Razlike između izmjena na stranici "1. 12."

Dodano 6.388 bajtova ,  prije 6 godina
 
== Događaji ==
* [[1455]]. — Umro italijanski vajar, zlatar i slikar [[Lorenzo Ghiberti|Lorenco Giberti]], koji je izradio čuvena vrata na krstionici katedrale u [[Firenze|Firenci]]. Njegov spis "Commentarii" predstavlja vrijedan dokument za izučavanje italijanske arhitekture i slikarstva.
* [[1640]]. — [[Portugal]]ija posle ustanka kojim je zbačena španska vlast ponovo stekla nezavisnost. Dve sedmice kasnije vojvoda od Braganse krunisan za portugalskog kralja pod imenom [[Žoao IV]]. [[Španija]] nezavisnost [[Portugal]]ije priznala tek [[1668]].
* [[1640]]. — [[Portugal]] je poslije ustanka kojim je zbačena španska vlast ponovo stekla nezavisnost. Dvije sedmice kasnije vojvoda od [[Duke of Braganza|Braganse]] krunisan je za portugalskog kralja pod imenom [[João IV de Portugal (John IV of Portugal)|Žoao IV]]. [[Španija]] je nezavisnost [[Portugala]] priznala tek [[1668]].
* [[1761]]. — Rođena [[Marie Tussaud|Mari Tiso]], koja se proslavila praveći voštane maske ličnosti pogubljenih u [[Francuskoj]] revoluciji, a u [[Velikoj Britaniji]] je [[1802]]. postavila stalnu izložbu voštanih figura svojih savremenika - danas Muzej [[Madame Tussauds|Madam Tiso]].
* [[1803]]. — Stupile su u [[Francuska|Francuskoj]] na snagu nove odredba o pravu na rad po kojima su radnici morali imati radnu knjižicu potvrđenu od policije ili gradskih činovnika. S takvim dokumentom, bez koje više nitko nije mogao dobiti posao, omogućena je državna kontrola radništva.
* [[1821]]. — [[Dominikanska Republika]], koja obuhvata dve trećine istočnog dela [[karibi|karipskog ostrva]] [[Haiti]], tada poznatog kao Hispanjola, proglasila nezavisnost od Španije.
* [[1821]]. — [[Dominikanska Republika]], koja obuhvata dvije trećine istočnog dela karipskog ostrva [[Haiti]], tada poznatog kao [[Hispaniola|Hispanjola]], proglasila je nezavisnost od [[Španije]].
* [[1822]]. — osnivač brazilskog carstva [[Dom Pedro]] krunisan za prvog cara [[Brazil]]a pod imenom [[Pedro I]].
* [[1822]]. — Osnivač brazilskog carstva [[Pedro I of Brazil (Dom Pedro I)|Dom Pedro]] krunisan je za prvog cara [[Brazila]] pod imenom [[Pedro I|Pedro I]].
* [[1825]]. — Umro ruski car [[Alexander I of Russia|Aleksandar I Romanov]], koji je tokom vladavine [[1801-1825]]. proširio teritoriju [[Rusije (Gruzija 1801, Finska 1809, Besarabija 1812, Azerbejdžan 1813). Nakon poraza [[Napoleona]] u [[Rusiji]] [[1812]]. imao je vodeću ulogu u antifrancuskoj koaliciji evropskih sila i jedan je od glavnih incijatora stvaranja [[Holy Alliance|Svete alijanse]] [[1815]]. Uspješno je ratovao protiv [[Ottoman Empire|Otomanskog carstva]] (1806-1812) i pomagao je srpskim ustanicima.
* [[1906]]. — u [[Pariz]]u otvoren [[bioskop]] „Omnija Pate“, prva dvorana u svetu namenski izgrađena za prikazivanje [[film]]ova.
* [[1906]]. — U [[Paris|Parizu]] je otvoren bioskop [["Omnia Pathé"|"Omnija Pate"]], prva dvorana u svijetu namjenski izgrađena za prikazivanje filmova.
* [[1918]]. — odlukom danskog parlamenta [[Island]] stekao nezavisnost.
* [[1918]]. — Odlukom danskog parlamenta [[Island]] je stekao nezavisnost.
* [[1918]]. — Proglašena [[Kraljevina Jugoslavija|Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca]].
* [[1918]]. — provincija [[Transilvanija]], ranije u sastavu [[Mađarska|Mađarske]], odnosno [[Austro-Ugarska|Austro-Ugarske]], ujedinila se s [[Rumunija|Rumunijom]]. U sastav Rumunije ušao i rumunski deo [[Banat]]a i još neke pokrajine. Taj datum [[Rumuni]] slave kao nacionalni praznik, Dan ujedinjenja.
