Razlike između izmjena na stranici "1972"

Dodano 655 bajtova ,  prije 3 godine
(→‎Događaji: dop. iz fr Wiki Europe)
* 3 - 9. 2. - Velike mećava s više od 3 m snega u Iranu odnosi oko 4.000 života.
* [[3.2.|3]] - [[13. 2.]] - [[Zimska Olimpijada 1972|Zimske olimpijske igre]] u japanskom [[Saporo]]u.
* [[4. 2.]] - [[Mariner 9]] šalje slike sa Marsove orbite (moralo se čekati od novembra zbog tamošnje globalne peščane oluje), do oktobra snima 85% površine.
* [[5. 2.]] - "Crna subota" u [[Tunisu]]: studentski revolt protiv jednopartijske vlasti, polcija upala na univerzitet i rasturila njihov kongres, veliki broj hapšenja.
* [[14. 2.]] - [[Luna 20]] krenula ka [[Mesec]]u po uzorke tla.
* februar - Izraelski general [[Ariel Sharon]] završio sedmomesečnu operaciju u kojoj je eliminisao 104 teroriste u [[Pojas Gaze|Pojasu Gaze]], uz oštar stav prema stanovništvu<ref>Sharon: Israel's Warrior-Politician By Anita Miller, Jordan Miller, Sigalit Zetouni, pt102</ref>.
* [[15. 2.]] - Predsednik [[Ekvador]]a [[José María Velasco Ibarra]] zbačen po četvrti put, sledi [[Guillermo Rodríguez Lara]] zvani Bombita (do 1976).
* [[1421. 2.]] - Sovjetska [[Luna 20]] krenulasletela kana [[Mesec]]u po uzorke tla.
* [[21. 2.|21]] - [[28. 2.]] - [[Nixonov posjet Kini 1972.]] - [[Richard Nixon]] je prvi predsjednik [[SAD]] u posjetu [[Narodna Republika Kina|Narodnoj Republici Kini]].
* [[26. 2.]] - [[Edmund Muskie]], jak kandidat u demokratskim predizborima u SAD, navodno plakao držeći protestni govor pred zgradom novina koje su objavile "Kanučko pismo" (Muskie navodno vređao franko-kanadske Amerikance) i tvrdnje o ponašanju njegove žene - kampanja mu je upropašćena a pismo je bilo falsifikat.
* 1. 3. - [[Rimski klub]] objavio studiju "[[Granice rasta]]".
* 1. 3. - [[Juan María Bordaberry]] postaje predsednik [[Urugvaj]]a (do 1976, od 1973. na čelu civilno-vojne diktature); vojska ove godine razbila levičarsku urbanu gerilu [[Tupamaros]]e.
* [[2. 3.]] - Lansiran [[PionirPioneer 10]], prva sonda koja je stigla do Jupitera (1973) i napustila Sunčev sistem (1983).
* 2. 3. - [[Michael Manley]] prvi put premijer [[Jamajka|Jamajke]] (1972-80. i 1989-92).
* [[4. 3.]] - Predsednik [[Centralnoafrička Republika|Centralnoafričke Republike]] [[Jean-Bédel Bokassa]] se proglasio za doživotnog predsednika (1976-79. je car).
* 10. 4. - [[Evropska monetarna zmija]]: Bazelski sporazum predviđa intervencioni mehanizam centralnih banaka za ograničenje fluktuacija kursa na 2,25%
* [[12. 4.]] - Brazilska vojska započinje Operaciju Papagaj, prvu od tri protiv maoističke [[Aragvajska gerila|Aragvajske gerile]], uništene 1974.
* [[16Datoteka:Apollo16. 4.]] - Lansiran jpg|mini|200px|[[Apollo 16]], peta misija na Mesecu.]]
* [[16. 4.|16]] - [[27. 4.]] - [[Apollo 16]] je peta misija na Mjesecu, prva na visočju.
* [[27. 4.]] - Glasanje o poverenju zapadnonemačkoj vladi [[Willy Brandt|Willyja Brandta]] povodom njegove [[Ostpolitik]]e: lideru CDU/CSU [[Rainer Barzel|Raineru Barzelu]] nedostajala dva glasa da postane novi kancelar.
* 27. 4. - [[Genocid u Burundiju]]: pobuna nekih [[hutu]]skih pripadnika žandarmerije [[Burundi]]ja dovodi do ubistva oko 1000 [[Tutsi]]ja, na šta ovi odgovaraju masakrom 80 - 210.000 Hutua.
* [[28. 6.]] - Predsednik [[Richard Nixon|Nixon]] objavljuje da regruti više neće biti slani u Vijetnam.
* [[29. 6.]] - U slučaju ''Furman v. Georgia'' [[Vrhovni sud SAD]] presudio da je [[smrtna kazna]] neustavna - moratorijum na istu u SAD će trajati do [[1976]].
* [[30. 6.]] - Prvi put primjenjena [[prijestupna sekunda]], i još jedna krajem godine.
 
