Otvori glavni meni

Izmjene

Bez promjene veličine, prije 2 godine
→‎Događaji: dop. iz UPI Archives
* [[januar]] - U [[Čehoslovačka|Čehoslovačkoj]] se izdaju pasoši koji vrede samo za [[Jugoslavija|Jugoslaviju]], kako bi se sprečili prebezi na zapad.
* [[6. 1.]] - Izvešteno da je na južnom Jadranu nađeno nešto nafte.
* [[8. 1.|8]] - [[13. 1.]] - Arktičko vreme i mećave u Evropi, uključujući Jugoslaviju, 53 mrtvih na kontinentu.
* [[9. 1.]] - Nakon ranjavanja Srpkinje kod [[Peć]]i, "Politika" piše da su Srbi na Kosovu izloženi "fašističkom terorizmu".
* [[13. 1.]] - 19. plenum CK SK Srbije - rezolucijom se naglašava "jedinstvo i zajedništvo" Srbije i njenih pokrajina (nakon zagrejane debate u decembru, "otvaranje srpskog pitanja"<ref>[http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/85-4-227.shtml The Serbian Question -- One of Yugoslavia's Major Internal Problems], S.Stanković, RFE Research</ref>).
* 13. 1. - [[Milka Planinc]], preds.predsjednica CK SK Hrvatske, predložena za preds.predsjednciu Saveznog izvršnog većavijeća (SIV).
* [[14. 1.]] - [[Adil Çarçani]] novi titularni šef [[Narodna Republika Albanija|albanske]] vlade umesto eliminisanog [[Mehmet Šehu|Šehua]].
* [[15. 1.]] - Članak u "Komunistu" o opasnostima širenja "panislamskih ideja"<ref>[http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/85-4-106.shtml Yugoslav Officials Concerned About Pan-Islamic Nationalism], Z.Antić, RFE Research</ref>.
* januar - Peticija beogradskih intelektualaca skupštini Srbije povodom milicijskog uznemiravanja potpisnika peticije protiv ratnog stanja u Poljskoj.
* [[17. 1.]] - "Hladna nedelja" donosi rekordno niske temperature u mnogim gradovima SAD.
* 17. 1. - Trojica kosovskih Albanaca, braća Bardhosh i Jusuf Gervalla i Zeka Kadri, ubijeni kod [[Untergruppenbach]]a u Zapadnoj Nemačkoj.
* [[21. 1.]] - Socijalistički savez Beogradskog univerziteta kritikuje studentske časopise "Vidici" i "Student" za "kriptografsko" značenje reči i zastupanje "terorističkih" teorija<ref>[http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/85-4-193.shtml Some Yugoslav Party Quarters Concerned About the Student Press], Z.Antić, RFE Research</ref>.
* [[26. 1.]] - Nezaposlenost u Ujedinjenom Kraljevstvu premašila tri miliona, prvi put od '30-tih.
* [[30. 1.]] - Pronađen jedan od prvih kompjuterskih virusa, ''[[Elk Cloner]]'', namenjen sistemu Apple II.
* januar-februar - Na koncertu [[Riblja čorba|Riblje čorbe]] u Zagrebu u gužvi stradala jedna devojka; istovremeno imaju problema zbog stihova "Za ideale ginu budale".
* januar-april? (ili mart-maj<ref>[http://www.upi.com/Archives/1982/01/28/Yugoslavia-prepares-for-major-leadership-reshuffle-after-Tit/1366381042000/ Yugoslavia prepares for major leadership reshuffle after Tit...]. upi.com Archives Jan. 28, 1982</ref>) - Izbori delegata na svim nivoima u SFRJ<ref>[http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/86-1-311.shtml Yugoslavia's Elections], S.Stanković, RFE Research</ref>.
 
