Otvori glavni meni

Izmjene

Uklonjeno 48 bajtova, prije 1 godinu
→‎Događaji: ispravke OSA linkova
* [[8. 1.|8]] - [[13. 1.]] - Arktičko vreme i mećave u Evropi, uključujući Jugoslaviju, 53 mrtvih na kontinentu.
* [[9. 1.]] - Nakon ranjavanja Srpkinje kod [[Peć]]i, "Politika" piše da su Srbi na Kosovu izloženi "fašističkom terorizmu".
* [[13. 1.]] - 19. plenum CK SK Srbije - nakon zagrejane debate u decembru, rezolucijom se naglašava "jedinstvo i zajedništvo" Srbije i njenih pokrajina - "otvaranje srpskog pitanja"<ref>[http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/85-4-227.shtml The Serbian Question -- One of Yugoslavia's Major Internal Problems], S.Stanković, RFE Research</ref>.
* 13. 1. - [[Milka Planinc]], predsjednica CK SK Hrvatske, predložena za predsjednicu [[Savezno izvršno vijeće|Saveznog izvršnog vijeća]] (SIV).
* [[14. 1.]] - [[Adil Çarçani]] novi titularni šef [[Narodna Republika Albanija|albanske]] vlade umesto eliminisanog [[Mehmet Šehu|Šehua]].
* [[15. 1.]] - Članak u "Komunistu" o opasnostima širenja "panislamskih ideja"<ref>[http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/85-4-106.shtml Yugoslav Officials Concerned About Pan-Islamic Nationalism], Z.Antić, RFE Research</ref>.
* januar - Peticija beogradskih intelektualaca skupštini Srbije povodom milicijskog uznemiravanja potpisnika peticije protiv ratnog stanja u Poljskoj.
* [[januar]] - U [[Čehoslovačka|Čehoslovačkoj]] se izdaju pasoši koji vrede samo za [[Jugoslavija|Jugoslaviju]], kako bi se sprečili prebezi na zapad.
* [[17. 1.]] - "Hladna nedelja" donosi rekordno niske temperature u mnogim gradovima SAD.
* 17. 1. - Trojica kosovskih Albanaca, braća Bardhosh i Jusuf Gervalla i Zeka Kadri, ubijeni kod [[Untergruppenbach]]a u Zapadnoj Nemačkoj. (→ [[:sq:Atentati Gërvalla|sq]])
* [[21. 1.]] - Socijalistički savez Beogradskog univerziteta kritikuje studentske časopise "Vidici" i "Student" za "kriptografsko" značenje reči i zastupanje "terorističkih" teorija<ref>[http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/85-4-193.shtml Some Yugoslav Party Quarters Concerned About the Student Press], Z.Antić, RFE Research</ref>.
* [[26. 1.]] - Nezaposlenost u Ujedinjenom Kraljevstvu premašila tri miliona, prvi put od '30-tih.
* [[27. 1.]] - [[Salvadorski građanski rat]]: gerilci napali avio-bazu Ilopango i uništili dobar deo vazduhoplovstva.
* koncem siječnja - Nadbiskup [[Franjo Kuharić]] odbija nazočiti novogodišnjem prijemu u Hrvatskom saboru (loši odnosi crkve i države).
* [[30. 1.]] - Pronađen jedan od prvih kompjuterskih virusa, ''[[Elk Cloner]]'', namenjen sistemu Apple II.
* januar-april? (ili mart-maj<ref>[http://www.upi.com/Archives/1982/01/28/Yugoslavia-prepares-for-major-leadership-reshuffle-after-Tit/1366381042000/ Yugoslavia prepares for major leadership reshuffle after Tit...]. upi.com Archives Jan. 28, 1982</ref>) - Izbori delegata na svim nivoima u SFRJ<ref>[http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/86-1-311.shtml Yugoslavia's Elections], S.Stanković, RFE Research</ref>.
 
