Razlike između izmjena na stranici "1972"

Dodano 1.508 bajtova ,  prije 2 godine
→‎Događaji: dop. iz NYT
(→‎Događaji: dop. iz NYT)
* [[11. 1.]] - Uhićeno deset (jedanaest?) sudionika Hrvatskog proljeća, među kojima [[Franjo Tuđman]], [[Marko Veselica]], [[Šime Đodan]], [[Vlado Gotovac]], [[Vlatko Pavletić]], većinom povezanih sa [[Matica hrvatska|Maticom hrvatskom]] (ove godine zabranjena). Čistka se širi iz partijskih i intelektualnih na neke druge sfere društva<ref>[http://www.nytimes.com/1972/02/07/archives/purge-goes-deep-into-croatian-life.html Purge Goes Deep Into Croatian Life]. nytimes.com FEB. 7, 1972</ref><ref>[http://www.nytimes.com/1972/01/25/archives/croats-rebuked-by-tito-are-sullen-and-uneasy-about-the-future.html Croats, Rebuked by Tito, Are Sullen and Uneasy About the Future]. nytimes.com JAN. 25, 1972</ref>.
* [[13. 1.]] - Puč u [[Gana|Gani]], u odsustvu zbačen premijer Kofi Abrefa Busia.
* [[14. 1.]] - Umro [[DanskaIvo monarhija|danski kraljPerišin]] [[Frederikpredstavlja IX]],novo nasleđujeIzvršno gavijeće kćerkaSR [[MargaretaHrvatske II]]u Saboru.
* 14. 1. - Umro [[Danska monarhija|danski kralj]] [[Frederik IX]], nasleđuje ga kćerka [[Margareta II]].
* januar? - [[Danilo Kiš]] dobio [[NIN-ova nagrada|NIN-ovu nagradu]] za "Peščanik".
* [[17.1.|17]] - [[19. 1.]] - Pojedini udari [[košava|košave]] u [[Beograd]]u dostižu 38 m/s tj 137 km/h.
* [[23. 3.]] - Valjaonica bakra Sevojno ušla u džoint venčr sa američkom firmom Bieler National Industries
* [[25. 3.]] - [[Eurosong 1972|Pesma Evrovizije]]: prva [[Vicky Leandros]] (Après toi), [[Tereza Kesovija]] 9.
* [[2726. 3.]] - OtkazaniProgram vakcinacije protiv boginja u Beogradu i drugim gradovima, sutradan otkazani svi sportski događaji u SFRJ, naređeno da se sportisti vakcinišu.
* [[28. 3.]] - Britanska vlada uvela direktnu upravu u Severnoj Irskoj.
* [[30. 3.]] - [[22. 10.]] - [[Vijetnamski rat]]: severnovijetnamske snage izvode "[[Uskršnja ofanziva|Uskršnju ofanzivu]]" (ili Nguyen Hue ofanziva).
* [[2.6.|2]]. i [[15. 6.]] - U Zapadnoj Nemačkoj uhapšeni [[Andreas Baader]], [[Ulrike Meinhof]] i još neki članovi Crvene armije.
* [[4. 6.]] - Vjesnik izabrao dnevnik [[Karlo Štajner|Karla Štajnera]] "Sedam hiljada dana u Sibiru" za knjigu godine<ref>[http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/80-2-136.shtml Anti-Stalinist Work Chosen Book of the Year in Yugoslavia], S.Stanković, OSA-RFE</ref>
* [[5.6.|5]] - [[10. 6.]] - Titova poseta SSSR-u<ref>[http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/67-4-47.shtml Tito's Visit to Moscow; how Sincere is Friendship?], S.Stanković, OSA-RFE</ref>, odlikovan je [[Orden Lenjina|Ordenom Lenjina]].
* [[5. 6.]] - U [[Stokholm]]u prva konferencija [[UN]] posvećena okolišu. Na predlog jugoslovenske delegacije, 5. jun proglašen Svetskim danom čovekove okoline (Tanjug).
* jun - U SFRJ raste zabrinutost zbog narkomanije: u Beogradu umrla devojka, deo grupe koja je provaljivala u apoteku - treća smrt od posledica droge za dve godine<ref>[http://www.nytimes.com/1972/07/25/archives/a-rise-in-drug-use-alarms-yugoslavs.html A RISE IN DRUG USE ALARMS YUGOSLAVS]. nytimes.com JULY 25, 1972</ref>.
