Otvori glavni meni

Izmjene

Dodano 1.807 bajtova ,  prije 3 godine
→‎Događaji: dop. iz en Wiki sep-dec.
* [[3. 9.]] - Italijanski general [[Carlo Alberto Dalla Chiesa]] ubijen u mafijaškoj zasedi.
* 13. 9. - [[Masakr u Padkhwab-e-Shani]]: [[Crvena armija|sovjetski vojnici]] i afganistanski komunisti ubijaju 105 Afganistanca u raciji, a dio guše bacanjem praha u podzemni kanal u kojem su se sakrila djeca i starci.<ref>{{cite web|last=[[Komisija za ljudska prava Ujedinjenih nacija]]| year=19.2. 1985| author=Felix Ermacora| url=http://www.refworld.org/publisher,UNCHR,,,482994662,0.html| title=Report on the situation of human rights in Afghanistan / prepared by the Special Rapporteur, Felix Ermacora, in accordance with Commission on Human Rights resolution 1984/55| page=30-31}}</ref>
* [[14. 9.]] - [[Liban]]ski predsednik [[BaširBachir ŽemajelGemayel]] ubijen u eksploziji bombe u sedištu [[Kataib]]a (Falange), poginulo još 26 osoba.
* 14. 9. - Kneginja [[Monako|Monaka]] i bivša glumica [[Grace Kelly]] umire dan nakon fatalne saobraćajne nesreće.
* [[18. 9.]] - [[Masakr u Sabri i Šatili]] - libanska hrišćanska milicija iz osvete ubila hiljade [[Palestinci|Palestinaca]] u izbegličkim logorima kod [[Bejrut]]a.
* [[19. 9.]] - [[Scott Fahlman]] prvi put upotrebio [[emotikon]]e na [[BBS]]-u.
* [[23. 9.]] - [[AminAmine ŽemajelGemayel]], Baširov brat, izabran za predsednika [[Liban]]a (do 1988).
* [[24. 9.]] - "Operacija u Wimpyju": izraelski oficir ubijen i dvojica vojnika ranjena u bejrutskom kafiću, početak otpora protiv Izraelaca u tom gradu.
* [[30. 9.]] - Sedmoro ljudi umire u Čikagu nakon što je u kapsule analgetika ubačen kalijum cijanid.
 
=== Oktobar/Listopad ===
[[Datoteka:Helmut Kohl.jpg|thumb|140px200px|[[Helmut Kohl]], kancelar SR Nemačke 1982-98]]
* [[oktobar]]? - Crvena Zvezda - Barselona 2:4, [[Maradona]] dao lep gol lob udarcem.
* [[1. 10.]] - [[Helmut Kohl]] (CDU) nemački kancelar umesto [[Helmut Schmidt|Helmuta Šmita]] (SPD) - do [[1998]].
* 1. 10. - Sony CDP-101 je prvi komercijalni [[CD uređaj]] na svetu (oko $730), pušteni u prodaju i prvi komercijalni diskovi.
* 1. 10. - U [[Walt Disney World]]u na Floridi otvoren tematski park [[Epcot|EPCOT Center]].
* [[8. 10.]] - Zabranjena poljska "[[Solidarnost (sindikat)|Solidarnost]]" (suspendovana prošlog decembra).
* 8. 10. - [[Olof Palme]] ponovo švedski premijer (do 1986).
* [[11. 10.]] - Brod ''[[Mary Rose]]'', potonuo [[1545]], izvučen na površinu.
* [[15. 10.]] - Usvojene radikalne mere štednje u SFRJ usled nestašice energije i 20 milijardi dolara duga: za putovanje u inostranstvo potrebno položiti depozit od 5000 dinara (oko 100 dolara) za godinu dana; ograničenje potrošnje električne energije i goriva, veličine hleba, temperature u stanovima (stupa na snagu 20.10.)<ref>[http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/86-1-59.shtml "Radical Measures" Adopted in Yugoslavia]</ref>.
* [[17. 10.]] - SIV ograničava količinu novca koja se može izneti iz zemlje ("crna nedelja" za trgovinu u [[Trst]]u).
* [[19. 10.]] - Finansijer [[John DeLorean]] uhapšen kada ga je FBI naveo na trgovinu kokainom - oslobođen 1984.
* [[20. 10.]] - SFRJ: benzin i dizel se od sada dobijaju na bonove (40 litara mesečno za automobile).
* 20. 10. - Katastrofa na Lenjinovom stadionu (danas [[stadion Lužnjiki|Lužnjiki]]) u Moskvi - u stisci poginulo 66 osoba na utakmici Spartak-Haarlem.
* [[21.10.|21]] - [[23. 10.]] - U [[Zagreb]]u održan VI Svetski kup u gimnastici. Dominira Kinez [[Li Ning]] sa osvojenih 6 od 7 zlatnih medalja (na otvaranju pekinških [[Olimpijske igre 2008.|Olimpijskih igara]] 2008. on će zapaliti olimpijsku vatru).
* [[22. 10.]] - Devalvacija dinara sa oko 52,6 na oko 62,9 za američki dolar (želi se uvećati izvoz).
* 22. 10. - Prikazan film ''[[First Blood]]'', prvi iz serijala o [[Rambo]]u.
* [[25. 10.]] - [[Nikolae Čaušesku]] u poseti Jugoslaviji.
* [[28. 10.]] - Pobeda socijalista u [[Španija|Španiji]], [[Felipe González]] postaje premijer 1. 12. (traje do [[1996]]).
 
