Razlike između izmjena na stranici "Manastir Vozuća"

Dodano 1.618 bajtova ,  prije 1 mjesec
nema sažetka uređivanja
 
[[File:Манастир Возућа.jpg|mini|desno|Manastir Vozuća (2016. god)]]
'''Manastir Svete Trojice''' ili '''manastir Vozuća''' ili '''Vozućica''' je manastir [[Srpska pravoslavna crkva|Srpske pravoslavne crkve]] u [[Mitropolija dabrobosanska|Mitropoliji dabrobosanskoj]]. Posvećen je [[Sveta Trojica|Svetoj Trojici]]. Manastir se nalazi u [[Vozuća|Vozući]], u dolini rijekerječice Vozućice, pritoke [[Krivaja (pritoka Bosne)|Krivaje]] i podnožju planine Žedni Vrh, odnosno [[Ozren (Bosna i Hercegovina)|OzrenOzrena]]. <refOd name="Mitropolija dabrobosanska: Manastir Svete Trojice">[http://www.mitropolija.org/sematizam/manastiri+.php?category=7[Zavidovići|Zavidovića]], Srpskaregionalnim pravoslavnaputem crkva:R467 Mitropolijaudaljen dabrobosanska:oko Manastir30 Svetekilometara, Trojice]a {{sr}}</ref>od IzgrađenVozuće je5 u [[14kilometara. vijek]]uProglašen kao zadužbina srpskogje kraljaza [[Stefannacionalni Dragutin|Dragutinaspomenik BiH]]. <ref name="Reportaža: Manastir Vozućamanastir">{{Cite newsweb |url=http://wwwold.rtrskons.tvgov.ba/av/playermain.php?idid_struct=142736&xlang=1&action=view&id=1920 |title= Reportaža: Manastir Vozuća |datework=KONS.gov.ba |accessdate= 713. 87. 2011.2016}}</ref> |publisher<ref name=RTRS"Mitropolija dabrobosanska: Manastir Svete Trojice">[http://www.mitropolija.org/sematizam/manastiri+.php?category=7 Srpska pravoslavna crkva: Mitropolija dabrobosanska: Manastir Svete Trojice] {{sr}}</ref>
 
== Istorija ==
ManastirIzgrađen je nastao u [[14. vijek]]u kao zadužbina srpskog kralja [[Stefan Dragutin|Dragutina]]. <ref name="Reportaža: Manastir Vozuća">{{Cite news |url=http://www.rtrs.tv/av/player.php?id=14273&x=1 |title= Reportaža: Manastir Vozuća|date = 7. 8. 2011. |publisher=RTRS}}</ref>. Napušten je krajem [[17. vijek]]a pod osmanskim prijetnjama i od tada je 160 godina bio napušten. <ref name="Mitropolija dabrobosanska: Manastir Svete Trojice" /> Napušteni manastir je propadao, pa je [[1859]]. obnovljena crkva koja je osvećena na Duhove 1865.
 
Poslije obnove crkve, jedan od boljih lokalnih slikara prve polovine XIX stoljeća, Todor Stanić Gračanić, naslikao je [[Ikona|ikone]] Hrista, Bogorodice, Svete Trojice i Blagovijesti. Ikone su rađene pred kraj slikarevog života. Pokazuju njegov pokušaj da se približi onovremenim stilskim tokovima, ali bez dovoljno znanja, tako da su one značajnije kao dokument, a ne kao likovni domet. Ove knjige, kao i ikone su vjerojatno uništene tokom upada NDH žandara 5. septembra 1941. godine kada je crkva opljačkana.<ref name="manastir"/>
 
Najveća stradanja manastir Vozuća je doživio u 20. stoljeću:
 
* Tokom Prvog svjetskog rata austrijski vojnici su odnjeli manastirsko zvono, a u septembru 1941. su ga opljačkale [[ustaše]], da bi ga u februaru 1942. zapalila muslimanska policija. <ref name="Mitropolija dabrobosanska: Manastir Svete Trojice" />
* Vozućki NDH žandari su 5. septembra 1941. godine, opljačkali crkvu, odnijevši odjejanja, barjake, ikone, knjige i druge crkvene stvari. <ref name="Mitropolija dabrobosanska: Manastir Svete Trojice" />
 