* [[1918]]. — Provincija [[Transylvania|Transilvanija]], ranije u sastavu [[Mađarske]], odnosno [[Austro-Ugarske]], ujedinila se sa [[Rumunijom]]. U sastav [[Rumunije]] ušao je i rumunski dio [[Banata]] i još neke pokrajine. Ovaj datum [[Rumuni]] slave se kao nacionalni praznik [[Dan ujedinjenja]].
* [[1918]]. — U [[Beogradu]] je proglašena [[Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca]], s princem [[Aleksandrom I Karađorđevićem]] kao regentom i [[Beogradom]] kao prijestonicom.
* [[1925]]. — u [[Lokarn]]u u [[Švajcarska|Švajcarskoj]] potpisani sporazumi [[evropska|evropskih]] država o garanciji [[mir]]a i nepovredivosti granica. Najvažnijim smatra se [[Rajnski pakt]] kojim su se [[Nemačka]], [[Francuska]] i [[Belgija]] obavezale na poštovanje granica, a Nemačka prihvatila [[demilitarizacija|demilitarizaciju]] [[Porajnje|Rajnske oblasti]]. Te sporazume prekršio [[Adolf Hitler|Hitler]] [[1936]], kada je okupirao Rajnsku oblast, a potom napao [[Čehoslovačka|Čehoslovačku]] i [[Poljska|Poljsku]].
* [[1925]]. — U [[Locarno|Lokarnu]] u [[Švajcarskoj]] potpisani su sporazumi između evropskih država o garanciji mira i nepovredivosti granica. Najvažnijim smatra se [[Rhineland Pact|Rajnski pakt]] kojim su se [[Njemačka]], [[Francuska]] i [[Belgija]] obavezale na poštovanje granica, a [[Njemačka]] prihvatila demilitarizaciju [[Rhineland|Rajnske oblasti]]. Ove sporazume prekršio je [[Adolf Hitler|Hitler]] [[1936]], kada je okupirao [[Rhineland|Rajnsku oblast]], a potom napao [[Čehoslovačku]] (1938) i [[Poljsku]] (1939).
* [[1934]]. — U [[Saint Petersburg|Lenjingradu]] ubijen [[Sergey Kirov|Sergej Kirov]], blizak [[Joseph Stalin|Staljinov]] saradnik, član [[Politburo|Politbiroa]] i sekretar [[First Secretary of the Central Committee of the Azerbaijani Communist Party|Centralnog komiteta sovjetske Komunističke partije]]. Atentat na [[Kirov|Kirova]] bio je [[Joseph Stalin|Staljinu]] povod da otpočne sa žestokim obračunima sa protivnicima.
* [[1971]]. — u [[Karađorđevo|Karađorđevu]], na sednici Predsedništva [[Komunistička partija Jugoslavije|Saveza komunista Jugoslavije]], smenjen deo rukovodstva [[Savez komunista Hrvatske|Saveza komunista Hrvatske]], nosilaca politike tzv. masovnog pokreta. Usledile čistke u političkim i privrednim vrhovima u [[Srbija|Srbiji]], [[Slovenija|Sloveniji]] i [[Republika Makedonija|Makedoniji]], čime je sprečen pokušaj političkih i privrednih reformi u [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|SFRJ]].
* [[1971]]. — U [[Karađorđevu]] je na sjednici [[Predsjedništva Saveza komunista Jugoslavije]] smijenjen dio rukovodstva [[Saveza komunista Hrvatske]] - nosilaca politike tzv. masovnog pokreta. Uslijedile su "čistke" u političkim i privrednim vrhovima u [[Srbiji]], [[Sloveniji]] i [[Makedoniji]], čime je spriječen pokušaj političkih i privrednih reformi u [[SFR Jugoslaviji]].
* [[1973]]. — Umro izraelski državnik [[David Ben-Gurion|David Ben Gurion]], vođa borbe za stvaranje države [[Izrael]] i njen prvi premijer [[1948-1953]]. i ponovo [[1955-1963]].
* [[1976]]. — [[Angola]] postala [[Članice Ujedinjenih nacija|članica]] [[Ujedinjeni narodi|Ujedinjenih nacija]].
* [[1981]]. — u najvećoj [[Avionska nesreća|nesreći]] u istoriji jugoslovenskog vazduhoplovstva, avion „[[DC-9]] super 80“ [[ljubljana|ljubljanskog]] „Inex-adria avio-prometa“ udario u planinu u blizini [[Ajači]]ja na [[Korzika|Korzici]]. Poginulo svih 178 putnika i članova posade.