=== Novembar/Studeni ===
* [[1. 11.]] - Jedna [[Honda Accord]] je prvi japanski automobil proizveden u SAD, u fabrici u [[Marysville, Ohio]].
* [[2. 11.]] - Kongresni izbori u SAD u vreme vrhunca recesije ranih '80-tih u SAD dovode do uspeha Demokratske stranke.
* 2. 11. - U UK pokrenuta televizija [[Channel 4]].
* [[3. 11.]] - Nesreća u tunelu [[Salang (tunel)|Salang]] u [[Afganistan]]u: u eksploziji cisterne s gorivom poginula 64 sovjetska vojnika i 112 Afganaca.
* 3. 11. - [[Dow Jones Industrial Average|Dow Jones]] skočio 43,41 poen tj. 4,25% na 1.065,49 - najviša vrednost od januara 1973.
* [[6. 11.]] - [[Paul Biya]] novi predsednik [[Kamerun]]a nakon iznenadne ostavke prvog predsednika te zemlje, [[Ahmadou Ahidjo]]a (Biya je 2016. još uvek na položaju).
* [[10. 11.]] - Umro gensek. CK [[KPSS]] [[Leonid Brežnjev]], dva dana kasnije nasleđuje [[Jurij Andropov]], bivši šef [[KGB]]-a (sahrana 15.11.).
* [[7. 11.]] - Predstavljena ''[[Thames Barrier]]'', zaštita Londona od poplave na Temzi.
[[Datoteka:Yuri Andropov - Soviet Life, August 1983.jpg|mini|160px|[[Jurij Andropov]]]]
* [[10. 11.]] - Umro gensek.generalni sekretar CK [[KPSS]] [[Leonid Brežnjev]], dva dana kasnije nasleđuje [[Jurij Andropov]], bivši šef [[KGB]]-a (sahrana 15. 11.).
* [[11. 11.]] - Auto-bomba uništila zgradu izraelske komande u [[Tir]]u, Liban, poginulo 75 Izraelaca i 14-27 libanskih i palestinskih zatvorenika.
* 11 - 13. 11. - Deveti kongres Saveza sindikata Jugoslavije.
* [[12. 11.]] - [[Jurij Andropov]], bivši šef [[KGB]], novi je čelnik SSSR (do smrti 1984). Pokušava da poveća efikasnost i iskoreni korupciju.
[[Datoteka:Reflections in the Vietnam Veterans Memorial.JPG|mini|190px|left|''[[Vietnam Veterans Memorial]]'', refleksije]]
* [[13. 11.]] - U [[Washington D.C.|Washingtonu D.C.]] posvećen [[Vietnam Veterans Memorial]].
* [[14. novembar11.]] - [[Lech Wałęsa]], vođa poljskog pokreta [[Solidarnost]], oslobođen nakon 11 mjeseci zatočeništva blizu ruske granice.
* [[17. 11.]] - Kosovski novinar [[Hidajet Hiseni]] osuđen na 15 godina zatvora zbog "antidržavne delatnosti" (predvodio grupu Marksisti-lenjinisti Kosova).
* 17. 11. - Skupštinski izbori u [[Albanija|Albaniji]]: za Partiju rada glasalo 1.627.959 birača, jedan protiv i sedam nevažećih listića; Enver Hodža tvrdi da je [[Mehmet Šehu]], premijer koji je izvršio samoubistvo prošlog decembra, bio "strani agent".
* [[18. novembar11.]] - [[Duk Koo Kim]] neočekivano umire od ozlijeda koje je pretrpio u boksačkom meču, nakon 14 rundi sa [[Rayjom Mancinijem]]. Posljedica toga bio je niz reformi u boksu.
* [[27. 11.]] - [[JasuhiroYasuhiro Nakasone]] postaonovi premijer [[Japan]]a (do 1987).
* [[30. 11.]] - [[Michael Jackson]] izdaje album ''[[Thriller]]'', najprodavaniji u istoriji.
* novembar - Bomba (treća ove jeseni) eksplodirala u Prištini, blizu sedišta pokr. komiteta<ref>Sabrina Ramet, Tri Jugoslavije...</ref>.
* [[1. 12.]] - [[Amintore Fanfani]] po četvrti put premijer Italije (do 1983).
* [[3. 12.]] - [[Caspar Weinberger]], američki ministar odbrane, stigao u posetu Jugoslaviji (u Dubrovnik, zbog magle u Batajnici) - predao [[Ronald Reagan|Reganovo]] pismo koje podvlači značaj nezavisnosti SFRJ i pomoć za njenu ekonomiju.
* [[7. 12.]] - U Teksasu prvi put upotrebljena [[smrtonosna injekcija]] za pogubljenje.
* 7 - 9. 12. - [[Decembarska ubistva]] u [[Surinam]]u: ubijena 15-torica kritičara vojne diktature [[Dési Bouterse|Dési Boutersa]].
* [[9. 12.]] - Sastanak ministara finansija i zvaničnika centralnih banaka SAD, Japana, Francuske, Zapadne Nemačke i V.Britanije u Frankfurtu, razgovara se o pomoći Jugoslaviji.
* [[11. 12.]] - Poslednji javni nastup [[ABBA]]-e.
* [[12. 12.]] - Oko 30.000 žena okružilo bazu RAF Greenham Common na jugu Engleske.
* [[13. 12.]] - Zemljotres u Severnom Jemenu, 2.800 mrtvih.
* [[14. 12.]] - Delegati savezne skupštine iznenađeni povećanjem budžeta za vojsku od 22 milijarde dinara (oko 350 miliona dolara).
* [[21. 12.]] - [[Nikaragvanska revolucija]]: stupio na snagu [[Bolandov amandman]], prvi od tri akta Kongresa SAD kojima se ograničava ili zabranjuje pomoć [[Contras|kontrašima]] u borbi protiv [[Sandinistički front nacionalnog oslobođenja|sandinističke]] vlade (biće izigran u [[Iran-Kontra afera|Iran-Kontra aferi]] 1985).
 
