Razlike između izmjena na stranici "Vlasi (Srbija)"

Dodano 611 bajtova ,  prije 11 godina
nema sažetka uređivanja
(vlah1)
'''Vlasi''' je naziv za vlahofono autohtono stanovništvo u istočnoj [[Srbija|Srbiji]], koje žive na području između [[Morava|Morave]], [[Timok]]a i [[Dunav]]a na teritoriji četiri okruga: [[Borski okrug|Borski]], [[Braničevski okrug|Braničevski]], [[Zaječarski okrug|Zaječarski]] i [[Pomoravski okrug|Pomoravski]]. U manjem broju naseljavaju i [[Podunavski okrug|Podunavski]], [[Niški okrug|Niški]] i [[Rasinski okrug|Rasinski]] okrug. U nacionalnom smislu se, uglavnom, osećaju kao Srbi, pa čak i kada se izjašnjavaju kao Vlasi. U pogledu konfesije, Vlasi pripadaju [[pravoslavlje|pravoslavnoj]] veroispovesti i Srpskoj pravoslavnoj crkvi, iako se u njihovom verskom i obrednom životu do danas zadržalo dosta prehrišćanskih, paleobalkansih elemenata.
 
Vlasi nisu kompaktni u etničkom smislu, već se dele na više grupa, među kojima su tri osnovne: [[Carani|Carani]], na istoku, oko Kladova, Negotina i Zaječara, [[Ungurjani|Ungurjani]] na zapadu u Homolju, Zviždu, Stigu, Braničevu, Mlavu, Resavi i okolini Ćuprije, i [[Munćani|Munćani]] u sredini, naseljavaju slivove Porečke i Crne Reke. Zasebnu grupu Vlaha čine [[Bufani|Bufani]] u Majdanpeku.
 
{{Infokutija entička grupa
[[Vlaški jezik]] jezik je termin za rumunske dijalekte kojim govore Vlasi severoistocnoj Srbiji. Narečja vlaškog jezika (uslovno rečeno) se dele prema grupama: Ungurjani govre banatskim a Carani oltenskim dijalektom, dok je područje Munćana, u lingvističkom smislu, limitrofni govorni areal.
|grupa=Vlasi Srbije<br/>''Rumâni din Sârbie''
|slika=[[Image:Iabucovat.jpg|300px]]
|populacija=40.000 (prema popisu iz 2002. godine) <br> 250.000-400.000 (procjena)
|regioni=[[Centralna Srbija]]
|jezici=[[Vlaški jezik (Srbija)|Vlaški]] |religije=uglavnom [[pravoslavlje]].
<br/>
}}
 
'''Vlasi''' je('''Timočki Vlasi''') predstavlja tradicionalan srpski naziv za vlahofono[[Rumuni|Rumunima]] srodnu autohtonoetničku stanovništvogrupu u istočnoj [[Srbija|Srbiji]], kojea koja živeživi na području između [[Morava|Morave]], [[Timok]]a i [[Dunav]]a na teritoriji četiri okruga: [[Borski okrug|Borski]], [[Braničevski okrug|Braničevski]], [[Zaječarski okrug|Zaječarski]] i [[Pomoravski okrug|Pomoravski]]. U manjem broju naseljavaju i [[Podunavski okrug|Podunavski]], [[Niški okrug|Niški]] i [[Rasinski okrug|Rasinski]] okrug. U nacionalnom smislu se, uglavnom, osećaju kao Srbi, pa čak i kada se izjašnjavaju kao Vlasi. U pogledu konfesije, Vlasi pripadaju [[pravoslavlje|pravoslavnoj]] veroispovesti, i Srpskoj pravoslavnoj crkvi,ali iakosu se u njihovom verskom i obrednom životu do danas zadržalozadržali dostau prehrišćanskihznatnoj svežini mnogi prehrišćanski, paleobalkansihindoevropski elemenatai paleobalkansi elementi.
Prema podacima sa popisa stanovništva iz [[2002]]. godine, u Srbiji živi 40.054 Vlaha. U [[Bugarska|Bugarskoj]] takođe živi oko 10.500 etničkih Vlaha, koji su srodni Vlasima u Srbiji, tačnije rečeno Caranima.
 
