Otvori glavni meni

Izmjene

Bez promjene veličine, prije 10 mjeseci
 
Četvrta plemenita istina je o putu koji vodi iskorenju patnje. Taj put je poznat kao [[srednji put]], zato što izbegava dva ekstrema: jedan je traganje za srećom kroz zadovoljstva čula, što je „nisko, prostačko, svojstveno prostim ljudima", a drugi traganje za srećom kroz samoumrtvljavanje putem [[askeza|asketizma]], što je „bolno, bezvredno i nekorisno“. Pošto je i sam iskusio ta dva ekstrema i našao da su beskorisni, Buda je otkrio srednji put „koji pruža uvid i znanje, vodi do smirenja, uvida, prosvetljenja, nirvane“.<ref name="yu-budizam4">{{cite web|url=http://www.yu-budizam.com/texts/Rahula/deo05.html |title=Valpola Rahula - Cemu je Buda poducavao |publisher=Yu-budizam.com |date= |accessdate = 9. 8. 2012.}}</ref>
 
== Tumačenja ==
 
Buda se često upoređuje sa [[ljekar|lekarom]], jer su četiri plemenite istine izložene prema drevnom indijskom [[medicina|medicinskom]] modelu:
# postoji [[bolest]] (postavljanje [[dijagnostika|dijagnoze]])
# postoji uzrok bolesti (analiza faktora koji do bolesti dovode)
# postoji način da se bolest izleči (konstatovanje prognoze)
# propisivanje [[lek]]a odnosno načina da se bolest izleči
 
Ovakav pristup problemu predstavlja jednu od ključnih karakteristika budizma u odnosu na druge religije. Naime, ovime se izbegava [[Metafizika|metafizička]] [[spekulacija]] i potreba za [[Vera|verom]] u ono što se izlaže. U svakoj od četiri konstatacije se referiše na pojave i pojmove koji su potpunosti u domenu [[Iskustvo|iskustva]] svake osobe, što joj omogućava da na osnovu tog iskustva da sud o [[istina|istinitosti]] predmeta rasprave. Štaviše, u budističkim spisima Buda upravo insistira na ovakvom, [[empirija|empirijskom]] pristupu. Od učenika se očekuje da izloženo ne prihvati samo na osnovu vere, već da preispituje učenje kroz lično iskustvo što je, prema Budi, jedini način da se dođe do istinskog znanja i samim time do oslobođenja od patnje.
 
== Izvori ==