Vozućki* NDHMuslimanska žandarimilicija suje 514. septembrafebruara 19411942. godine zapalila zgradu osnovne škole, opljačkalidrveni zvonik koji je bio uz crkvu (zvono, odnijevšitežine odjejanja,236 barjake,kg ikone,palo knjigeje na zemlju i drugeraspalo se) i 20 drvenih koliba na crkveneCrkvenoj stvariluci. <ref name="Mitropolija dabrobosanska: Manastir Svete Trojice" />
* Neprijateljska avijacija je u toku II svjetski rata pokušala - na sreću bez uspjeha i veće štete – bombama porušiti LovnicuLomnicu, Tavnu, Ozren, Liplje, Vozuću, Gomionicu i Moštanicu, Rmanj su uspjeli srušiti do temelja, Gostović je već 200 godina u ruševinama a do 18-19 vijeka u ruševinama su se nalazili Tavna, Liplje i Vozuća. <ref>Zdravko Kajmaković: Oko problema datacije pravoslavnih manastira u sjeveroistočnoj Bosni sa posebnim osvrtom na Papraću, Naše starine, Godišnjak Zavoda za zaštitu spomenika kulture Bosne i Hercegovine, Sarajevo, 1972, XIII, str. 149-171</ref> Obnovljen je nakon Drugog svjetskog rata.
 
* U toku [[Rat u Bosni i Hercegovini|rata u Bosni i Hercegovini]], u periodu od 1992. do 10. septembra 1995. ovo područje je bilo u sastavu [[Republika Srpska|Republike Srpske]]. Manastir je nakon 10. septembra 1995. opustošen i oskrnavljen od strane Armije Republike BiH, srpsko stanovništvo je prognano, tako da je manastir ponovo napušten zajedno sa kompletnom dokumentacijom.
Muslimanska milicija je 14. februara 1942. godine zapalila zgradu osnovne škole, drveni zvonik koji je bio uz crkvu (zvono, težine 236 kg palo je na zemlju i raspalo se) i 20 drvenih koliba na Crkvenoj luci. <ref name="Mitropolija dabrobosanska: Manastir Svete Trojice" />
 
Neprijateljska avijacija je u toku II svjetski rata pokušala - na sreću bez uspjeha i veće štete – bombama porušiti Lovnicu, Tavnu, Ozren, Liplje, Vozuću, Gomionicu i Moštanicu, Rmanj su uspjeli srušiti do temelja, Gostović je već 200 godina u ruševinama a do 18-19 vijeka u ruševinama su se nalazili Tavna, Liplje i Vozuća. <ref>Zdravko Kajmaković: Oko problema datacije pravoslavnih manastira u sjeveroistočnoj Bosni sa posebnim osvrtom na Papraću, Naše starine, Godišnjak Zavoda za zaštitu spomenika kulture Bosne i Hercegovine, Sarajevo, 1972, XIII, str. 149-171</ref> Obnovljen je nakon Drugog svjetskog rata.
 
U toku [[Rat u Bosni i Hercegovini|rata u Bosni i Hercegovini]], u periodu od 1992. do 10. septembra 1995. ovo područje je bilo u sastavu [[Republika Srpska|Republike Srpske]]. Manastir je nakon 10. septembra 1995. opustošen i oskrnavljen od strane Armije Republike BiH, srpsko stanovništvo je prognano, tako da je manastir ponovo napušten zajedno sa kompletnom dokumentacijom.
Prvi sveštenik Zoran Živković je u manastir došao [[2000]]. godine i zatekao ga u urušenom stanju sa dvije neeksplodirane tromblonske mine u kupoli. <ref name="Reportaža: Manastir Vozuća" /> TrenutnoObnovljen seje vršiu obnovaperiodu manastira2004 - 2015. god.<ref name="Reportaža: Manastir Vozuća" /> Danas ovaj manastir nije otvoren svakodnevno, jer vjernika nema u broju kako je to nekada bilo. Prije rata na području današanje vozućke parohije bilo je oko 1.500 domaćinstava, dok ih danas ima tek stotinjak. Ovdje se danas obilježavaju svi značajni vjerski praznici<ref>[https://www.zdici.info/posjetili-smo-manastir-svete-trojice-poznatiji-pod-nazivom-manastir-vozucica Posjetili smo Manastir ”Svete Trojice” poznatiji pod nazivom manastir Vozućica - www.zdici.info]</ref>
== Literatura ==
 
* [[Đoko Mazalić]], Slikarska umjetnost u Bosni i Hercegovini u tursko doba (1500-1878), Sarajevo, 1965.
== Reference ==
{{reference}}
* [http://www.mitropolija.org/sematizam/manastiri+.php?category=7 Srpska pravoslavna crkva: Mitropolija dabrobosanska: Manastir Svete Trojice] {{sr}}
* [http://www.rtrs.tv/av/player.php?id=14273&x=1 Radio televizija Republike Srpske: Reportaža: Manastir Vozuća, 07.08.2011.] {{sr}}
{{Commonscat|Vozuća Monastery}}
 
[[Kategorija:Manastiri Mitropolije dabrobosanske]]
[[Kategorija:Nacionalni spomenici u Zavidovićima]]