Grmeč: Razlika između izmjena

Dodano 658 bajtova ,  prije 1 godinu
nema sažetka uređivanja
Nema sažetka izmjene
Nema sažetka izmjene
Današnji reljef karakteriziraju kraški fenomeni, s mnoštvom špilja i pećina. Od velikog broja, do danas je ispitano njih 15, od kojih je 14 suhih i jedna s vodenim površinama i tokovima. O kakvom je bogatstvu riječ može se vidjeti iz popisa istraženih: Jojnikovac s istraženih 460 m (svojevremeno najdublja jama u Jugoslaviji), Jama Grmeč s 237 m, Čatrnja 115 m, Dvogrla 112 m, Kaluđerica u Skakavcu 100 m, Gorana 81 m, Brezno iza Šiljatog Šljemena 80 m, Brezno na Pločevcu 71 m, Brezno u Dulidbahu 61 m, Pećina pod Vrščelikom, odnosno jama s 60 m, Brezno na cesti 58 m, Brezno na Torovima 43 m, Brezno na Udorubreznom 42 m, Brezno na željezničkoj pruzi s 30 m, Okruglo brezno s 30 m i Tomaševo Brezno s 24 m. Od ostalih kraških fenomena u sjeverozapadnom dijelu se ističu brojne vrtače.
 
Članovi Speleološkog društva Ponir iz [[Banja Luka|Banja Luke]] su 17.02.2019. prvi put istražili pećinu Ledenicu, koja se nalazi u selu Smoljani na Grmeču. Pećina je bogata nakitom od leda. Iste godine speleolozi su se prvi put spustili i u dosad neistraženu Riponjinu jamu u Smoljani. Konopcima su ušli u jamski ulaz, spuštali se oko 50 do 70 metara vertikalno i tu zatekli tri nivoa, a na svakom od njih, krije se mnoštvo ukrasa. Predpostavlja se da je jama jedna od najstarijih na ovim prostorima, a koliko je precizno staro ovo prirodno bogatstvo, biće utvrđeno daljim istraživanjem.<ref>[https://mondo.ba/Info/Politika/a879265/Cudo-u-BIH-Najstarija-pecina-u-Evropi.html Čudo u BIH: Najstarija pećina u Evropi? - mondo.ba]</ref>
== Geološki sastav ==
Grmeč predstavlja posebnu tektonsku jedinicu, a položaj sedimenata ukazuje na veoma jake tektonske pokrete. Na Grmeču su uglavnom konstatovane naslage [[mezozoik]]a. Analizom strukturne građe Grmeč je izgrađen od [[Trijas|srednjotrijaskih i gornjotrijaskih]] dolomita na kojima leže [[Kreda|kredni]] krečnjaci.
 
Grmeč== iKlima njegova== okolna područja su pod uticajem planinske i umjereno-kontinentalne klime, zavisnoavisno da li se radi o planinskim obroncima ili kotlinama i ravnicama koje ga okružuju. U planinskom dijelu zime su duge, a ljeta svježa. Vremenske prilike Grmeča i njegovih obronaka dirigovane su sa strujanjem toplog zraka koji dolazi sa Jadranskog mora i rashlađenog visinskog sloja koji nastaje nad Grmečom i okolnim planinama koje utiču na česte promjene vremena i temperatura.
== Klima ==
Grmeč i njegova okolna područja su pod uticajem planinske i umjereno-kontinentalne klime, zavisno da li se radi o planinskim obroncima ili kotlinama i ravnicama koje ga okružuju. U planinskom dijelu zime su duge, a ljeta svježa. Vremenske prilike Grmeča i njegovih obronaka dirigovane su sa strujanjem toplog zraka koji dolazi sa Jadranskog mora i rashlađenog visinskog sloja koji nastaje nad Grmečom i okolnim planinama koje utiču na česte promjene vremena i temperatura.
 
Prosječna godišnja količina padavina iznosi 1250 mm. Mrazevi su takođe česta pojava u ovim predjelima. Grmečom duva hladni vjetar sjeverac koji donosi snježne padavine u zimskim mjesecima, a u proljeće i jesen kišu. Snježne padavine u višim predjelima su dosta visoke.