Razlike između izmjena na stranici "Evropski parlament"

Dodano 1.515 bajtova ,  prije 3 godine
nema sažetka uređivanja
'''Evropski parlament''' je tijelo [[Evropska unija|Evropske unije]], čije članove izravno biraju građani EU svakih pet godina, koliko zastupnicima traje mandat. Zajedno sa [[Vijeće Evropske unije|Vijećem ministara]] i [[Evropska komisija|Evropskom komisijom]] čini zakonodavnu vlast Evropske unije. U parlamentu zasijeda ukupno 751 poslanik i drugi je najveći demokratski izabrani parlament na svijetu nakon Parlamenta Indije te ima i najveću trans-nacionalnu izbornu bazu sa 375 milijuna osoba sa pravom glasa na izborima 2009. godine.<ref>{{cite news |url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/06/07/AR2009060702402.html |title=Conservatives Post Gains In European Elections |author1=Brand, Constant |author2=Wielaard, Robert |agency=Associated Press |work=The Washington Post |date= 8.6.2009.|accessdate=8.8.2017}}</ref><ref>{{cite news|author=Ian Traynor |url=https://www.theguardian.com/politics/2009/jun/07/eu-elections-social-democrats |title=Misery for social democrats as voters take a turn to the right |work=The Guardian |location=UK |date= 7.6.2009.|accessdate=8.8.2017 }}</ref>
 
Parlament se bira direktno po načelu univerzalnog prava glasa na mandat od pet godina počevši odsa izborima 1979. godine. Izlaznost evropskih građana na izbore doživjela je pad na svakim izborima od osnivanja, a od 1999. godine je pala ispod 50%, da bi na izborima 2014. godine bila 42.54% građana sa pravom glasa na razini cijele unije.
 
Iako Evropki parlament posjeduje zakonodavna ovlašćenja koje Vijeće ministara i Evropska komisija ne posjeduju, on formalno ne posjeduje pravo na zakonodavnu inicijativu (predlaganje zakona), što je suprotno većini nacionalnih parlamenata zemalja EU koji ne samo da glasaju o prijedlozima zakona već ih mogu i predložiti. Parlament je „prva institucija“ EU (prva spomenuta u ugovorima, i nosilac ceremonijalnog prvenstva nad svim drugim institucijama unije), i dijeli jednake zakonodavne i budžetske ovlasti kao i Savjet ministara osim u nekoliko specifičnih područja u kojima su na snazi specijalne zakonodavne procedure. Parlament ima jednaku kontrolu nad proračunom EU. [[Evropska komisija]], kao izvršno tijelo EU, odgovara za svoj rad parlamentu. Parlament bira predsjednika Komisije i potvrđuje ili odbacuje imenovanje Komisije kao cjeline. Parlament ima ovlasti da naknadno pokrene postupak kojim može primorati Komisiju da odstupi.
 
Evropski parlament djeluje u ukupno tri grada i tri zemlje članice EU. Ti gradovi su [[Regija glavnoga grada Bruxellesa|Bruxelles]] ([[Belgija]]), [[Luxembourg]] ([[Luksemburg]]) i [[Strasbourg]] ([[Francuska]]). Administrativni uredi su smješteni u Luxembourg, plenarne sjednice se odvijaju u Strasbourgu i Bruxellesu dok se komiteti poslanika za posebna pitanja sastaju u Bruxellesu.<ref>{{cite web|url=http://europa.eu/about-eu/institutions-bodies/european-parliament/index_en.htm |title=European Parliament |publisher=Europa |date=19.4.2010. |accessdate=8.8.2017}}</ref>
 
== Istorija ==
Evropski parlament, kao i druge institucije, u svom trenutnom obliku nije djelovao u trenutku kada je osnovan 10. septembra 1952. godine. Kao jedna od prvih zajedničkih institucija, parlament je nastao kao zajedničko zasijedanje [[Evropska zajednica za ugljen i čelik|Evropske zajednice za ugljen i čelik]]. U tome je periodu bio savjetodavni skup 78 imenovanih poslanika nominiranih od strane nacionalnih parlamenata zemalja članica, i nije imao zakonodavnih ovlasti. Promjena kroz koju je parlament prošao može se sažeti u izjavi profesora Davida Farrella sa [[Univerzitet u Manchesteru|Univerziteta u Manchesteru]] koji je rekao kako se „u većem dijelu svoga postojanja, Evropski parlament mogao opravdano okarakterizirati kao ‚višejezično debatno društvo‘“.
 
Razvoj ove institucije pokazuje kako je struktura Evropske unije evoluirala kroz vrijeme bez unaprijed postavljenog detaljnog plana. Pojedinci kao što je novinar Tom Reid iz [[The Washington Post|The Washington Posta]] rekli su i kako „niko namjerno ne bi namerno osmislio vladu toliko kompleksnu i suvišnu kao što je EU“. Čak su i sjedišta parlamenta u različitim gradovima rezultat različitih sporazuma ili izostanaka sporazuma. Iako su sami poslanici preferirali da se susreću jedino u Bruxellesu, na Samitu u Edinburghu 1992. godine kojim je predsjedao [[John Major]], Francuska je progurala amandman na ugovor kojim je plenarna sjednica Evropskog parlamenta ostala za stalno u Strasbourgu.
 
== Sastav ==