika u kraju gdje je podignuta crkva, što se održalo i do današnjih dana, a kao posljedica jake romanske tradicije. Proglašena je za [[nacionalni spomenik BiH]]. <ref>{{Cite web |url=http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=3035 |title= Crkva sv. Klimenta |work=kons.gov.ba |accessdate= 13. 11. 2016}}</ref>
Oblast [[Travunija|Travunije]] se dijeli na 9 župa, među kojima je i Libomir, današnji Ljubomir. Ljubomirsko područje bogato je nekropolama nadgrobnih spomenika i stećaka. Na području Ljubomira su u osmanskom periodu nastale sljedeće crkve: u Podvarima, u Čvarićima, Ugarcima, Ždrijelovićima, Mužojevini, u Podima (po tradiciji sazidao neki Petar Zotović), njegov brat Tomaš crkvu pod Prisojem, a drugi brat crkvu u Zagori, u Domaševu (opet prema predanju, gradnja je vezana za Tomaša Zotovića.
 
Za crkvu sv. Nikole u Domaševu godina gradnje nije poznata, ali je poznato da je crkva sagrađena u vrijeme Pokrajca Oliverovića (koji je vladao Ljubomirom u prvoj polovini 15. vijeka). Njegov stećak sa natpisom nalazi se uz crkvu u Vrpolju, koja ima slične graditeljske karakteristike kao crkva sv. Nikole u selu Domaševo. Uz crkvu sv. Nikole nalazilo se 99 nadgrobnih spomenika i stećaka. Na jednom krstu u Domaševu bio je ćirilični natpis koji glasi: “A se leži knez Zot, sin kneza Petra. Leže v leto 7080” (1572).Proglašena je za [[nacionalni spomenik BiH]]. <ref>{{Cite web |url=http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=3036 |title= Crkva sv. Nikole |work=kons.gov.baKomisija za nacionalne spomenike |accessdate= 13. 11. 2016}}</ref> Danas je u dobrom stanju.
[[File:Pravoslavna crkva sv. Vrača, Gomiljani.jpg|mini|desno|Crkva sv. Vrača u Gomiljanima]]
'''Crkva Uspenja Bogorodice''' sa nekropolom sa stećcima i starim kamenim nadgrobnicima (krstačama) u selu [[Drijenjani]], Popovo polje, općina Trebinje. Vodoravno iščitavanje ikonostasa, čije dimenzije iznose 367 x 390 cm, može se pratiti u tri nejednake zone s ukupno 16 ikona.
Prostor za ikone bio je predviđen izgradnjom ikonostasa, jer su polja za smještaj ikona odvojena okvirom s jednostavnim floralnim ornamentom i prebojana zlatnom bojom. [[Ikona|Ikone]] su oslikane temperom na papiru kaširanom na drvo, zaštićene staklom. Prema mirnoći poteza, istančanom osjećaju za perspektivu i izvrsnom tretmanu ljudskog tijela i karakterizacije likova, može se zaključiti da se radi o školovanom ikonopiscu. Stilskom analizom utvrđen je utjecaj baroknog slikarstva i zapadnokrišćanske ikonografije koja je posredno, putem dostupnih predložaka, uvedena u srpsko slikarstvo još tijekom XVIII. <ref>{{Cite web |url=http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=3285 |title= Crkva Uspenja Bogorodice |work=kons.gov.baKomisija za nacionalne spomenike |accessdate= 13. 11. 2016}}</ref>
 
'''Crkva Vračevica''' (Crkva sv. Vrača) sa prapovijesnom gomilom (tumulusom) u [[Gomiljani]]ma, Trebinje
<ref>{{Cite web |url=http://old.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=3012 |title= Crkva Vračevica |work=kons.gov.baKomisija za nacionalne spomenike|accessdate= 13. 11. 2016}}</ref> Nalazi se u dosta lošem stanju.
 
'''Crkva Vaznesenja Hristovog u Konjskom-Zupcima''' i pravoslavno groblje sa 43 [[stećci|stećka]] su naconalni spomenici Bosne i Hercegovine<ref>{{Cite web |url=http://www.sluzbenilist.ba/page/akt/IcyR3TC7JPM= |title= Crkva Vaznesenja Hristovog u Konjskom-Zupcima |work=Službeni list BiH 50/19 |accessdate= 13. 11. 2016}}</ref> Ova crkva u Konjskom-Zupci pripada tipu jednobrodnih crkava sa polukružnom apsidom i zvonikom na preslicu sa tri zvona. U kamenom dovratniku ulaznih vrata u crkvu uklesana je 1853. godina kao godina njene obnove. Iako je jasno da je crkva sagrađena znatno ranije, o vremenu izgradnje prvobitne crkve nema dostupnih istorijskih podataka.<ref>{{Cite web |url=https://radiotrebinje.com/vijest/putokazi-iz-proslosti-trebinje-sve-bogatije-nacionalnim-spomenicima/?lang=lat |title= PUTOKAZI IZ PROŠLOSTI: Trebinje sve bogatije nacionalnim spomenicima |work=Radio Trebinje |accessdate= 13. 11. 2020}}</ref>
 
Stećci, koji se nalaze u groblju, su pretežno u obliku [[Oblici stećaka|ploča i sanduka]]. Veći broj stećaka je ukrašen bordurom u vidu povijenih lozica sa spiralama ili rozetama na gornjoj strani ploče. Bordura je uglavnom uokvirena pravim linijama ili tordiranom trakom. posebno je zanimljiv stećak Vukašina Dobrašinovića sa natpisom iz prve polovine 15. vijeka, koji je privukao pažnju mnogobrojnih istoričara, muzejskih radnika, epigrafičara i istraživača koji su u različitim periodima pisali stručne radove o značenju natpisa na ovom stećku. U različitim dokumentima iz Arhiva grada Dubrovnika, koji datiraju iz prve polovine 15. vijeka, pominje se prezime Dobrašinovića, 'male vla-stele iz Vrsinja' kod Trebinja, koji su živjeli na granici tadašnje Dubrovačke republike
 
=== Bileće ===
'''Crkva sv. arhanđela Mihaila''', nalazi se uz naseljeno mjesto [[Donja Meka Gruda]], [[Bileća]]. Sagrađena je, ili možda obnovljena, 1795. godine. Pravougaone je osnove, dimenzija 5,07 x 9,38 m. Pokrivena je kamenim pločama. Na zvonu urađenom od livene bronce, izliven je natpis majstorske radionice iz Slovenije: « MAX SAMASSA LAIBACH No 2835 1900». Crkva je nacionalni spomenik kulture BiH. <ref>[http://www.kons.gov.ba/main.php?id_struct=6&lang=1&action=view&id=2824 Crkva svetog arhanđela Mihaila]</ref>