=== Jul/Juli/Srpanj ===
* [[19. 7.]] - [[Dofarski rat]] u Omanu: Bitka kod Mirbata, britanski SAS-ovci izdržali veliki napad pobunjenika.
* [[21. 7.]] - "Krvavi petak" u [[Belfast]]u - Privremena [[IRA]] detonirala 22 bombe, poginulo devet osoba.
* [[23. 7.]] - Lansiran prvi satelit iz programa [[Landsat]] za istraživanje Zemlje.
* [[24. 7.]] - [[Jigme Singye Wangchuck]] je novi kralj [[Butan]]a (do abdikacije 2006).
* [[26. 7.]] - [[2. 8.]] - 19. [[Filmski festival u Puli]], [[Velika zlatna arena za najbolji film|Velika zlatna arena]] za film "[[Maestro i Margarita (film)|Maestro i Margarita]]"<ref>[http://arhiv.pulafilmfestival.hr/19-pulski-filmski-festival/index.html 19. Pulski filmski festival]. arhiv.pulafilmfestival.hr</ref>.
* [[13. 8.]] - Predsednik SIV Džemal Bijedić optužuje Australiju i Austriju da tolerišu obuku hrvatskih emigranata za terorizam i sabotažu.
* 13. 8. - JAT-ov avion za Rijeku probio ogradu aerodroma Kennedy nakon što je pilot obustavio poletanje.
* avgust - Prva [[igraća konzola]] ulazi u prodaju u Severnoj Americi - [[Magnavox Odyssey]].
* kolovoz? - XIII. svjetski kongres naturista u [[Vrsar]]u.
* kolovoz - U tijeku je suđenje studentskim liderima Hrvatskog proljeća - [[Dražen Budiša]], [[Ivan Zvonimir Čičak]], [[Goran Dodig]] i [[Ante Paradžik]]<ref>[http://www.nytimes.com/1972/08/30/archives/belgrade-cautious-in-trial-of-4-croats.html Belgrade Cautious in Trial of 4 Croats]. nytimes.com AUG. 30, 1972</ref>.
* [[10. 9.]] - Tito otkrio spomenik [[Bitka na Kozari|bitke na Kozari]] povodom 30. godišnjice; Veliki narodni zbor Krajine i Potkozarja u Prijedoru.
* [[14. 9.]] - Zapadna Nemačka i Poljska uspostavili diplomatske odnose.
* septembar - Kampanja protiv gomilanja bogatstvabogaćenja - u SFRJ ima 200.000 privatnika<ref>[http://www.nytimes.com/1972/10/29/archives/capitalism-is-alive-but-not-so-well-in-yugoslavia-future-of-private.html Capitalism Is Alive but Not So Well in Yugoslavia]. nytimes.com OCT. 29, 1972</ref>.
* avgustseptembar - Prva [[igraća konzola]] ulazi u prodaju u Severnoj Americi - [[Magnavox Odyssey]].
* 15 - [[16. 9.]] - [[Otmica zrakoplova Scandinavian Airlines Systema, let br. 130]]: pripadnici [[Hrvatski narodni odpor|Hrvatskog narodnog odpora]] oteli avion u Švedskoj, traže puštanje kolega, uključujući Miru Barešića, predali se u Španiji. Događaj izaziva pojačanu osudu ustašva u SFRJ, što je ranije bilo izbegavano zbog unutrašnjih odnosa<ref>[http://www.nytimes.com/1972/10/01/archives/yugoslavs-assail-croat-dissidents-denunciations-of-the-ustashi.html YUGOSLAVS ASSAIL CROAT DISSIDENTS;Denunciations of the Ustashi Resumed After Long Lull]. nytimes.com OCT. 1, 1972</ref>.
* [[16. 9.]] - Dve eksplozije u centru Sydneya, pretpostavlja se da je to delo ustaša.
 
=== Decembar/Prosinac ===
[[Datoteka:The Earth seen from Apollo 17.jpg|thumb|200px250px|"Plavi''[[The kliker",Blue 7. dec/pros. 1972.Marble]]'']]
* [[2. 12.]] - [[Gough Whitlam]] postaje prvi laburistički premijer Australije posle 23 godine - prva odluka mu je da povuče ljudstvo iz Vijetnama.
* ca. 3. 12. - TV Beograd odlučila da od sledećeg proleća prekine prikazivanje "[[Gradić Pejton (TV serija)|Gradić Pejtona]]" (bilo je kritika da serija podstiče "sitnoburžoaske vrednosti").
* 6. 12. - Čileanski predsednik Allende u poseti Moskvi, ne dobija očekivanu pomoć.
* [[6. 12.|6]] -[[8. 12.]] - Treća konferencija SKJ, tema je ideološko mobilizovanje omladine; Tito se žali da je u 300.000 osoba vojničke starosti u inostranstvu i na "neprijateljske" ideološke uticaje na njih (NYT).
* [[7. 12.|7]] - Lansiran[[19. 12.]] - [[Apollo 17]], poslednja misija programa i za sada (2017) poslednja sa posadom na Mesec.
* [[8. 12.]] - Završen [[Most iznad Male rijeke]] na budućoj pruzi Beograd-Bar<ref>[http://www.nytimes.com/1972/12/10/archives/yugoslav-bridge-completed.html Yugoslav Bridge Completed]. nytimes.com DEC. 10, 1972</ref>.
* [[15. 12.]] - [[Socijalistička Republika Rumunija|Rumunija]] je prva članica [[MMF]] iz istočnog bloka (druga socijalistička, nakon SFRJ).
* Završen [[Transamerica Pyramid]], najviši neboder u San Franciscu.
* Objavljena knjiga ''Learning from Las Vegas'' trojice autora, veliki uticaj na [[Postmoderna arhitektura|postmodernu u arhitekturi]].
* [[DDT]] zabranjen u SAD nakon desetogodišnje kampanje u kojoj je stvoren moderni [[Ekološka svest|ekologizam]].
* Kreiran programski jezik [[Prolog (programski jezik)|Prolog]].
 
== 1972. u temama ==
34.013

izmjena