=== Februar/Veljača ===
* [[3. 2.]] - U avionskoj nesreći u Džibutiju poginulo 29 pripadnika Legije stranaca.
* [[7. 2.]] - [[Gvatemalski građanski rat]]: osnovan gerilski pokret [[Gvatemalsko nacionalno revolucionarno jedinstvo]] (legaln partija od 1998).
* [[10. 2.]] - [[Amnesty International]]: oštar porast broja ljudi zatvorenih zbog kritikovanja zvanične politike (prošle godine osuđeno preko 800 Albanaca, takođe i pravoslavni sveštenik zbog pevanja)<ref>[http://www.upi.com/Archives/1982/02/09/Amnesty-International-said-Wednesday-there-has-been-a-sharp/1823382078800/ Amnesty International said Wednesday there has been a sharp...]. upi.com Archives Feb. 9, 1982</ref>.
* [[14. 2.]] - Rasturene albanske demonstracije u Prištini.
* [[15. 2.]] - Morska bušotina ''Ocean Ranger'' potonula blizu Newfoundlanda sa čitavom ekipom od 84 člana; u istoj oluji je potonuo i sovjetski kontejnerski brod ''Mekhanik Tarasov '' sa 32 od 37 članova posade.
* [[16. 2.]] - Dvanaest procenata dece mlađe od tri godine u Kosovskoj Mitrovici ima koncentraciju olova u krvi više nego duplo veću od dozvoljene, "najveće trovanje u istoriji"<ref>[http://www.upi.com/Archives/1982/02/16/Worst-lead-poisoning-ever-uncovered-in-Yugoslavia/1726382683600/ Worst lead poisoning ever uncovered in Yugoslavia]. upi.com Archives Feb. 16, 1982</ref>.
* [[22. 2.]] - [[Zapadna Sahara]] primljena u [[Organizacija afričkog jedinstva|Organizaciju afričkog jedinstva]] ([[Afrička unija|AU]]), zbog čega će je Maroko napustiti 1984.
* [[23. 2.]] - MMF odobrio 700 miliona dolara Jugoslaviji (druga rata stand-by kredita od 2,2 milijarde iz februara 1981).
=== Mart/Ožujak ===
* [[1. 3.]] - Sovjetska sonda [[Venera 13]] se spustila na [[Venera (planeta)|tu planetu]] i poslala fotografije u boji.
* [[4. 3.]] - Texaco Yugoslavia Inc. i Agip objavili potpisivanje sporazuma sa Inom-Naftaplin za istraživanje u Jadranu.
* [[5. 3.]] - U Nemačkoj prikazan film ''[[Fitzcarraldo]]''.
* [[7. 3.]] - [[Mima Jaušovec]] osvojila teniski turnir Avon u Kaliforniji.
* [[10. 3.]] - [[Sizigija]]: sve planete na istoj strani Sunca; katastrofe koje su pojedinci predviđali (npr. u knjizi ''The Jupiter Effect'') nisu se dogodile.
* [[11. 3.]] - Rasturene demonstracije u [[priština|Prištini]], povodom godišnjice [[Nemiri u Socijalističkoj Autonomnoj Pokrajini Kosovo 1981.|nemira 1981]].
* 11. 3. - Komisija o ljudskim pravima UN izglasala poziv za međunarodnu istragu [[ratno stanje u Poljskoj|vojne represije u Poljskoj]] (prvo akcija tela protiv neke komunističke zemlje), 19 glasova za, 13 protiv, među kojima i SFRJ, 10 uzdržanih.
* [[14. 3.]] - Liberali pobeđuju na parlamentarnim izborima u [[Kolumbija|Kolumbiji]], [[Pablo Escobar]] je alternativni član Predstavničkog doma.
* [[15. 3.]] - U [[Nikaragva|Nikaragvi]] uvedeno vanredno stanje nakon što su [[kontraši]] razneli dva mosta.
* 15. 3. - Zoran Stojadinović, računovođa u jugoslovenskom konzulatu u [[Cleveland, Ohio|Clevelandu]] zatražio azil nakon što je optužen za proneveru 25.000$.
* [[16. 3.]] - XXIV plenum CK SKJ - [[Stane Dolanc|Dolančev]] referat o domaćoj i stranoj situaciji, usvojen nacrt novog partijskog statuta.
* 16. 3. - Svetska premijera filma ''[[Conan the Barbarian (film, 1982)|Conan the Barbarian]]'' u Madridu.
* 16. 3. - Prikazana muzička komedija ''[[Victor/Victoria]]''.
* [[19. 3.]] - Predigra [[Falklandski rat|Falklandskog rata]]: Argentinski "trgovci starim metalom" podigli zastavu na britanskoj [[Južna Georgija i arhipelag Južni Sandwich|Južnoj Georgiji]].
* [[20. 3.]] - [[Bojan Križaj]] pobedioodneo na [[Kranjska Gora|Kranjskoj Gori]] prvu pobedu u Svetskom kupu.
* [[22. 3.|22]] - [[28. 3.]] - [[Iransko-irački rat]]: operacija Fath ol-Mobin ("Neporeciva pobeda"), Iranci povratili područje [[Dezful]]a i [[Šuški okrug|Šuša]].
* [[23. 3.]] - [[Gvatemala|Gvatemalski]] general [[Efraín Ríos Montt]] dolazi pučem na vlast (do 1983) - pokreće kampanju progona protiv disidenata i taktiku spržene zemlje protiv Maja sa desetinama hiljada mrtvih, biće mu suđeno za genocid 2012.
* [[24. 3.]] - Vojni udar u [[Bangladeš]]u, general [[Hussain Muhammad Ershad]] će biti predsednik 1983-90.
* 27. 3. - Ranjena dvojica Italijana koji su pokušali šverc gliserom kod Kopra (kafa, farmerke, svećice, kočione obloge, ledomat).
* [[29. 3.]] - [[54. dodjela Oscara]]: najbolji film su ''[[Chariots of Fire]]'', ukupno četiri nagrade od sedam nominacija; "[[Crveni (film)|Crveni]]" tri nagrade od 12 nominacija.
* 29. 3. - Podmetnuta bomba u francuski voz ''Le Capitole'' između Pariza i Tuluza, 5 mrtvih, pripisuje se [[Ilich Ramírez Sánchez|Karlosu]].
* [[31. 3.]] - Izvešteno da je 1.700 Albanaca zatvoreno ili oglobljeno zbog antijugoslovenskih aktivnosti prošle godine<ref>[http://www.upi.com/Archives/1982/03/31/A-government-report-said-more-than-1700-ethnic-Albanian/4398386398800/ A government report said more than 1,700 ethnic Albanian...]. upi.com Archives March 31, 1982</ref>.
* mart-april - Kontroverza [[Vladimir Dedijer|Dedijer]]-[[Vladimir Bakarić|Bakarić]] oko Dedijerovih Novih priloga za biografiju Josipa Broza Tita, istoričar preti da će tužiti [[Kosta Nađ|Kostu Nađa]], [[Ivica Račan|Ivicu Račana]] pa i samog Bakarića<ref>[http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/85-4-22.shtml Dedijer-Bakaric Controversy over Tito's Biography], Z.Antić, RFE Research</ref>.
 
