Razlike između izmjena na stranici "Egzodus Jevreja iz arapskih država"

m/м
Vraćene izmjene Tritomex (razgovor) na posljednju izmjenu korisnika Orijentolog
(→‎Političko-ekonomske kontroverze: Celokupni tekst je propgandno-manipulativni, pun lažnih citata i tvrdnji koji nisu zasnovani na činjenicama)
m/м (Vraćene izmjene Tritomex (razgovor) na posljednju izmjenu korisnika Orijentolog)
{{Jevreji}}
'''Egzodus Jevreja iz arapskih država'''{{fusg|N1}} ({{jez-ar|هجرة اليهود من الأراضي العربية}}, {{jez-heb|פליטים יהודים ממדינות ערב}}) odnosi se na masovni [[progon]] imasovne [[Migracija|migracije]] [[Jevreji|jevrejskog stanovništva]] iz [[Arapski svijet|arapskog svijeta]] od sredine [[20. vijek]]a nadalje. Započele su još krajem [[19. vijek]]a, a intenzivirale su se nakon osnivanja [[Izrael]]a [[1948]]. godine. Potaknuti [[#Motivi migracija|različitim motivima]], s arapskih područja migriralo je na stotine hiljada Jevreja, od čega većina iz [[Maroko|Maroka]] i [[Irak]]a, a manji dio iz [[Jemen]]a, [[Tunis]]a, [[Egipat|Egipta]], [[Libija|Libije]], [[Alžir]]a i drugih zemalja. Najviše emigranata iselilo se u [[Izrael]] i njihov se put promatra u kontekstu tzv. [[Alija (Izrael)|alije]] odnosno globalnog jevrejskog iseljavanja u tu zemlju, a ostatak pretežito u države [[Evropa|Evrope]] i [[Sjeverna Amerika|Sjeverne Amerike]]. U jeku rješavanja izraelsko-palestinskog sukoba, navedene migracije od ranih početaka postale su predmetom raznih oblika [[#Suvremena politizacija|politizacije]]. Jevrejska imovina u većini arapskih zemalja bila je konfiskovana, a takođe mnoge arapske zemlje donele su anti-jevrejske uredbe i zakone.
 
== IstorisjkiMotivi aspektimigracija ==
 
== Migracije i progoni po državama ==
Do 1945g oko 1 milion Jevreja živelo je na prostorima arapskog sveta. Od 1940 do 1948 pogromi protiv Jevreja desili su širom arapskog sveta. Pogrome je često pratila konfiskacija jevrejske imovine.<ref>http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/talking/jew_refugees.html</ref> Imovina Jevreja koja je bila konfiskovana bila je za oko 50% veća od imovine koju su Palestinci izgubili u ratu sa Izraelom 1948 godine.<ref>http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/talking/jew_refugees.html</ref> Ukupna vrednost uduzete jevrejske imovine procenjuje se na oko 400 miljardi dolara, a ukupna veličina otetotg zemljišta na preko 100 000 kvadratnih kilometara, što je 5 puta veće od teriotrije današnjeg Izraela.<ref>http://jcpa.org/article/the-palestinian-refugee-issue-rhetoric-vs-reality/</ref><ref>http://www.adi-schwartz.com/israeli-arab-conflict/all-i-wanted-was-justice/</ref> Masakri Jevreja desili su se širom arapskog sveta. U nacistički inspirisanom pogromu bagdadskih Jevreja 1940 ubijeno je između 180 i 715 jevrejskih žena, muškaraca i dece <ref>http://www.bbc.com/news/world-middle-east-13610702</ref>U Jemenu u Adenu u pogromu 1947 ubijeno 82 Jevreja<ref>Ahroni, R. The Jews of the British Crown Colony of Aden: History, Culture, and Ethnic Relations. Brill, 1994: P210-11.</ref>U pogromu u Alepu u Siriji ubijeno je 72 Jevreja <ref> Jacob Freid (1962). Jews in the modern world. Twayne Publishers. p. 68. Retrieved 18 October 2010.</ref> U masakru Jevreja u Tripoliju u Libiji ubijeno je oko 142 civila.<ref>Harvey E. Goldberg, "Rites and Riots: The Tripolitanian Pogrom of 1945," Plural Societies 8 (Spring 1977): 35-56</ref> Uništeno je oko 200 jevrejskih radnji<ref>https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/anti-semitism/syrianjews.html</ref> Pogromi i masakri desili su se i drugim sredinama širom arapskog sveta. Od nekaadašnjih milion Jevreja, 2014g u čitavom arapskom svetu bilo je 3704 jevreja, pretežno u Maroku.<ref>http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/talking/jew_refugees.html</ref>
 
[[Image:Oran synagogue.jpg|right |thumb|200px|Sinagoga u Oranu, Alžir, nakon progona Jevreja pretvorena u džamiju]]
 