=== Februar/Veljača ===
* 29. 3. - Podmetnuta bomba u francuski voz ''Le Capitole'' između Pariza i Tuluza, 5 mrtvih, pripisuje se [[Ilich Ramírez Sánchez|Karlosu]].
* [[31. 3.]] - Izvešteno da je 1.700 Albanaca zatvoreno ili oglobljeno zbog antijugoslovenskih aktivnosti prošle godine<ref>[http://www.upi.com/Archives/1982/03/31/A-government-report-said-more-than-1700-ethnic-Albanian/4398386398800/ A government report said more than 1,700 ethnic Albanian...]. upi.com Archives March 31, 1982</ref>.
* mart-april - Kontroverza [[Vladimir Dedijer|Dedijer]]-[[Vladimir Bakarić|Bakarić]] oko Dedijerovih Novih priloga za biografiju Josipa Broza Tita, istoričar preti da će tužiti [[Kosta Nađ|Kostu Nađa]], [[Ivica Račan|Ivicu Račana]] pa i samog Bakarića<ref>[http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/85-4-22.shtml Dedijer-Bakaric Controversy over Tito's Biography], Z.Antić, RFE Research</ref>.
 
=== April/Travanj ===
* 15. 5. - [[Nikola Ljubičić]], dugogodišnji savezni sekretar za narodnu odbranu, novi je predsednik predsedništva SR Srbije (do 1984).
[[Datoteka:Milka Planinc.jpg|mini|200px|[[Milka Planinc]]]]
* [[16. 5.]] - [[Milka Planinc]] izabrana za predsjednicu [[Savezno izvršno vijeće|Saveznog izvršnog vijeća]] - prva i jedina žena na takvom položaju u socijalističkom svetu. Ostali važniji položaji: odbrana admiral [[Branko Mamula]], unutrašnji poslovi [[Stane Dolanc]], inostrani poslovi [[Lazar Mojsov]]<ref>[http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/86-1-324.shtml Yugoslavia's New Federal Government Formed], S.Stanković, RFE Research</ref>.
* [[16. 5.]] - [[Rat u Avganistanu (sovjetska invazija)|Rat u Avganistanu]]: Sovjeti započinju petu [[Pandžširske ofenzive|Pandžširsku ofenzivu]], većina mudžahedina izbegla hvatanje.
* [[21. 5.]] - [[Constantin Dăscălescu]] novi predsednik [[Socijalistička Republika Rumunija|rumunske]] vlade (do 1989) - u zemlji je kriza, racionišu se hleb i brašno, teškoće u otplati dugova zapadnim bankama.
* [[24. 6.]] - [[British Airways Flight 9]] uleteo u oblak vulkanskog pepela iznad [[Indonezija|Indonezije]], privremeno se ugasila sva 4 motora.
* [[25. 6.]] - Prikazan film ''[[Blade Runner]]''.
* [[26.6.|26]] - [[29. 6.]] - XII kongres [[SKJ]], prvi posle [[Tito]]ve smrti - u žiži ekonomski problemi (inflacija, niska produktivnost, nezaposlenost, prezaduženost) i podele u zemlji. Na prvom glasanju za izbor u predsedništvo CK, srpski predstavnik [[Draža Marković]] neočekivano nije dobio dvotrećinsku većinu, što je izazvalo negodovanje srpske delegacije<ref>[http://www.bosnia.org.uk/bosrep/report_format.cfm?articleid=3033&reportid=169 ''The Twilight Years of Serbian Communism'' by Slavoljub Ðukic (Bosnia Report)]</ref> - ipak izabran nakon pretnje predstavnika Srbije da će dati ostavke u CK; Rade Končar, sin [[Rade Končar|narodnog heroja]], privukao pažnju govorom kritičkim prema sistemu<ref>[http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/86-1-145.shtml Yugoslavia: Struggle over Party Unity Sharpens], Stanković, RFE Research</ref>. [[Mitja Ribičič]] na čelu partije nakon [[Dušan Dragosavac|Dušana Dragosavca]]<ref>[http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/86-1-261.shtml The Aftermath of the Yugoslav Party Congress], S.Stanković, RFE Research</ref>.
* [[29. 6.]] - U Ženevi predstavljen Reganov predlog za smanjenje naoružanja - [[Ugovor o redukciji strateškog naoružanja]] (START I) potpisan 1991.
