Razlike između izmjena na stranici "1616"

Obrisano 36 bajtova ,  prije 4 godine
m/м
Čišćenje
(dop. iz fr)
m/м (Čišćenje)
{{godina nav}}
{{godina u drugim kalendarima|1616}}
Godina '''1616''' ('''[[rimski brojevi|MDCXVI]]''') bila je [[prijestupna godina koja počinje u petak]] po [[Gregorijanski kalendar|gregorijanskom kalendaru]] odn. [[prijestupna godina koja počinje u ponedjeljak]] po 10 dana zaostajućem [[Julijanski kalendar|julijanskom kalendaru]].
__NOTOC__
== Događaji ==
=== Januar/Siječanj – Mart/Ožujak ===
* [[12. 1.]] - Blizu ušća [[Amazon]]a osnovan grad [[Belém]].
* [[25.1.|25]] - [[29. 1.]] - [[Jacob Le Maire]] i [[Willem Schouten]] otkrili [[Rt Horn]].
 
* [[1. 2.]] - [[Ben Jonson]] dobio godišnju penziju od kralja [[James I Stuart|Jamesa I]], što ga čini de fakto prvim engleskim pesnikom laureatom.
* [[17. 2.]] - Mandžurac [[Nurhaci]] [[Aisin Gioro]] se proglasio kanom, prvim vladarem dinastije Kasniji ''Jin'' ("Zlato"); dinastija će [[1636]]. promeniti ime u [[Dinastija Qing|Qing]] ("Bistrina").
 
* [[5. 3.]] - [[Nikola Kopernik|Kopernikovo]] delo ''De revolutionibus orbium coelestium'' se našlo na [[Index librorum prohibitorum|Indeksu zabranjenih knjiga]], ubrzo nakon što je teološka komisija ocenila "budalastom i apsurdnom" ideju o [[heliocentrizam|stacionarnom Suncu]].
* [[11. 3.]] - [[Galileo Galilej]] se sastao sa papom [[Pavao V.|Pavlom V.]] povodom heliocentrizma.
* [[mart]] - "Akcija iz 1616." - španski eskadron porazio tunižansku flotu.
* [[19. 3.]] - [[Walter Raleigh]] pušten iz zatvora posle 13 godina, kako bi poveo zlosrećnu ekspediciju u potrazi za [[El Dorado]]m.
* [[mart]] - [[avgust]] - [[William Baffin]] otkrio [[Bafinov zaliv]], kao i ostrvo [[Ellesmere]], stiže do 77° 45'.
 
=== April/Travanj – Jun/Lipanj ===
* [[21. 4.]] - [[Willem Schouten]] i [[Jacob Le Maire]] naišli na severna ostrva [[Tonga|Tonge]], gde trguje sa domorocima. Ubrzo zatim, 19. 5., otkrivaju ostrva Hoorn ([[Futuna]]).
* proljeće - Turci upali u pokupsku Krajinu, zauzeli tvrđavu [[Lijevo Sredičko|Sredičko]]<ref name="rhbt">Horvat, ''Ban Benko Turoc''</ref>.
 
* [[3. 5.]] - [[Loudunski ugovor]] okončava sukob između [[Concino Concini|Concina Concinija]], miljenika regentkinje [[Maria de' Medici|Marije de' Medici]], i [[Henri II de Bourbon-Condé]].
* 17. 5. - Osnovana [[Danska istočnoindijska kompanija]] (deluje 1616-50. i 1670-1729, → [[Danska Indija]]).
 
* [[1. 6.]] - Umro [[Tokugawa Ieyasu]], de fakto vladar Japana, nastavlja njegov sin šogun [[Tokugawa Hidetada]].
 
=== Jul/Srpanj &ndash; Septembar/Rujan ===
* 14 - [[16. 7.]] - [[Bitka kod rta Kelidonija]]: Španci porazili Turke na moru.
* [[19. 7.]] - [[Uskočki rat]]: Mlečani razorili [[Karlobag]]<ref name="rhbt"/>.
* 24. 7. - Vojvoda Vlaške [[Radu Mihnea]] postaje vojvoda Moldavije, a u Vlaškoj ga nasleđuje [[Alexandru Iliaş]].
 
* [[8. 8.]] - [[Tokugawa šogunat]] zabranjuje strancima, osim Kineza, putovanje i trgovinu van [[Nagasaki]]ja i [[Hirado]]a.
* [[12. 8.]] - Mlečani neuspješno napadaju [[Bakar (grad)|Bakar]]<ref name="rhbt"/>.
 