Vlasi nisu kompaktni u etničkom smislu, već se dele na više grupa, među kojima su tri osnovne: [[Carani|Carani]], na istoku, oko Kladova, Negotina i Zaječara, [[Ungurjani|Ungurjani]] na zapadu u Homolju, Zviždu, Stigu, Braničevu, Mlavu, Resavi i okolini Ćuprije, i [[Munćani|Munćani]] u sredini, naseljavaju slivove Porečke i Crne Reke. Zasebnu grupu Vlaha čine [[Bufani|Bufani]] u Majdanpeku. Vlasi [[Vlaški jezik|govore]] arhaičnim narečjima [[rumunski jezik|rumunskog jezika]], i to Ungurjani banatskim a Carani oltenskim dijalektom, dok je područje Munćana, u lingvističkom smislu, limitrofni govorni areal.
Vlasi su predstaljeni preko Nacionalnog saveta Vlaha.
 
Prema podacima sa popisa stanovništva iz [[2002]]. godine, u Srbiji živi 40.054 Vlaha. U [[Bugarska|Bugarskoj]] takođe živi oko 10.500 etničkih Vlaha, koji su srodni Vlasima u Srbiji, tačnije rečeno Caranima.
 
Prema nezvaničnim podacima stvaran broj Vlaha iznosi oko 250.000. Vlasi su predstaljeni preko Nacionalnog saveta vlaške nacionalne manjine.
== V. takođe ==
 
== V. takođetakođer ==
 
* [[Vlasi]]
* [[Aromuni]]
 
==SpoljašnjiSpoljašnje linkoviveze==
 
'''Istorija:'''
* [http://www.melnica.com/Vlasi.htm Vlasi... ko su, šta su i odakle potiču?]
 
'''Nevladine organizacije:'''
* [http://www.cnmnr.org Nacionalni savet vlaške nacionalne manjine]
* [http://www.vdsstimoc.org/ Vlaška demokratska stranka srbije]
* [http://www.timoc.org/indexeindexSrb.htm TheSavez Vlachvlaha Federation of Serbiasrbije]
 
'''Izvorna vlaška muzika:'''
* [http://www.paundurlic.com/muzika/index.htm Poslednji orfeji Balkana]
 
'''Studije iz vlaške religije, mitologije i magije:'''
* [http://www.paundurlic.com/radovi/pesma_o_svecima.htm Vlaška mitološka pesma o poreklu zla]
* [http://www.paundurlic.com/radovi/titanomahija.htm Elementi titanomahije u vlaškim mitološkim pesmama]
* [http://www.paundurlic.com/radovi/religija_vlaha.htm Kult mrtvih kao osnova za određenje religije Vlaha]
* [http://www.paundurlic.com/radovi/nebeska_tela_i_marturija.htm Nebeska tela i obred "marturija" u kultu mrtvih kod Vlaha]
* [http://www.paundurlic.com/radovi/rajska_sveca.htm Rajska sveća u kultu mrtvih kod Vlaha]
* [http://www.paundurlic.com/radovi/magstat.htm Magijska statistika i alibi - dva aspekta dugovečnosti magije kod Vlaha]
 
* [http://www.timoc.org/indexe.htm The Vlach Federation of Serbia]
*[http://www.muzej-mpek.org.yu/home.htm Museum of Majdanpek]
* [http://doinasound.com/vlasi.htm about Vlachs (Serbian language)]
* [http://www.miscarea.com/tribalia.htm Vlach toponimy of the Timoc valley area]
* [http://www.eliznik.org.uk/RomaniaHistory/Vlach-serbia.htm Maps of Vlachs in north-east Serbia]
* [http://www.ipak.org/vlachs/abstract.html The Vlachs in Yugoslavia and their magic]
* [http://www.absolutearts.com/artsnews/2003/09/15/31361.html The Vlach gardens of Eastern Serbia]]
*[http://miscarea.com/romanii.html Old images of the Vlachs of Timoc, Vidin and Rahova]
*[http://www.homolje.co.yu Where the Vlachs of Homolie gather, Great forum and galleries]
*[http://www.muzej-mpek.org.yu/forum.vlasi.srbije Forum VLASI SRBIJE]
 
[[Category:Narodi]]