* [[30. 6.]] - Šestorica hrvatskih terorista osuđeni u New Yorku na 20-40 godina za ubistva, paljevinu, podmetanje bombe i iznudu<ref>[http://www.upi.com/Archives/1982/06/30/Six-Croatian-terrorists-convicted-of-a-racketeering-charges-involving/4061394257600/ Six Croatian terrorists convicted of a racketeering charges involving...]. upi.com Archives June 30, 1982</ref>.
* [[9. 8.]] - Organizacija Abu Nidal napala jevrejski restoran Jo Goldenberg u Parizu, 6 mrtvih.
* [[12. 8.]] - [[Meksiko]] objavljuje da nije u stanju otplaćivati dugove, počinje [[Latinoamerička dužnička kriza]].
* [[avgust]] - Polemika u magazinu "Danas" sarajevskih profesora [[Fuad Muhić|Fuada Muhića]] i [[Vojislav Šešelj|Vojislava Šešelja]]: prvi poriče rast "panislamskog nacionalizma", drugi tvrdi da je cilj muslimanskog nacionalizma dominacija nad BiH<ref>[http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/86-1-209.shtml Danger of Pan-Islamism in Yugoslavia?], S.Stanković, RFE Research</ref>.
* [[avgust]] - Na tržište SAD pušten [[Commodore 64]], cena $595.
* [[15. 8.|15]] - [[28. 8.]] - Svetsko košarkaško prvenstvo u Kolumbiji, SSSR 1, Jugoslavija 3; [[Dragan Kićanović]] u timu prvenstva
* 10. 10. - Kanonizovan [[Maximilian Kolbe]].
* [[11. 10.]] - Brod ''[[Mary Rose]]'', potonuo [[1545]], izvučen na površinu.
* [[15. 10.]] - Usvojene radikalne mere štednje u SFRJ usled nestašice energije i 20 milijardi dolara duga: za putovanje u inostranstvo potrebno položiti depozit od 5000 dinara (oko 100 dolara) za godinu dana; ograničenje potrošnje električne energije i goriva, veličine hleba, temperature u stanovima (stupa na snagu 20.10.)<ref>[http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/86-1-59.shtml "Radical Measures" Adopted in Yugoslavia]</ref>.
* [[17. 10.]] - SIV ograničava količinu novca koja se može izneti iz zemlje ("crna nedelja" za trgovinu u [[Trst]]u).
* [[19. 10.]] - Finansijer [[John DeLorean]] uhapšen kada ga je FBI naveo na trgovinu kokainom - oslobođen 1984.
* ca. 25. 12. - Poplave oko Save i njenih pritoka, kao i Krke kod Knina.
* [[26. 12.]] - ''[[Time]]'' magazin proglašava [[kompjuter]] za "Čoveka godine".
* [[decembar]] - Dopisnica "[[Vjesnik (novine)|Vjesnika]]" iz Beograda Ranka Čičak osuđena na dve i po godine nakon što je izveštavala o "svinjskoj mafiji" u [[Pećinci]]ma, što će izazvati talas protesta novinstva<ref>[http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/86-2-232.shtml Why was Ranka Cicak Put in Prison?], Z.Antić, RFE Research</ref><ref>[http://www.upi.com/Archives/1983/12/10/Foreign-News-Briefs/3655439880400/ Foreign News Briefs]. upi.com Archives Dec. 10, 1983</ref>.
 
=== Tokom godine ===
* SFRJ: Godišnja inflacija oko 30%, devalvacija dinara, zaduženost oko 20 mlrd. dolara (od čega polovinu treba vratiti ove i sledeće godine<ref>[http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/86-1-17.shtml Yugoslavia: Problems over Foreign Debts Continue], Stanković </ref>), najesen uvedene mere štednje.
* Servisiranje glavnice i kamate duga SFRJ zahteva oko 5 milijardi dolara.
* Izveštaj State Departmenta o stanju ljudskih prava u SFRJ: "nastavlja se postepeni napredak prema otvorenom i pluralističkom društvu", otvoreniji mediji, više javne kritike<ref>[http://www.upi.com/Archives/1983/02/08/The-human-rights-picture-in-communist-ruled-Eastern-Europe-ranges/9969413528400/ The human rights picture in communist-ruled Eastern Europe ranges...]. upi.com Archives Feb. 8, 1983</ref>.
32.018

izmjena