Razlike između izmjena na stranici "Lusaka"

Dodano 10 bajtova ,  prije 2 mjeseca
nema sažetka uređivanja
m/м (robot kozmetičke promjene)
 
{{Naselje (HR)
| ime = Lusaka
| ime_genitiv = Lusake
| površina_ukupna = 360
| površina_prazno2 =
| visina = 1 2801280 m <ref name=brit/>
| visina_izvor =
| visina_max =
| stanovništvo_godina = 2009.
| stanovništvo_bilješke =
| stanovništvo = 1 ,267 .440 <ref name=stat/>
| stanovništvo_gustoća =
| stanovništvo_uže =
| bilješke =
}}
'''Lusaka''' je [[glavni grad|glavni]] i najveći grad [[Zambija|Zambije]] od 1 ,267 .440 stanovnika.<ref name=stat>{{cite web
| url =http://population.mongabay.com/population/zambia
| title =''The largest cities in Zambia, ranked by population''
| language=engleski
| publisher=Mongabay.com
}}</ref> Lusaka je i administrativno sjedište istoimene provincije, kao i jedan od najbrže rastućih gradova juga Afrike. Grad je sjedište [[Univerzitet]]a Zambija osnovanog [[1965]]. koji se nalazi izvan grada, <ref name=stat/>i a sjedište drugih brojnih srednjoškolskih i visokoškolskih intitucija, kao što su International School of Lusaka, Rhodes Park School i druge..dr.
}}</ref>
 
Lusaka je i administrativno sjedište istoimene provincije, i jedan od najbrže rastućih gradova juga Afrike. Grad je sjedište [[Univerzitet]]a Zambija osnovanog [[1965]]. koji se nalazi izvan grada, <ref name=stat/>i sjedište drugih brojnih srednjoškolskih i visokoškolskih intitucija, kao što su International School of Lusaka, Rhodes Park School i druge...
== Geografija ==
== Geografske karakteristike ==
''Lusaka'' leži na jugu države, na vapnenačkoj visoravni od 1 2801280 m., stotinjak kilometara sjeverozapadno od granice sa [[Zimbabve]]om, pored rijeke [[Kafue]], pritoke [[Zambezi]]ja. Okolica grada je uglavnom ravničarski teren pun pašnjaka, sas brojnim ratarskim i stočarskim imanjima. Brojni [[Termiti|termitnjaci]] visoki od 3 do 6 metara su karakteristika krajolika. <ref name=brit/> Na udaljenosti 60 km od centra grada na rijeci Kafue izgrađena je [[hidroelektrana]] jačine 900 MW.
 
Na udaljenosti 60 km od centra grada na rijeci Kafue izgrađena je [[hidroelektrana]] jačine 900 MW.
[[Datoteka:Zambia - Street in Lusaka.jpg|thumb|left|280px|Ulica iz centra Lusake]]
== Historija ==
[[Datoteka:Zambia - Street in Lusaka.jpg|thumb|left|280px|Ulica iz centra Lusake]]
Britanska južnoafrička kompanija je na temelju kraljevske povlastice [[1890]]. preuzela od lokalnih domorodačkih poglavica teritorij na kom se nalazi današnja Lusaka,<ref name=brit/>, ite upravljala njime potpuno samostalno do [[1911]]. kad je osnovan [[protektorat]] [[Sjeverna Rodezija]]. Još je krajem [[19. vijek]]a tu bilo malo domorodačko selo, naselje se počelo pretvarati u grad [[1905]]. kad se gradila željeznička pruga za [[Livingstone]].
 