* kolovoz - U tijeku je suđenje studentskim liderima Hrvatskog proljeća - [[Dražen Budiša]], [[Ivan Zvonimir Čičak]], [[Goran Dodig]] i [[Ante Paradžik]]<ref>[http://www.nytimes.com/1972/08/30/archives/belgrade-cautious-in-trial-of-4-croats.html Belgrade Cautious in Trial of 4 Croats]. nytimes.com AUG. 30, 1972</ref>.
* [[16. 8.]] - Pokušaj puča u [[Maroko|Maroku]]: neki pripadnici vazduhoplovstva pucali na avion kralja [[Hasan II|Hasana II]].
* [[18. 8.]] - Iz najčuvanijeg švedskog zatvora pobeglo 15 od 18 zatvorenika, među kojima i [[Miro Barešić]] i Anđelko Brajković.
* [[19. 8.]] - Nabujale rijeke potopile tunel u rekonstrukciji blizu Dubrovnika, stradalo 12 radnika.
* [[26. 8.]] - [[11. 9.]] - [[Datoteka:Olympic rings.svg|45px]] [[XX. Olimpijske igre - München 1972.|XX. olimpijske igre u Minhenu]], upamćene po napadu pripadnika terorističke palestinske organizacije „Crni septembar“ na Olimpijsko selo i ubistvu 11 izraelskih sportista. Učinak Jugoslavije: 2 zlatne medalje ([[Mate Parlov]] i rukometaši), 1 srebrna i 2 bronzane.
 
* [[5. 10.]] - Potpisan Generalni sporazum o učešću: [[Saudijska Arabija]], [[Kuvajt]], [[Katar]] i [[UAE]] će dobiti 25% učešća u [[Saudi Aramco|Aramco]]-u za 500 miliona dolara od 1973. i 51% od 1983.
* [[6. 10.]] - Pokrenuta akcija "Knjiga solidarnosti" Prvog programa Radio Beograda.
* [[7. 10.]] - Anketa u Srbiji (okolini Beograda): 26% smatra da je SSSR najbolji prijatelj SFRJ, samo 4% da je to SAD; najpopularniji državnici Indira Gandi (31%), Willy Brandt (14%), Brežnjev (12%), Nixon i Mao Ce-tung po 70% (NYT).
* [[8. 10.]] - [[Henry Kissinger]] i [[Le Duc Tho]] se sastali u Parizu, pregovaraju o okončanju [[vijetnamski rat|Vijetnamskog rata]].
{{Dvostruka slika|right|Marko Nikezic.jpg|100|Latinka Perović.jpg|100|[[Marko Nikezić]]|[[Latinka Perović]]}}
* oktobar - [[Stane Kavčič]] odstupa s položaja predsednika Republičkog izvršnog veća Slovenije.
* oktobar - Na torinskom sajmu automobila predstavljen [[Fiat 126]] "peglica", zamena za [[Fiat 500]].
* [[17. 10.]] - Štampa objavljuje Titove optužbe rukovodstva SK Srbije za "liberalizam" i otpor jakoj, disciplinovanoj partiji<ref>[http://www.nytimes.com/1972/10/29/archives/tito-comes-to-the-aid-of-the-party-yugoslavia.html Tito Comes To the Aid of The Party; Yugoslavia]. nytimes.com </ref>.
* [[17. 10.]] - Poseta kraljice [[Elizabeta II|Elizabete]] Jugoslaviji.
* 17. 10. - Kraljica [[Elizabeta II]] stigla u posetu Jugoslaviji, njena prva poseta nekoj istočnoevropskoj zemlji.
* [[18. 10.]] - U medijima objavljeno "Pismo" Tita i SKJ - poziv na borbeniju partiju, "demokratski centralizam" i veći nadzor SKJ nad društvom.
* 18. 10. - Američki rvač Richard Sanders poginuo blizu Skoplja na proputovanju prema Grčkoj.
* 21 - 25. 10. - Na srednjem Jadranu se održava združena vežba "Podgora 72", nastavak [[Vojna vježba "Sloboda 71"|"Slobode 71"]].
