Razlike između izmjena na stranici "Ancona"

Obrisana 23 bajta ,  prije 1 godinu
nema sažetka uređivanja
{{Naselje (HR)
| ime =Ancona
| ime_genitiv =Ancone
| dužina-oznaka =E
 
| lokacija_ime =[[PopisLista država|Država]]
| lokacija_info ={{flag|Italija}}
| lokacija1_ime =[[Regije Italije|regijaRegija]]
| lokacija1_info =[[Marche]]
| lokacija2_ime =
| vrsta_vlasti =
| vlast_bilješke =
| titula_vođe =[[gradonačelnikGradonačelnik]]
| ime_vođe = Fiorello GramillanoValeria Mancinelli
| stranka_vođe =
| titula_vođe1 =
| bilješke =
}}
'''Ancona''' [[međunarodni fonetski alfabet|[aŋˈkoːna]]] ([[arhaizam|arhaično]] [[srpskohrvatski]] '''Jakin'''), [[glavni grad]] u [[Italija|talijanske]] [[Regije Italije|regije]] [[Marche]]. odGrad 100ima 100.497 stanovnika,<ref name=city>{{cite web
| url =http://www.citypopulation.de/Italy-Marche.html
| title =''ITALY: Marche''
| language=engleski
| publisher=Citypopulationde
}}</ref> ali grad sa širom okolicom [[Provincije Italije|provincijaprovincije]] imabroji 473 .865 stanovnika. <ref name=city/> Ancona je poznata kao jedna od važnijih [[Italija|talijanskih]] luka na [[Jadransko more|Jadranu]], centralna baza talijanske mornarice za Jadransko more i sjedište [[nadbiskupija|nadbiskupije]].<ref name=brit/>
 
== Geografija ==
''Ancona'' leži na obali [[Jadransko more|Jadranskog mora]], udaljena 200 [[km]] jugoistočno od [[Bologna|Bologne]] i 210 km od [[Rim]]a, duž padina najudaljenijeg ogranka rta koji se spušta sa [[Conero (planina)|Monte Conero]]. <ref name=brit/>
 
''Ancona'' je poznata kao jedna od važnijih [[Italija|talijanskih]] luka na [[Jadransko more|Jadranu]], centralna baza talijanske mornarice za Jadransko more i sjedište [[nadbiskupija|nadbiskupije]]. <ref name=brit/>
== Geografske karakteristike ==
''Ancona'' leži na obali [[Jadransko more|Jadranskog mora]], udaljena 200 [[km]] jugoistočno od [[Bologna|Bologne]] i 210 km od [[Rim]]a, duž padina najudaljenijeg ogranka rta koji se spušta sa [[Conero (planina)|Monte Conero]]. <ref name=brit/>
== Historija ==
Grad su osnovali [[Antička Grčka|grčki]] [[kolonist]]i iz [[Sirakuza|Sirakuze]] oko [[390. pne.]]. <ref name=brit/> U [[2. vijek pne.|2. vijeku pne.]] zauzeli su je [[Rimljani]], pod čijom je upravom procvjetala kao lučki grad,. kojiAnconu je posebno simpatizirao rimski [[car]]a [[Trajan]], koji joj je bitno povećao luku. <ref name=brit/>
[[Datoteka:Ancona01.jpg|thumb|left|260px|<center>Centar grada]]
Nakon propasti [[Antički Rim|Rima]] ''Anconu'' su napadali; [[Goti]], [[Langobardi]] i [[Saraceni]],. gradGrad je uspješno odbio te napade, ali je osiromašio i bitno se smanjio. Oporavio se za ranog [[Srednji vijek|srednjeg vijeka]], kao jedan od pet gradova [[Pentapolis]]a pod upravom [[Ravenski egzarhat|Ravenskog egzarhata]]. Jedno vrijeme je bila prijestolnica [[Karolinzi|karolinške]] [[Marka (granični teritorij)|marke]], a s vremenom i polu-nezavisnapolunezavisna republika pod [[Papinska Država|papinskom]] kontrolom. <ref name=brit/>
 
[[Papinska Država]] stekla je potpunu vlast nad ''Anconom'' - [[1532]]. i odtad kontinuirano vladala (uz izuzetak [[Francuska|francuske]] vladavine za [[napoleonski ratovi|napoleonskihNapoleonskih ratova]] [[1797]].-[[1816]].), sve do [[1860]]., kadkada je ''Ancona''grad postalapostao dio [[Kraljevina Italije|Kraljevine Italije]]. Za vrijeme [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]] grad je bombardirala [[Austro-ugarska ratna mornarica]] - ([[1915]]). ''Ancona'' je još više stradala za [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]] kadkada je pretrpila višestruka bombardiranja od strane [[Saveznici|savezničke]] [[Avijacija|avijacije]] ([[1943]]. -[[1944]].). <ref name=brit>{{cite web
|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/23405/Ancona
|title = ''Ancona''
|publisher = Encyclopædia Britannica
|language = engleski
|accessdate = 2. 044. 2013}}</ref>
 