Nakon [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]] [[1924]]. kontrolu nad Sjevernom Rodezijom preuzela je [[Britanija|britanska]] vlada, odnosno njen kolonijalni ured. Lusaka je postala glavni grad Sjeverne Rodezije [[1935]]. umjesto dotadašnjeg [[Livingstone|Livingstona]] koji se nalazio suviše udaljen od centra zemlje. Grad je postao sjedište pokreta za nezavisnost zemlje, u njemu je Federacija afričkih društava osnovala politički pokret Sjeverno RodezijskiSjevernorodezijski kongres [[1948]]. <ref name=brit/>, koji je za cilj imao osamostaljenje zemlje. Nakon osnivanja kolonijalne [[Federacija Sjeverne i Južne Rodezije|Federacije Sjeverne i Južne Rodezije]] - [[1953]]. godine, Lusaka je postala središte građanskog pokreta otpora protiv britanske vlasti [[1960e|1960-ih]] koji je nakraju doveo do stvaranja samostalne države Zambije [[1964]]. godine, sas Lusakom kao glavnim gradom.
 
Nakon dobijanja samostalnosti, izgrađen je novi moderni dio grada sas vladinim zgradama, on je oštra suprotnost starijem dijelu grada, izgrađenom uz željezničku prugu. <ref name=brit/> Lusaka je bila mjesto održavanja 3. konferencije [[Pokret nesvrstanih|nesvrstanih zemalja]], od 8. do 10. septembra [[1970]]. godine.
 
Lusaka je bila mjesto održavanja ''III. konferencije [[Pokret nesvrstanih|nesvrstanih zemalja]]'', od 8.-10. septembra [[1970]]. godine.
[[Datoteka:Lusaka International Airport.jpg|thumb|right|300px|Aerodrom Lusaka]]
== Privreda i transport ==
[[Datoteka:Lusaka International Airport.jpg|thumb|right|300px|Aerodrom Lusaka]]
Iako je se osnovi oslanja na svoju poljoprivrednu okolicu, i jedno je od najvećih tržišta i otkupnih stanica za [[kukuruz]] i [[duhan]], Lusaka ima i nešto industrijskih pogona za proizvodnju [[cement]]a, [[tekstil]]a, obuće i preradu hrane. <ref name=brit/>
 
Lusaka je čvorište dviju važnih transafričkih puteva, Velikog sjevernog (za [[Tanzanija|Tanzaniju]]) i Velikog istočnog (za [[Malavi]]). <ref name=brit/> Lusaka je povezana željeznicom sas [[Livingstone|Livingstonom]], [[Ndola|Ndolom]] i [[Tanzanija|Tanzanijom]] ([[Dar-es-Salaam]]) novom željezničkom prugom [[TAZARA]], dugom 1 860 km. Lusaka ima i veliki moderni Međunarodni aerodrom, sas vezama prema svim važnijim afričkim metropoloma.
 
Ratarstvo i uzgoj stoke su glavne privredne aktivnosti u regiji, najviše se uzgaja; [[kukuruz]] i [[duhan]] a prodaje govedina, kože i mliječni proizvodi. <ref name=brit/> Čeve i Soli su najveće etničke skupine u gradu i okolici, uz nešto malo [[Evropa|Evropljana]] i [[Azija]]ta.<ref name=brit>{{cite web
| url =http://www.britannica.com/EBchecked/topic/351792/Lusaka
| title =''Lusaka''
| language=engleski
| publisher=Encyclopædia Britannica
}}</ref>
 
== Znamenitosti Lusake ==
Jedna od najvećih atrakcija ovog novog grada su zoološki i botanički vrt u Parku Munda Wanga, koji se nalazi na istočnoj periferiji grada pored Univerziteta Zambija. Vrijedi spomenuti i Nacionalni muzej i Muzej politike i katedralu sv. Križa.
 
== Gradovi prijatelji ==
* {{flagflagicon|Tadžikistan}} [[Dušanbe]]
* {{Flagflagicon|SAD}} [[Los Angeles]]
* {{Flagflagicon|Irska}}, [[Cork (grad)|Cork]]
* {{flagflagicon|Rusija}}, [[Iževsk]]
 
== Izvori ==
 
{{Glavni gradovi afričkih država}}
{{Normativna kontrola}}
 
[[Kategorija:ZambijaGradovi u Zambiji]]
[[Kategorija:Glavni gradovi u Africi]]
[[Kategorija:Zambija]]