* [[19. 9.]] - Hrvatski sabor u Varaždinu: protivi se da njemačke čete prelaze preko tog grada i Hrvatske na putu u rat protiv Mlečana<ref name="rhbt"/>.
 
=== Oktobar/Listopad &ndash; Decembar/Prosinac ===
* [[25. 10.]] - Holanđanin [[Dirk Hartog]] naišao na zapadnu obalu Australije.
 
* [[8. 11.]] - Umro hrvatski ban [[Benko Turoc]]<ref name="rhbt"/>.
* [[novembar]] - Splitski nadbiskup [[Markantun de Dominis]] otišao u Englesku usled sukoba sa Vatikanom.
* [[30. 11.]] - [[Kardinal Richelieu]] imenovan za francuskog državnog sekretara.
 
* [[10. 12.]] - U [[Kraljevina Škotska|Škotskoj]] donesen zakon kojim su ustanovljene parohijske škole i preporučeno potiskivanje [[Škotski gelski jezik|gelskog jezika]].
* [[25. 12.]] - [[Nathaniel Courthope]] stiže na bandansko ostrvo [[Run]] čiji stanovnici zatim prihvataju Jamesa I za suverena, zbog čega se ovo pominje kao najstariji engleski kolonijalni posed (slede četiri godine holandske opsade).
 
=== Kroz godinu ===
* [[Uskočki rat]]: Mlečani osvojili [[Tinjan]] i [[Žminj]] a Austrijanci [[Plomin]] i [[Labin]]<ref>''Historija n. J.'', 641</ref> (težište rata ove godine je u Istri<ref>''Istorija s. n.'', 321</ref>).
* Neki Srbi se preseljavaju iz [[Modruš]]a u Slavonsku krajinu<ref>''Istorija s. n.'', 456</ref>.
* Putopisac Venern prolazi kroz Srbiju, opisuje slabu naseljenot i obrađenost zemlje<ref>''Historija n. J.'', 515</ref>.
* Ponovna predaja [[Lipova|Lipove]] Turcima, Lipovska eparhija odvojena od jenopoljske, sa sedištem u [[manastir Hodoš|Hodošu]]<ref>''Historija n. J.'', 541</ref>.
* [[Faust Vrančić]] objavljuje ''Machinae novae''.
* [[Matija Divković]] štampao ''Nauk karstianski s mnoziemi stvari duhovniemi i vele bogoljubniemi'' i ''Razlike beside''.
* Grofovi Draškovići grade [[dvorac Klenovnik]].
* U Veneciji objavljen Statut grada [[Kotor]]a.
* Arslan-paša Janjinski opljačkao manastir Preobraženja na [[Meteora|Meteorima]]<ref>[http://www.exploringbyzantium.gr/EKBMM/Page?name=monument&lang=en&id=51&sub=680&sub2=347&template=accessible The monastery of the Transfiguration], exploringbyzantium.gr</ref>.
* Završena [[Džamija sultana Ahmeta]] u Istambulu.
* [[Osmansko-safavidski rat (1603-1618)]]: [[Abas Veliki|Abas]] masakrirao stanovnike [[Tbilisi]]ja; osmanska vojska zauzela [[Nahčivan]], ne uspeva sa [[Jerevan]]om, poražena kod jezera [[Sevan]].
* [[Pobuna Tepehuana]] u Meksiku.
* [[Shabdrung Ngawang Namgyal]] beži sa [[Tibet]]a u [[Butan]], zemlju koju će ujediniti.
* [[Švicarska garda]] postala deo domaćinstva [[Luj XIII|Luja XIII]].
* U [[Nova Engleska|Novoj Engleskoj]] izbija trogodišnja epidemija [[boginje|boginja]] koja ubija veliki broj domorodaca.
* Osnovan [[Medellín]] u Kolumbiji.
* Osnovana [[Danska istočnoindijska kompanija]].
 
* [[23. 4.]] - [[Miguel de Cervantes]], književnik (* [[1547]])
* [[3. 5.]] (23. 4. po j.k.) - [[William Shakespeare]], književnik (* [[1564]])
* 21. 5. - [[Kuzma Minjin]], ruski nacionalni heroj
* [[1. 6.]] - [[Tokugawa Ieyasu]], de fakto vladar Japana (* [[1543]])
* [[12. 6.]] - [[Kuzma Minjin]], trgovac i ratnik
* [[25. 7.]] - [[Andreas Libavius]], doktor i hemičar (* [[1555]])
* [[8. 11.]] - [[Benko Turoc]], hrvatski ban
* [[23. 11.]] - [[Richard Hakluyt]], pisac (* ca. 1553)
* [[22. 12.]] - [[Jacob Le Maire]], moreplovac (* ca. 1585)