Razlike između izmjena na stranici "1974"

Dodano 1.478 bajtova ,  prije 2 godine
→‎Događaji: dop. iz en Wiki do okt.
(→‎Događaji: dop. iz en Wiki jan-apr.)
(→‎Događaji: dop. iz en Wiki do okt.)
 
=== Maj/Svibanj ===
* [[74. 5.]] - [[Njemački3. kancelar11.]] - [[WillyExpo Brandt'74]] podnio ostavku, slijediu [[HelmutSpokane, SchmidtWashington]], (doprvi [[1982]])sa ekološkom temom.
* [[7. 5.]] - [[Njemački kancelar]] [[Willy Brandt]] podnio ostavku zbog Guillaumove afere, slijedi [[Helmut Schmidt]] (do [[1982]]).
* [[12. 5.]] - Zemljotres u Skoplju izaziva strah.
* [[13. 5.]] - Obeležava se 30 godina službe bezbednosti u Jugoslaviji; u proteklih godinu dana 448 osoba je optuženo za "neprijateljske" aktivnosti<ref>[http://www.nytimes.com/1974/05/14/archives/belgrade-warns-of-a-spy-threat-increased-vigilance-against.html BELGRADE WARNS OF A SPY THREAT]. nytimes.com MAY 14, 1974</ref>.
[[Datoteka:VW Golf I Facelift front 20081209.jpg|mini|200px|[[Volkswagen Golf]] prve generacije]]
* 17. 5. - Bombe u Dublinu i Monaghanu: protestantski ulsterski teroristi detonirali više bombi u Republici Irskoj, od čega je poginulo 33 ljudi - najkrvaviji pojedinačni dan tokom "Nevolja".
* 17. 5. - Oružani okršaj "Simbionske armije" i losanđeleske policije i požar - gine šest simbionaca, uključujući lidera.
* [[18. 5.]] - ''Smiling Buddha'' (''Pokhran-I''): [[Indija]] detonira prvu [[nuklearno oružje|nuklearnu bombu]] - šesta nacija na svetu s takvom mogućnošću, prva van stalnih članica Vijeća sigurnosti UN.
* 18. 5. - Završena Varšavska radio antena, visine 646 metara (srušila se 1991).
[[Datoteka:Valéry Giscard d’Estaing 1978(3) (cropped).jpg|mini|150px|[[Valéry Giscard d'Estaing]]]]
* [[19. 5.]] - Predsednički izbori u Francuskoj, drugi krug: [[Valéry Giscard d'Estaing]] pobedio [[François Mitterrand|François Mitterranda]] sa 50,8 prema 49,2% glasova (Mitterand je imao više glasova u prvom krugu) - d'Estaing je predsednik do 1981, zatim Mitterand do 1995.
* [[maj]] - Predstavljena prva generacija [[Volkswagen Golf]]a.
* [[28. 5.]] - Bomba na Piazza della Loggia u [[Brescia|Breši]] tokom antifašističkog protesta, osam mrtvih.
* [[30. 5.]] - NASA lansirala eksperimentalni geostacionarni satelit [[ATS-6]] sa mnogim novim tehnologijama.
 
=== Jun/Juni/Lipanj ===
* [[1. 6.]] - Vojna vežba "Drvar 74" povodom 30-godišnjice [[Desant na Drvar|desanta na Drvar]].
* [[4. 6.]] - ''Ten Cent Beer Night'': bejzbol tim Cleveland Indians promoviše utakmicu jeftinim pivom, na kraju je mora predati zbog nereda pijanih navijača.
* [[4. 6.|4]] - [[7. 6.]] - Tito u Srbiji: Gornji Milanovac, Čačak, Titovo Užice, Zlatibor, Arilje, Ivanjica, Užička Požega.
* [[7. 6.]] - U [[Prilike|Prilikama]] kod Ivanjice puštena u rad [[zemaljska satelitska stanica]].
* [[25. 6.]] - Student filozofije Vladimir Palančanin osuđen na 10 meseci za "neprijateljsku propagandu", u vezi studentske rezolucije o stanju u zemlji.
* [[27. 6.]] - Kontroverza sa udžbenicima u [[Kanawha County, West Virginia]]: školski odbor odobrava knjige koje promiču multikulturalizam i sadrže neke sporne citate, sledećeg leta i jeseni slede bojkot škole, protesti i nasilje (Nova desnica, Religiozna desnica, → [[Konzervativizam u SAD]]).
*
* [[30. 6.]] - Čuveni ruski [[balet]]ski igrač [[Mihail Barišnjikov]] napustio tokom turneje u Kanadi ansambl baleta Boljšoj teatra i ostao na Zapadu.
 
