Otvori glavni meni

Izmjene

Dodana 794 bajta, prije 1 godinu
→‎Događaji: dop. iz fr Wiki (2)
[[Datoteka:AtlBalk1942.jpg|mini|220px|Balkan 1942.]]
* [[1. 1.]] - [[Konferencija Arcadia]]: potpisana [[Deklaracija Ujedinjenih nacija]] (26 vlada, među kojima i jugoslovenska izbeglička) - prvi put se pominju [[Ujedinjene nacije]].
* [[2. 1.]] - [[Drugi svjetski rat]]: [[Japan]]ci osvojiliušli u [[Manila|Manilu]], glavni grad [[Filipini|Filipina]].
* 2. 1. - Nemački zapovednik u Srbiji pod pretnjom smrtne kazne zabranio skrivanje Jevreja i čuvanje njihovih stvari.
* [[4. 1.]] - Mađarska vojska i žandarmerija razbili Prvi šajkaški NOP odred kod [[Žabalj|Žablja]], počinju represalije prema civilima u Bačkoj, čiji je vrhunac Novosadska racija.
* [[6. 1.]] - U oluji pored Baleara potonuli francuski putnički brod ''Lamoricière'' (301 žrtva), kao i teretni ''Jumièges'' (20).
* [[7. 1.]] - [[Bitka za Moskvu]] se okončava strateškom sovjetskom pobedom, Staljin naređuje preširoku kontraofanzivu. Krvava [[Rževska bitka]] traje do marta 1943, [[Ljubanska operacija]] kod Lenjingrada do ovog aprila, [[Kerčko-feodosijska operacija]] do maja. [[Toropecko-holmska operacija]] do februara.
* 7. 1. - Počinje [[bitka za Bataan]] na Filipinima.
* [[11. 1.]] - CK KPJ i VŠ NOP odreda Jugoslavije doneli odluku od stvaranju Dobrovoljačke vojske (novi naziva štaba je VŠ NOP i DV Jugoslavije).
* 11. 1. - Okončana [[Dražgoška bitka]] kod Škofje Loke u Sloveniji - partizani se povukli nakon što su naneli gubitke Nemcima, koji zbog toga pale selo [[Dražgoše]].
* 11. 1. - Japan objavio rat Holandiji, prva meta je ostrvo [[Tarakan]] pored Bornea, bogato naftom. Japanci su takođe od Britanaca zauzeli [[Kuala Lumpur]] na Malaji (do septembra 1945).
* 11. 1. - [[Operacija Paukenschlag]] ili "Drugo srećno vreme" za nemačke podmorničare: britanski brod ''SS Cyclops'' potopljen blizu Nove Skotije.
* [[12. 1.]] - Prof. [[Slobodan Jovanović]] na čelu izbegličke jugoslovenske vlade, umesto generala [[Dušan Simović|Simovića]] (kome je kabinet otkazao poslušnost a kralj poverenje) - đeneral [[Draža Mihailović]] je imenovan za ministra vojske, mornarice i vazduhoplovstva.
* 12. 1. - Delovi Kordunaškog NOP odreda zauzeli [[Vojnić]].
* [[13. 1.]] - Deklaracija nekihiz savezničkihSt. vladaJamesa: (ipredstavnici jugoslovenske)devet ookupiranih kažnjavanjuzemalja, uklj. Jugoslaviju, zalažu se za privođenje pravdi ratnih zločinazločinaca.
* 13. 1. - Probni pilot nemačkog aviona [[Heinkel He 280]] prvi je koji se spasao katapultiranjem.
* [[14. 1.]] - Zajednička deklaracija Poljske, Čehoslovačke, Jugoslavije i Grčke kojim je ustanovljen Planerski odbor Centralne i Istočne Evrope. Kraljevina Jugoslavija potpisala Deklaraciju Ujedinjenih nacija o ratnim zločinima.
* 14. 1. - Prvi let helikoptera [[Sikorsky R-4]], prvog masovno proizvođenog.
* [[15. 1.]] - Izbegličke vlade [[Kraljevina Jugoslavija|Jugoslavije]] i [[Grčka|Grčke]] sklopile ugovor koji predviđa njihovu posleratnu konfederaciju (Balkanski Savez).
* 15. 1. - Treća bitka kod Changsha: Kinezi porazili japansku ofanzivu.
* januar - Kosmajski NOP odred se vratio na [[Kosmaj]] iz Sandžaka.
* [[16. 1.]] - Glumica [[Carole Lombard]] poginula u avionskoj nesreći u Nevadi.
* 11 - 13. 2. - Poduhvat Zerberus: nemačka flota uspela proći bez gubitaka kroz La Manš prema Nemačkoj.
* [[12. 2.]] - Bekstvo jedne grupe zatvorenika iz konc-logora na Crvenom krstu u [[Niš]]u.
* 12. 2. - U Tel Avivu ubijen militantni cionista [[Avraham Stern]].
* [[14. 2.]] - Britansko vazduhoplovno ministarstvo izdalo Direktivu o zonskom bombardovanju (''Area bombing directive''): napadati nemačku industrijsku radnu snagu i moral stanovništva putem bombardovanja gradova i civila.
* 14. 2. - Japanci započeli invaziju Sumatre, završena 28. 3..
* 5. 3. - Japanci ušli u Bataviju (Džakartu).
* [[6. 3.]] - U Beogradu ubijen policajac [[Đorđe Kosmajac]].
* [[8. 3.]] - Japanci ušli u [[Rangun]] u Burmi. OkončavaTakođe se okončava njihova kampanja u Holandskoj Ostindiji.
* [[9. 3.]] - Japanska invazija ostrva Buka i [[Bougainville]], završena 5. aprila.
* 9. 3. - Mađarski premijer [[László Bárdossy]] zamenjen umerenijim [[Miklós Kállay|Miklósem Kállayem]] (do 1944).
* [[17. 3.]] - Otvoren [[logor smrti Belzec]].
* [[20. 3.]] - Nakon odlaska sa Filipina u Australiju (12. 3.), [[Douglas MacArthur]] izjavljuje "...''I shall return''".
* [[5. 5.]] - Nemci deblokirali [[Holmski džep]] blizu Velikog Novgoroda - ovaj i [[Demjanski džep]] su uspešno snabdevani vazdušnim mostom.
* [[6. 5.]] - Japanci zauzeli otok Corregidor u Manilskom zaljevu - definitivni kraj Filipinske kampanje.
* 6 - 11. 5. - [[Biltmorska konferencija]] u Njujorku: radikalizacija [[Cionizam|cionističkog]] stava, traži se neograničeno useljavanje u Palestinu, koja treba biti jevrejska država.
* [[9. 5.]] - Druga talijanska armija preimenovana u Glavnu komandu Slovenije — Dalmacije (''Supersloda''), komandant [[Mario Roatta]].
* [[10. 5.]] - Okupator objavio da u Beogradu više nema Jevreja (od 2015. Dan sećanja na žrtve Holokausta u Beogradu).
 
=== Jun/Juni/Lipanj ===
[[Datoteka:Battle of Midway.jpg|mini|220px|[[Bitka za Midvej]]: diorama]]
* [[1. 6.]] - U Bugarskoj streljan gen. [[Vladimir Zaimov]] zbog špijuniranja za SSSR.
* 1. 6. - [[Hidroelektrana Grand Coulee]] u SAD počinje rad.
31.729

izmjena