Otvori glavni meni

Izmjene

m/м
Bot: popravljanje preusmjeravanja
'''Francuski i indijanski rat''' (1754–1763) je [[sjedinjene Američke Države|američki]] naziv za [[Severna Amerika|severnoameričko]] bojište [[Sedmogodišnji rat|Sedmogodišnjeg rata]]. Isti rat se u kanadskoj istoriji naziva '''Rat osvajanja'''. Rat je uglavnom vođen između kolonija [[Britanska Amerika|Britanske Amerike]] i [[Nova Francuska|Nove Francuske]], a obe strane su pojačale vojne jedinice iz njihovih matičnih država [[Kraljevstvo Velika Britanija|Velike Britanije]] i [[Francuska|Francuske]], koje su jedna drugoj objavile rat 1756. Iste godine, rat je eskalirao od regionalnog pitanja do [[svetskisvjetski rat|svetskog rata]].
 
Ime rata se odnosi na dva glavna neprijatelja britanskih kolonista: francuske snage i razne [[indijanci|domorodačke]] vojske u savezu sa Francuzima. Britanski i evropske istoričari koriste naziv Sedmogodišnji rat, kao i mnogi Kanađani. [[Frankokanađani]] nazivaju ovaj rat Rat osvajanja.
 
Rat je vođen uglavnom duž granice koja je odvajala Novu Francusku od britanskih kolonija od [[Kolonija Virdžinija|Virdžinije]] do [[Nova Škotska|Nove Škotske]]. Francuzi su bili brojčano mnogo slabiji, pa su se mnogo oslanjali na indijanske saveznice. Rat je izbio zbog spora oko kontrole nad sastavom reka [[Alegeni|Alegejni]] i [[Monongahila]], mesta francuske tvrđave [[Fort Djuken]] i današnjeg [[PitsburgPittsburgh, Pennsylvania|Pitsburga]]a. Spor se pretvorio u sukob u [[bitka kod Žumonvil Glena|bici kod Žumonvil Glena]] u maju 1754, u kojoj je virdžinijska [[milicija]] pod komandom 22-godišnjeg [[DžordžGeorge VašingtonWashington|Džordža Vašingtona]] uhvatila u zasedi francusku patrolu. Sve britanske operacije od 1755. do 1757. u pograničnim oblastima [[Provincija Pensilvanija|Pensilvanije]] i [[Provincija Njujork|Njujorka]] su propale, zbog lošeg vođenja, unutrašnjih podela i efikasnih kanadskih, francuskih i indijanskih napada. Britansko [[osvajanje Fort Bosažura]] 1755. na granici koja je odvajala [[Akadija|Akadiju]] od Nove Škotske je dovelo do [[proterivanje Akađana|proterivanja Akađana]]. Naređenje za deportacije je izdao [[Vilijam Širli]], vrhovni komandant Severne Amerike, bez dobijanja saglasnosti od Velike Britanije. Akađani, i oni koji su zarobljeni sa oružjem i oni koji su položili zakletvu britanskom kralju, su proterani. Isto tako, Incijanci su bili proterani sa svojih zemalja da bi se napravilo mesta da doseljenike u [[Nova Engleska|Novu Englesku]].
 
Nakon katastrofalne britanske kampanje iz 1757. (koja je za ishod imala neuspešni [[pohod na Luisburg]] i [[opsada Fort Vilijam Henrija|opsadu Fort Vilijam Henrija]], što je pratilo indijansko mučenje i masakriranje britanskih zarobljenika), britanska vlada je podnela ostaku. Na vlast je došao [[Vilijam Pit]] i značajno je povećao britanske vojne resurse u kolonijama u vreme kada Francuska nije bila voljna da rizikuje velike konvoje u pomoć svojim malim snagama u Novoj Francuskoj. Ona je koncentrisala svoju vojsku protiv [[Prusko kraljevstvo|Pruske]] i njenih saveznika na evropskom bojištu. Između 1758. i 1760. britanska vojske je prodrla u srce Nove Francuske i zauzela [[Montreal]] u septembru 1760.
 
Ishod rata je bio jedan od najznačajnijih događaja u veku anglo-francuskih ratova. Francuska je ustupila [[Francuska Luizijana|Francusku Luizijanu]] istočno od reke [[Mississippi|Misisipi]] svom savezniku [[Španija|Španiji]] kao nadoknadu za špansku predaju [[Florida|Floride]] Britancima u zamenu za vraćanje [[Havana|Havane]]. Francuske kolonije severno od [[Karibi|Kariba]] su svedene na ostrva [[Sen Pjer i Mikelon]], što je potvrdilo položaj Velike Britanije kao dominantne kolonijalne sile u istočnoj Severnoj Americi.
{{Commonscat|French and Indian War}}
 
177.192

izmjene