== Znamenitosti ==
[[Datoteka:San Ciriaco-Ancona.JPG|thumb|left|260px|<center>[[Katedrala]] San Ciriaco]]
Poznate znamenitosti ''Ancone'', koje su obnovljene nakon rata, su; Trajanov [[mramor]]ni [[slavoluk]] iz [[115]]. godine, [[crkva]] Santa Maria della Piazza, građena od [[11. vijek|11.]] do [[12. vijek]]a, sa fasadom iz [[1210]]. i ostacima [[mozaik]]a iz [[5. vijek|5.]] do [[7. vijek]]a, ite [[katedrala]] San Ciriaco ([[12. vijek|12.]] - [[13. vijek]]), za koju se pretpostavlja da je izgrađena na mjestu [[Antički Rim|rimskog]] [[hram]]a božice [[Venera (mitologija)|Venere]], iznad kojeg je isprva podignuta [[ranokršćanstvo|ranokršćanska]] [[Bazilika|bazilike]] ([[5. vijek|5.]] - [[6. vijek]]).<ref name=brit/> Ancona ima puno finih [[Gotika|gotičkih]] građevina, Nacionalni muzej Marcha s vrijednom [[Arheologija|arheološkom]] kolekcijom i Umjetničku galeriju. Grad je pretrpio dosta oštećenja za [[potres]]a [[1970]]. godine.<ref name=brit/>
 
''Ancona'' ima puno finih [[Gotika|gotičkih]] građevina, Nacionalni muzej Marcha, s vrijednom [[Arheologija|arheološkom]] kolekcijom i Umjetničku galeriju.
 
Grad je pretrpio dosta oštećenja za [[potres]]a - [[1970]]. <ref name=brit/>
== Privreda ==
Od [[industrija|industrije]] ''Ancona'' ima [[brodogradilište]], [[Tvornica|tvornice]] mašina, kemikalija, [[lijek]]ova, prehrambenih proizvoda, [[tekstil]]a, namještaja i ​​građevinskog materijala.<ref name=brit/> Za [[Antika|antičkih]] vremena luka Ancone bila je zaštićena samo [[rt]]om u obliku [[Lakat|lakta]], zbog čega je grad i dobio ime ''Ancona'' jer je lakat na [[grčki|grčkom]] angkon.<ref name=brit/> Moderne lučke instalacije izgrađene su nakon [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]], kada je izgrađena velika rafinerija nafte. Iako je danas važnost Ancone kao luke bitno manja, ipak je i danas prilično prometna, osobito ljeti kad se intezivira promet trajektima prema lukama u [[Hrvatska|Hrvatskoj]]. Ancona je raskrsnica [[Željeznička pruga|željezničkih pruga]] na istočnoj [[Apenini|apeninskoj]] obali i tu se spajaju linije iz [[Milano|Milana]], [[Bologna|Bologne]] sa onima prema [[Brindisi]]ju i [[Foggia|Foggi]], kao i onom prema [[Rim]]u.<ref name=brit/>
 
Za [[Antika|antičkih]] vremena luka ''Ancone'', bila je zaštićena samo [[rt]]om u obliku [[Lakat|lakta]], zbog tog je grad i dobio ime dobio ime ''Ancona'', jer je lakat na [[grčki|grčkom]] angkon. <ref name=brit/>
 
Moderne lučke instalacije izgrađene su nakon [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]], tad je izgrađena velika rafinerija nafte. Iako je danas važnost Ancone kao luke bitno manja, ipak je i danas prilično prometna, osobito ljeti kad se intezivira promet trajektima prema lukama u [[Hrvatska|Hrvatskoj]]. Ancona je raskrsnica [[Željeznička pruga|željezničkih pruga]] na istočnoj [[Apenini|apeninskoj]] obali, tu se spajaju linije iz [[Milano|Milana]], [[Bologna|Bologne]] sa onima prema [[Brindisi]]ju i [[Foggia|Foggi]], kao i onom prema [[Rim]]u. <ref name=brit/>
{{Panoramica|Pano Ancona 2.jpg|1200px|<center>Panorama Ancone}}
 
== Galerija ==
 
<gallery>
FileDatoteka:Crkva Chiesa del Santissimo Sacramento u Anconi.jpg
FileDatoteka:Rimokatolička crkva Chiesa di San Domenico (Ancona) 2017.jpg
FileDatoteka:Chiesa di Santa Maria della Piazza.jpg
FileDatoteka:Pogled iz ankonskoga muzeja.jpg
FileDatoteka:Muzej u Anconi.jpg
FileDatoteka:Ankonska katedrala.jpg
FileDatoteka:U Anconi spomenik.jpg
FileDatoteka:Ancona u rujnu 2017.jpg
FileDatoteka:Upravna zgrada u Anconi.jpg
FileDatoteka:U Anconi u Italiji.jpg
FileDatoteka:Zgrada u Anconi.jpg
FileDatoteka:Na ulazu u Anconu.jpg
FileDatoteka:U talijanskome gradu Anconi 13. rujna 2017.jpg
FileDatoteka:Ancona 2017.jpg
</gallery>
 
{{Panoramica|Pano Ancona 2.jpg|1200px|<center>Panorama Ancone}}
 
== Izvori ==
{{izvori}}
 
== Vanjske veze ==
{{Commonscat|Ancona}}
* [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/23405/Ancona ''Ancona'' na portalu Encyclopædia Britannica] {{en icon}}
 
{{Normativna kontrola}}
[[Kategorija:Gradovi u Italiji]]
 
[[Kategorija:MarcheAncona| ]]
[[Kategorija:Gradovi u ItalijiMarkama]]
[[Kategorija:Wikiprojekat geografija/Naselja u Italiji]]
[[Kategorija:Marche]]