* [[4. 4.]] - Sovjetski ino. ministar [[Andrej Gromiko]] stigao u posetu Jugoslaviji.
* [[9. 4.]] - "Rezime mišljenja..." Veća republika i pokrajina SFRJ - pogoršanje ekonomske situacije rezultat pogrešne razvojne politike u poslednjih 10 godina ("zatvaranje prema svetskoj privredi i enormno širenje potrošnje... u svim oblastima").
* 9. 4. - Pregled američkog magazina ''A.D.'' za 1981, beleži "hapšenja katoličkih sveštenika i nekih članova muslimanske manjine"<ref>[http://www.upi.com/Archives/1982/04/09/1981-was-a-bloody-year-for-religious-freedom/5281387176400/ 1981 was a bloody year for religious freedom]. upi.com Archives April 9, 1982</ref>.
* [[10. 4.]] - Sirija, saveznik Irana, zatvorila naftovod Kirkuk-Banijas<ref name="Lawson1996">{{cite book|author=Fred Haley Lawson|title=Why Syria Goes to War: Thirty Years of Confrontation|url=https://books.google.com/books?id=OHEXcM2hKN0C&pg=PA99|year=1996|publisher=Cornell University Press|isbn=0-8014-2373-2|pages=99–}}</ref> kojim je izvožena iračka nafta - manjak u budžetu će nadoknađivati arapske zalivske države.
* [[13. 4.]] - Predsedništvo SFRJ proklamovalo novi Zakon o opštenarodnoj odbrani.
32.039

izmjena