[[Datoteka:Lovcen-024-p1010064.jpg|mini|220px|[[Njegošev mauzolej]]]]
* [[1. 7.]] - Umro [[argentina|argentinski]] predsednik [[Juan Perón]], nasleđuje ga supruga [[Isabel Peron|Isabel]] (do 1976).
* [[7. 7.]] - Finale svetskog prvenstva u fudbalu: Zapadna Nemačka - Holandija 2:1, dodeljen je novi trofej, jer je stari pripao Brazilu u stalno vlasništvo (ali ukraden je 1983).
* [[15. 7.]] - Grupa oficira grčke narodnosti u [[Kipar|kiparskoj]] Nacionalnoj gardi, pristalice pripajanja [[Kipar|Kipra]] [[Grčka|Grčkoj]], izvršili [[vojni udar]] zbacivši sa vlasti predsednika [[arhiepiskop]]a [[Makarios]]a. Vlast je preuzeo [[Nikos Sampson]] a Makarios privremeno napušta [[Kipar]].
* 15. 7. - [[Christine Chubbuck]], TV voditeljka u [[Sarasota, Florida|Sarasoti, Florida]], izvršila samoubistvo u živom programu.
* [[19. 7.]] - Španski diktator [[Fransisko Franko]] zbog bolesti je privremeno predao vlast princu [[Juan Carlos I od Španjolske|Juanu Carlosu]] (do 2. 9.).
* [[20. 7.]] - (Prva) [[Turska invazija Kipra]].
* [[23. 7.]] - Grčka vojna vlada pozvala [[Konstantin Karamanlis|Konstantina Karamanlisa]] da se vrati iz izbeglištva u [[Pariz]]u i formira vladu. To je bio- kraj sedmogodišnje [[Diktatura pukovnika|vladavine vojne hunte u Grčkoj]].
* [[24. 7.]] - Pogibija četvorice jugoslavenskih/hrvatskih alpinista na Kavkazu (Urso Vrdoljak, Nenad Čulić, Viktor Tabaković, [[Ante Bedalov]]).
* 24. 7. - Vrhovni sud SAD jednoglasno presuđuje da Nixon mora predati snimke 64 razgovora u Beloj kući.
[[Datoteka:NIXONSandFORDS.jpg|thumb|230px|left|[[Richard Nixon|Nixonov]] odlazak]]
* [[3. 8.]] - [[Pahlavi (dinastija)|Iranski]] šah odobrio ekonomski plan koji predviđa godišnji rast od 25,9% sledećih pet godina uz državnu potrošnju od 69 milijardi dolara.
* [[4. 8.]] - Eksplozija na ekspresnom vozu Italicus (Rim-Minhen) blizu Firence, 12 mrtvih - odgovornost preuzima fašistička grupa Ordine Nero ("Crni poredak").
* [[5. 8.]] - Bela kuća objavila ''Smoking Gun'' traku, koja pokazuje da je Nixon od početka učestvovao u zataškavanju provale u Watergate.
* [[6. 8.]] - Troje mrtvih u eksploziji na losanđeleskom aerodromu LAX, za šta je 1980. osuđen Muharem Kurbegović, ''Alphabet Bomber''<ref>[http://thesoutherncalifornian.blogspot.rs/2015/07/the-day-lax-was-bombed-by-alphabet.html The Day LAX Was Bombed By The Alphabet Bomber]. thesoutherncalifornian.blogspot.rs July 24, 2015</ref>.
* [[27. 8.]] - Nestanak struje u skoro pola Italije i to prvog dana poskupljenja od 30% (zemlja je u najvećim ekonomskim teškoćama od rata).
* [[30. 8.]] - [[Željeznička nesreća u Zagrebu (1974.)|Željeznička katastrofa]] u [[Zagreb]]u, ekspresni vlak Beograd-Dortmund iskočio iz tračnica, poginulo 153 ljudi.
* 30. 8. - Istočnoazijski antijapanski oružani front postavio bombe na ulazu u sedište Mitsubishi Heavy Industries u Tokiju - osmoro mrtvih.
* [[31. 8.]] - [[Zapadna Nemačka]] će dati kredit od dve milijarde dolara [[Italija|Italiji]] koja je u ekonomskoj krizi.
 
=== Septembar/Rujan ===
* [[8. 9.]] - Predsednik Ford daje punu i bezuslovnu amnestiju bivšem predsedniku Nixonu - kraj početne Fordove popularnosti.
* 8. 9. - TWA Flight 841 (Tel Aviv-Atina-Rim-Njujork) pao u Jonsko more, oboren bombom - prvi poznati slučaj samoubilačke misije, od strane [[Abu Nidal]]ove organizacije.
* [[10. 9.]] - [[Portugal]] priznao nezavisnost [[Gvineja Bisau|Gvineje Bisau]] (proglašena prethodne godine).
* [[12. 9.]] - Tito rekao u Jesenicama da je uhapšena grupa od 30-tak sledbenika Kominforma koji su želeli osnovati novu KPJ. Kasnije tokom meseca izvešteno da su osuđeni na zatvorske kazne, na zapadu se spekuliše da Sovjeti žele pristup Jadranu.
* 12. 9. - Vojna hunta [[Derg]] zbacila [[Haile Selasije|Haila Selasija]], cara [[Etiopija|Etiopije]] - [[Salomonska dinastija]] je vladala od 13. stoljeća; počinje [[Etiopski građanski rat]] koji traje do zbacivanja komunističkog režima 1991.
* 12. 9. - U [[Boston]]u počinje prinudni prevoz učenika autobusima kako bi se škole desegregirale, što izaziva nasilne proteste belaca u Južnom Bostonu.
* [[13. 9.]] - [[Japanska crvena armija]] zauzela francusku ambasadu u Hagu - otišli posle pet dana sa novcem i oslobođenim kolegom.
* septembar - Suđenje proibeovskim komunistima u SFRJ.
* septembar - Ljubljana: pet studenata i profesor osuđeni na deset meseci zatvora zbog kritike režima i podrške "anarholiberalnim" beogradskim profesorima; među njima je i [[Zoran Đinđić]], ali nije služio.
32.864

izmjene