* [[25. 10.]] - Objavljeno da su visoki funkcioneri CK [[Savez komunista Srbije|SK Srbije]] podneli ostavke (21. 10.): [[Marko Nikezić]] (predsednik) i [[Latinka Perović]] (sekretar), kao i Bora Pavlović (sekretar GK SK Beograda). U toku je čistka "liberala" u Srbiji<ref>[http://www.novosti.rs/dodatni_sadrzaj/clanci.119.html:363217-Velika-cistka-kadrova Velika čistka kadrova]. novosti.rs 23. januar 2012</ref> ali i drugim republikama. Novi šef srpske partije je profesor ekonomike [[Tihomir Vlaškalić]] (do 1982), sekretar metalski radnik Nikola Petronić.
* [[26. 10.]] - Državni sekretar SAD Kissinger sugeriše u vezi Vijetnamskog rata da je "mir nadohvat ruke".
* [[31. 10.]] - Beogradski Filozofski fakultet odbio smeniti osmoro profesora<ref>[http://www.nytimes.com/1972/12/18/archives/repression-in-yugoslav-universities.html Repression in Yugoslav Universities]. nytimes.com DEC. 18, 1972</ref> praksisovaca.
* [[4. 11.]] - Radnici [[Ei Niš]] štrajkuju i šetaju gradom jer mi kasne plate<ref name="NYTEconCurbs">[http://www.nytimes.com/1972/12/28/archives/yugoslavs-face-economic-curbs-wage-and-credit-freeze-due-tax-rise.html YUGOSLAVS FACE ECONOMIC CURBS]. nytimes.com DEC. 28, 1972</ref>, kritikuju upravu i partijske zvaničnike, traže "radikalne mere" za poboljšanje rada fabrike<ref>[http://www.nytimes.com/1972/11/05/archives/yugoslav-workers-strike-a-factory.html Yugoslav Workers Strike a Factory]. nytimes.com NOV. 5, 1972</ref>.
* [[7. 11.]] - Ubedljiva pobeda [[Ričard Nikson|Ričarda Niksona]] na predsedničkim izborima - 41,2 prema 29,2 miliona glasova, [[George McGovern]] pobedio samo u Masačusetsu i Vašingtonu DC.
* {{circa}} 15. 11. - Skupština SR Srbije zabranila prodaju vila, radnji i placeva do sledećeg marta - zbog glasina o konfiskaciji i povećanom porezu, skočila je njihova prodaja i prenošenje na rođake<ref>[http://www.nytimes.com/1972/11/19/archives/belgrade-shuns-new-stalinism-party-aide-says-this-is-goal-of.html BELGRADE SHUNS NEW ‘STALINISM’ Party Aide Says This Is Coal of Tighter Discipline]. nytimes.com NOV. 19, 1972</ref>, takođe i anonimna pisma<ref>[http://www.nytimes.com/1972/11/18/archives/yugoslavias-welltodo-are-targets-of-informers.html Yugoslavia's Well‐to‐Do Are Targets of Informers]. nytimes.com NOV. 18, 1972</ref>.
* [[24. 11.]] - Dr prof. [[Marko Veselica]] osuđen u Zagrebu na sedam godina zatvora za kontrarevolucinarne aktivnosti, takođe i Joze Ivičević-Bakulić (4 godine) i Zvonimir Komarica (2).
* [[27. 11.]] - Sednica CK [[SK BiH]]: [[Osman Karabegović]] isključen iz partije, [[Avdo Humo]], [[Čedo Kapor]] i [[Hajro Kapetanović]] "upozoreni"<ref>[http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/80-3-89.shtml Purges in Bosnia and Hercegovina], S.Stanković OSA-RFE</ref>.
[[Datoteka:The Earth seen from Apollo 17.jpg|thumb|200px|"Plavi kliker", 7. dec/pros. 1972.]]
* [[2. 12.]] - [[Gough Whitlam]] postaje prvi laburistički premijer Australije posle 23 godine - prva odluka mu je da povuče ljudstvo iz Vijetnama.
* ca. 3. 12. - TV Beograd odlučila da od sledećeg proleća prekine prikazivanje "[[Gradić Pejton (TV serija)|Gradić Pejtona]]" (bilo je kritika da serija podstiče "sitnoburžoaske vrednosti").
* [[6. 12.|6]] -[[8. 12.]] - Treća konferencija SKJ, tema je ideološko mobilizovanje omladine; Tito se žali da je u 300.000 osoba vojničke starosti u inostranstvu i na "neprijateljske" ideološke uticaje na njih (NYT).
* [[7. 12.]] - Lansiran [[Apollo 17]], poslednja misija sa posadom na Mesec.
33.716

izmjena