Razlike između izmjena na stranici "Nacionalizam"

Dodano 415 bajtova ,  prije 2 godine
nadopune
(→‎Istorija: ubačen Johnsonov citat)
(nadopune)
'''Nacionalizam''' - 'pojam koji eshatološki postavlja naciju kao temelj svega. A onda se on koristi kao ideološka podloga za praktičku politiku birokratskoga potčinjavanja tog istog naroda, svođenjem njegova bitka na etabliranu tradicionalnost i diskriminaciju svega onoga što se razlikuje od povlaštene društveno-političke koncepcije' definicija je [[Praxis filozofija|praxisovaca]] koja možda najbolje ulazi u suštinu nacionalizma u XX. i XXi. stoljeću. Dok je buđenje nacionalne svijesti u doba romantizma bio politički i kulturni pokret mlade građanske klase protiv feudalizma, za osamostaljenje, prevladavanje feudalnog partikularizma i stvaranje jedinstvene (nacionalne) države i razvijanja kulture da bi ubrzo nacionalizam obilježavao imperijalističke namjere kapitalističkih država i monopola u porobljavanju drugih naroda, naročito malih i nerazvijenih, a u XX. st. nacionalizam se pretvara u jednu od najkonzervativnijih ideologija za manipulaciju masama koja se koristi kod retrogradnih povijesnih pojava u Evropi i ostalom razvijenom svijetu (klero-fašizam, nacizam, te razne varijante od frankizma, diktature pukovnika u Grčkoj, Pinochea u Čileu, Videle u Argentini, Suharta u Indoneziji do rušenja socijalizma u Jugoslaviji, Erdoganove diktature u Turskoj, američko-evropskih imperijalnih osvajanja...) kao najmočnije oružje kapitalizma u krizi i u borbi protiv tekovina socijalne pravde te ostalih ljudskih prava.
 
Nacionalistička ideologija ide na '''privrženost''' sopstvenoj [[nacija|naciji]] i [[država|'''državi''']], zapravo podložnost interesima vlastodržaca koji artikuliraju tzv. potrebe nacije.<ref name="Gellner 1983-pp6-7">{{cite book|last=Gellner|first=Ernest|title=Nations and Nationalism|publisher=Cornell University Press}}</ref><ref>Akomolafe, Olusoji A. “Nationalism.” ''Ethics, Revised Edition''. Ed. John K. Roth. Pasadena, CA: Salem Press, 2005.</ref> Pojam se takođe odnosi na doktrinu<ref>Gellner, Ernest. 1983. ''Nations and Nationalism.'' Ithaca: Cornell University Press.</ref> ili politički pokret<ref>Hechter, Michael. 2001. Containing Nationalism. ISBN 0-19-924751-X .</ref> po kojoj nacija definisana u okvirima etničke pripadnosti ili nacionalne kulture, ima pravo da konstituiše nezavisnu, [[suverenitet|suverenu]] ili autonomnu političku zajednicu, baziranu na zajedničkoj istoriji i sudbini. Idolopoklonici nacionalizma propagiraju da "nacionalna svest" podrazumeva [[ljubav]] prema svojoj naciji, dobro poznavanje nacionalne istorije i kulture, isticanje nacionalnih obeležja, nacionalni ponos i navodno strasno zalaganje za navodni nacionalni prosperitet. Nacionalizma podrazumeva političku ideologiju, sistem vrednosti, predstava, načela, stavova, [[predrasuda]] i [[stereotip]]a, čije jezgro čini sladunjavi romantizirani antiromantičarski kult naciona i nacionalne države, oko kojeg se ispredaju mitovi, legende koji se odnose na idealizovani nacionalni karakter i mistifikovanu nacionalnu istoriju. Kulturološki uz tu dogmu ide i pad dostignutih civilizacijskih vrednosti, [[Etika|etičkih]] i [[Estetika|estetskih]] kriterija, rezultat čega je uzdizanje najgoreg kiča na pijedestal svetinje. Osnovna socijalno-psihološka manipulativna funkcija nacionalizma je da se u ime buđenja i jačanja 'nacionalne svesti' u ime ljubavi širi mržnju i netrpeljivost (prema svim drugima, [[šovinizam]]) s jednim jedinim ciljem - uspostave oligarhije i ispunjavanje njihovih interesa. Čak kada je upotreba nacionalizma na prvi pogled izgledala pozitivnom, kao kod oslobodilačkih pokreta kolonijalnih zemalja, pokazalo se da je to bilo samo sredstvo za ustoličenje novih korumpiranih vlastodržaca, za pljačku i eksploataciju svojeg naroda i zemlje.
 