=== Tokom godine ===
* SFRJ: Godišnja inflacija oko 30%, devalvacija dinara, zaduženost oko 20 mlrd. dolara (od čega polovinu treba vratiti ove i sledeće godine<ref>[http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/86-1-17.shtml Yugoslavia: Problems over Foreign Debts Continue], Stanković </ref>), najesen uvedene mere štednje.
* Servisiranje glavnice i kamate duga SFRJ zahteva oko 5 milijardi dolara.
* U Ljubljani izgrađen [[Cankarjev dom]].
* RomanRomani: "Nož" [[Vuk Drašković|Vuka Draškovića]] o pokoljima u II svetskom ratu; "Tren 2" [[Antonije Isaković|Antonija Isakovića]] i "Noć do jutra" Branka Hoffmana, govore o [[Goli otok|Golom otoku]].
* Prvi album [[Lepa Brena|Lepe Brene]] ("Čačak").
* [[NK Dinamo Zagreb]] osvaja četvrtu i poslednju titulu u SFRJ.
* Roman "Nož" [[Vuk Drašković|Vuka Draškovića]].
* Roman "Tren 2" [[Antonije Isaković|Antonija Isakovića]] i "Noć do jutra" Branka Hoffmana, govore o [[Goli otok|Golom otoku]].
* SFRJ: Godišnja inflacija oko 30%, devalvacija dinara, zaduženost oko 20 mlrd. dolara (od čega polovinu treba vratiti ove i sledeće godine<ref>[http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/86-1-17.shtml Yugoslavia: Problems over Foreign Debts Continue], Stanković </ref>), najesen uvedene mere štednje.
* Četvrta i poslednja titula u SFRJ za [[NK Dinamo Zagreb]].
* Završena prvi tri agregata [[HE Čakovec]] [http://www.hep.hr/proizvodnja/osnovni/hidroelektrane/sjever/cakovec.aspx].
* Inicirana akcija "Imaš kuću, vrati stan" (<small>proveriti</small>).
32.349

izmjena