* [[1981]]. — U najvećoj nesreći u istoriji jugoslovenskog vazduhoplovstva, avion [["DC-9 super 80"]] ljubljanskog [["Inex-adria avioprometa"]] udario je u planinu u blizini [[Ajaccio|Ajačija]] na [[Corse (Corsica)|Korzici]]. Poginulo je svih [[178]] putnika i članova posade.
* [[1988]]. — [[Benazir Bhutto|Benazir Buto]] postala premijer [[Pakistana]], kao prva žena na čelu jedne [[islam]]ske zemlje.
* [[1988]]. — [[Benazir Bhutto|Benazir Buto]] je postala premijer [[Pakistana]], kao prva žena na čelu jedne islamske zemlje.
* [[1989]]. — [[Mihail Gorbačov]] kao prvi sovjetski lider posetio [[Vatikan]] i dogovorio se s [[ivan Pavao II.|papom Jovanom Pavlom II]] o uspostavljanju diplomatskih odnosa [[Sovjetski Savez|SSSR]] i [[Vatikana]].
* [[1989]]. — [[Mikhail Gorbachev|Mihail Gorbačov]] kao prvi sovjetski lider posjetio [[Vatikan]] i dogovorio se s papom [[Pope John Paul II|Jovanom Pavlom II]] o uspostavljanju diplomatskih odnosa [[SSSR]]-a i [[Vatikana]].
* [[1991]]. — na referendumu u sovjetskoj republici [[Ukrajina|Ukrajini]] nadmoćna većina birača izjasnila se za [[nezavisnost]] od [[Sovjetski Savez|SSSR]].
* [[1991]]. — Na referendumu u [[sovjetskoj republici]] [[Ukrajini]] nadmoćna većina birača izjasnila se za nezavisnost od [[SSSR]]-a.
* [[2000]]. — lider Partije nacionalne akcije [[Vinsent Foks]] inaugurisan za predsednika [[Meksiko|Meksika]], čime je okončan 71 godinu dug period vladavine Institucionalne revolucionarne partije. To je bio prvi poraz te partije od [[1929]].
* [[2000]]. — Lider [[Partije nacionalne akcije]] [[Vicente Fox|Vinsent Foks]] inaugurisan je za predsjednika [[Meksika]], čime je okončan [[71]] godinu dug period vladavine [[Institutional Revolutionary Party|Institucionalne revolucionarne partije]]. To je bio prvi poraz te partije od [[1929]].
* [[2001]]. — u dva napada palestinskih bombaša-samoubica u [[Jeruzalem|Jerusalimu]] poginulo 10 [[Izraelci|Izraelaca]], a u eksploziji autobusa u [[Haifa|Haifi]] ubijeno njih 30. U napadima povređeno preko 200 osoba.
* [[2001]]. — U dva napada palestinskih bombaša samoubica u [[Jerusalem|Jerusalimu]] poginulo je [[10]] [[Izraelaca]], a u eksploziji autobusa u [[Haifa|Haifi]] ubijeno je [[30]]. U tim napadima ranjeno je preko [[200]] ljudi.
* [[2001]]. — [[Japanski kraljevski par]], princeza [[Masako, Crown Princess of Japan|Masako]] i prestolonaslednik princ [[Naruhito, Crown Prince of Japan|Naruhito]] dobili su, nakon osam godina braka, prvo dijete, kćerku [[Aiko, Princess Toshi|Aiko]].
* [[2001]]. — Na Filmskom festivalu u [[Berlinu]] bh. režiseru i scenaristi [[Danisu Tanoviću]] za scenarij "Ničija zemlja" dodijeljena prestižna nagrada [[Felix]] za najbolji evropski filmski scenarij u [[2001]]. godini.
* [[2002]]. — za predsednika [[Slovenija|Slovenije]] izabran dotadašnji premijer u više mandata [[Janez Drnovšek]].
* [[2002]]. — Za predsjednika [[Slovenije]] izabran je dotadašnji premijer u više mandata [[Janez Drnovšek]].
* [[2004]]. — Umro holandski princ [[Prince Bernhard of Lippe-Biesterfeld|Bernard]], otac kraljice [[Beatrix of the Netherlands|Beatrise]]. [[Prince Bernhard of Lippe-Biesterfeld|Bernard de Lip-Bisterfeld]] rođen je u [[Njemačkoj]], a kralj [[Holandije]] postao je [[7]]. januara [[1937]]. godine, kada je oženio tadašnju holandsku kraljicu [[Juliana of the Netherlands|Julijanu]].
.
 
== Rođenja ==
 
Anonimni korisnik