Bog, Domovina, Nacija - sveto je trojstvo nacionalizma, Bog fundamentalističke netolerancije, Domovina=sveta i stroga Država uz pomoć koje se ukida razlika između društva, zemlje i države, Nacija - masa s unificiranim identitetom u kome nacionalistički 'ponos' ukida svako dostojanstvo čoveka.
Razvijeni pojam nacionalizma podrazumeva političku ideologiju, sistem vrednosti, predstava, načela, stavova, [[predrasuda]] i [[stereotip]]a, čije jezgro čini romantičarski kult naciona i nacionalne države, oko kojeg se ispredaju mitovi, legende koji se odnose na idealizovani nacionalni karakter i mistifikovanu nacionalnu istoriju. Kulturološki gledano uz tu dogmu ide i pad dostignutih civilizacijskih vrednosti, etičkih i estetskih kriterija, rezultat čega je uzdizanje najgoreg kiča na pijedestal svetinje. Osnovna socijalno-psihološka manipulativna funkcija nacionalizma je da se u ime buđenja i jačanja nacionalne svesti u ime ljubavi širi mržnju i netrpeljivost (prema svim drugima, [[šovinizam|šovinizma]]) s jednim jedinim ciljem - uspostave oligarhije i ispunjavanje njihovih interesa. Čak kada je upotreba nacionalizma na prvi pogled izgledala pozitivnom, kao kod oslobodilačkih pokreta kolonijalnih zemalja, pokazalo se da je to bilo samo sredstvo za ustoličenje novih korumpiranih vlastodržaca i eksploataciju svojeg naroda i zemlje.
 
== Istorija ==
[[Datoteka:Missolonghi.jpg|thumb|Borbe Grka za nacionalno oslobođenje od Otomanske imperije u [[19. vijek]]u.]]
Kao pojava, smatra se da je nacionalizam nastao s početka [[19. vijek|19. veka]] sa pojavom [[Romantizam|romantizma]] u [[umetnost]]i i [[književnost]]i i kao odgovor na univerzalnost [[Renesansa|renesanse]] i [[humanizam|humanizma]]. Pre pojave nacionalizma, kriterijum za razlikovanje među ljudima je uglavnom bila [[religija]]<ref name="Audi">Audi, Robert. The Cambridge Dictionary of Philosophy - odrednica ''political philosophy''. Cambridge University Press 1995., 1999. ISBN 84-460-0956-0</ref>, a od početka [[novi vijek|novog veka]] ([[16. vijek|16. vek]]) do Napoleonovih ratova dolazi do formiranja jedinstvenih jezika, i tradicije se međusobno mešaju stvarajući veće grupe ljudi iste kulture. Ovo vremenom dovodi do stvaranja nacija, tj. velikih grupa ljudi koji govore istim jezikom, koji su iste vere i imaju sličnu tradiciju. Do [[Berlinski kongres|Berlinskog kongresa]] [[1878]]. godine stvorene su sve veće nacionalne države.
 
Nacionalizam je doveo do pojave nacionalnih država (države čije su granice definisane jezičkim ili kulturološkim granicama, a ne osvojenim teritorijama kao što je to bio slučaj ranije). Ovaj fenomen je doveo do jednog od najvećih talasa promene karte [[Evropa|Evrope]]. Među novonastalim (nacionalnim) državama su [[Stvaranje Nemačke|Nemačka]] i [[Stvaranje Italije|Italija]] koje su ubrzo postale svetske velesile.
 
== Kritike ==
UNe svojimpostoji ekstremnimneekstremni oblicima,nacionalizam [[fašizam|fašizmu]]jer usvaki Italijioblik isadrži Španijiono išto je karakteriziralo [[fašizam]], [[nacionalsocijalizam|nacionalsocijalizmunacizmu]] u Nemačkoj, u prvoj polovini 20. veka, nacionalizmi ove vrste zagovaraju autoritativnu državu sa ograničenim individualnim pravima građana, amilitarizaciju, učišćenje slučajunepodobnih nacionalsocijalizma(etničko, i [[antisemitizam]]rasno, superiornostsvetonazorsko) arijevskeu rasepravilu i [[militarizam]]<refna name="Audi">Audi, Robert. The Cambridge Dictionary of Philosophy - odrednicaštetu 'svoga'political philosophy''naroda. Cambridge University Press 1995., 1999. ISBN 84-460-0956-0</ref>.
 
U nekimsvim civiliziranijim društvima nacionalizam se posmatra kao izrazito štetna pojava. [[Enciklopedija Jugoslavije]] iz [[1978]]. godine daje sledeću definiciju nacionalizma:
{{quote|"Nacionalizam je kult sopstvene nacije koga karakteriše šovinistički odnos i raspirivanje mržnje prema drugim nacijama, a svoj najviši domet ispoljava kroz genocid i fizičko istrebljenje drugih naroda."<ref>''Nacionalizam'' u, Enciklopedija Jugoslavije, 1978.</ref>}}ili formulacija [[Samuel Johnson|Samuela Johnsona]]:<blockquote>''Patriotizam (nacionalizam) je posljednje utočište hulja''.</blockquote>ili kineska izreka:<blockquote>''Nacionalizam je tigar koji, kada ga uzjašeš, upravlja tobom''</blockquote>
 
== Vidi još ==
Anonimni korisnik