Razlike između izmjena na stranici "Koenzim A"

Obrisano 68 bajtova ,  prije 3 godine
m/м
clean up using AWB
m/м
m/м (clean up using AWB)
 
}}
}}
 
'''Koenzim A''' (skraćeno: '''CoA''', '''CoASH''', '''HSCoA''') je jedna od temeljnih molekula u metabolizmu. Ovaj koenzim nastaje sintezom [[ATP]], [[Vitamin B5|pantotenske kiseline]] i [[cisteamin]]a i ulazi u ključne metaboličke puteve, kao oksidacija masnih kiselina ([[Beta oksidacija|β-oksidacija]]) i [[Krebsov ciklus]]. Oko 4% svih enzimskih reakcija koristi ovu molekulu kao koenzim<ref>{{cite journal |title=Complete Reconstitution of the Human Coenzyme A Biosynthetic Pathway via Comparative Genomics |author=Matthew Daugherty, Boris Polanuyer, Michael Farrell, Michael Scholle, Athanasios Lykidis, Valérie de Crécy-Lagard and Andrei Osterman |year=2002 |doi=10.1074/jbc.M201708200 |journal=The Journal of Biological Chemistry |volume=277 |pages=21431–21439 |pmid=11923312}}</ref>. Njegova je uloga prijenos acilnih skupina u obliku visokoenergetskih [[tioestar]]a. U većini slučajeva koenzim A prenosi acetilnu skupinu i tada se naziva [[acetil koenzim A]] (Acetil-CoA). Slobodan koenzim A, koji ne prenosi nikakvu acilnu skupinu označava se s CoASH, kako bi se ukazalo na činjenicu da je -SH skupina slobodna za daljnje reakcije.
 
Koenzim A je [[1951.]] prvi izolirao njemački biokemičar [[Feodor Lynen]] iz stanica [[Kvasac|kvasca]], koji je kasnije dobio [[Nobelova nagrada|Nobelovu nagradu]]. Detaljnu su strukturu molekule dvije godine kasnije objasnili britanski znanstvenik [[James Baddiley]] iz Instituta Lister za preventivnu medicinu i američki znanstvenik njemačkog podrijetla [[Fritz Albert Lipmann]] iz [[Sveučilište Harvard|sveučilišta Harvard]]<ref name = Nature>{{cite journal |last=Baddiley |first=J. |last2=Thain |first2=E. M. |last3=Novelli |first3=G. D. |last4=Lipmann |first4=F. |title=Structure of Coenzyme A |journal=[[Nature (journal)|Nature]] |volume=171 |issue=4341 |pages=76 |year=1953 |doi=10.1038/171076a0 }}</ref>.
 
 
== Struktura ==
<br />4. [[Alanin|β-alanin]] (3 + 4 = [[pantotenska kiselina]])
<br />5. cisteamin
 
 
Reaktivni dio molekule je tiolna skupina (-SH) na cisteaminu. Upravo se zato slobodni koenzim A označava kraticama CoASH ili HSCoA.
 
 
 
 
 
 
 
== Biosinteza ==
# Enzim '''fosfopantetein adenilil transferaza''' (CoaD) dodaje jednu adenilnu skupinu i formira defosforilirani koenzim A (defosfo-CoA).
# U posljednjoj reakciji dolazi do fosforilacije defosfo-CoA u koenzim A od strane enzima '''defosfokoenzim-A kinaze (CoaE)'''. Izvor fosfatnih skupina kod ove reakcije je [[ATP]].
 
 
== Uloga u metabolizmu ==
 
Piruvat + CoA-SH + NAD<sup>+</sup> --- ''enzimski sustav piruvat dehidrogenaze''---> Acetil-CoA + CO<sub>2</sub> + NADH
 
<br /><br />
* '''Oksidativna dekarboksilacija α-ketoglutarata''' (4. stupanj [[Krebsov ciklus|Krebsovog ciklusa]]):
 
α-Ketoglutarat + CoA-SH + NAD<sup>+</sup> --- ''enzimski sustav α-ketoglutarat dehidrogenaze'' ---> Sukcinil-CoA + CO<sub>2</sub>+ NADH
 
<br /><br />
* '''Aktivacija [[Masne kiseline|masnih kiselina]]''':
 
Masna kiselina + ATP --- ''acil-CoA sintetaza'' ---> acil adenilat + pirofosfat
 
<br /><br />
acil adenilat + CoA-SH --- ''acil-CoA sintetaza'' ---> Acil-CoA + AMP
 
<br /><br />
* '''Sinteza acetil-CoA od oksidacije masnih kiselina''' (4. stupanj [[Beta oksidacija|Beta oksidacije]]):
 
β-ketoacil-CoA + CoA-SH --- ''acil-CoA acetil transferaza (ili tiolaza)'' ---> Acil-CoA + Acetil-CoA
 
<br /><br />
* '''Katabolizam [[Octena kiselina|acetata]] (iz [[Etanol|etilnog alkohola]]) u [[hepatocit]]ima''':