== Migracije i progoni po državama ==
 
=== Alžir ===
 
Nakon sticanja nezavisnsosti prema zakonu o alžirskom držaavljanstvu iz 1963 svim ne muslimanima je osporeno državljanstvo. Zeknon kje omogućavao državljanstvo samo Muslimanima.<ref> Algerian Nationality Code, Law no. 63-69 of Mar. 27, 1963, section 34</ref> Državljanstvo je tako omugoćeno samo stanovnicima kojima je deda sa očeve strane bio Musliman. Od 140 000 Jevreja ubrzo je u zemlji ostalo manje od 6 500, a taj broj se smanjio na nekoliko Jevreja, početkom 21 veka. Jevrejska imovina je u celosti konfiskovana, a mnoge sinagoge potput velike sinagoge u Oranu pretvorene su u džamije.<ref>http://www.algeria.com/blog/visit-the-historical-great-synagogue-of-oran</ref>
 
=== Egipat ===
 
1945 izbili su pogromi protiv Jevreja u Kairu i Aleksandriji. U kairu ubijeno je 5, a ranjeno 200 Jevreja.<ref>https://books.google.co.uk/books?id=n6qjaDq1sRwC&pg=PA163&hl=en#v=onepage&q&f=false</ref>
 
Neposredno nakon suecke krize 1956, obljavlejan je proklamacija da su svi Jevreji neprijatelji Egipta i da će ubrzo biti proterani. Oko 25,000 Jevrejsa, gotovo polovina celokupne zajednice morala je da napusti Egipat. Jevreji su bili priseljeni da potpišu dokumente kojima se odriču celokupne imovine u korist egipatske države. Preko 1000 Jevreja je uhapšeno i podvrgnuto zverskoj torturi.<ref>Joel Beinin, The Dispersion of Egyptian Jewry: Culture, Politics, and the Formation of a Modern Diaspora.</ref>
 
Vsisoki komesar UN za izbeglice Auguste Lindt izjavio je na četvrtoj egzekutivnoh sednici UNREF U Ženevi da proterivanje Jevreja iz Egipta mora biti zaustavljeno, te da briga o izbeglicama predstavlja njegovi nadležnost.<ref> Who are the Jewish refugees? Under international law, Jews displaced from Arab countries were indeed bona fide refugees, subject to full UN protection, Stanley A. Urman, Jerusalem Post, 2012</ref>
 
Posle rata 1967, usledili su novi progoni i konfiskacija jevrejske imovine. Rami Mangoubi, koji je u to vreme živeo u Egiptu svedočio je da su gotovo svi preostali Jevreji ili bili proterani ili poslati u koncentracione logore Abou Za'abal i Tura, gde su zverski mučeni godinama.<ref>http://www.jpost.com/Magazine/Features/My-longest-10-minutes</ref>
2014 u Egiptu je živelo manje od 40 Jevreja. <ref>http://www.jpost.com/Magazine/Features/My-longest-10-minutes</ref>
 
=== Irak ===
Jevrejski život u [[Kraljevina Irak|Iraku]] s [[Arapi|arapskim]] [[Muslimani (vjernici)|muslimaima]] i [[Kršćanstvo|kršćanima]] koegzistirao je u ozračju [[Tolerancija|tolerancije]]<ref>Vidi:<br />• [[#Shiblak2005|Shiblak (2005.)]], str. 96. i 102.-104.<br />• [[#Bashkin2012|Bashkin (2012.)]], str. 9.-12.</ref>, dok su izuzetak predstavljali [[Panarabizam|panarapski]] [[Ekstremna desnica|ultradesničari]] koji su [[Jevreji|Jevreje]] poistovjećivali s [[Cionizam|cionistima]]<ref>[[#Bashkin2012|Bashkin (2012.)]], str. 180.-184.</ref> ili [[UK|britanskim]] [[Kolonijalizam|kolonijalistima]]<ref name="MeirGlitzenstein2004.5"/>. Tokom kasnih [[1930-ih]] i ranih [[1940-ih]], u jeku [[Drugi svjetski rat|ratnih zbivanja]] u [[Evropa|Evropi]], [[Arapski nacionalizam|arapski]] i [[Bliski Istok|regionalni]] nacionalisti u zbližavanju sa [[Sile Osovine|silama Osovine]] vidjeli su izlaz od [[Britansko Carstvo|britanske]] i [[Francusko Carstvo|francuske]] kontrole, a takvih političkih trendova nije ostao pošteđen ni [[Kraljevina Irak|Irak]]<ref name="Shenhav2006.113114">[[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 113.-114.</ref>. Početkom [[april]]a [[1941]]. irački ultranacionalist [[Rašid Ali al-Kilani|R. A. al-Kilani]] izveo je [[Irački državni udar 1941.|državni udar]] i zbacio probritansku [[Hašemiti|hašemitsku]] vlast<ref name="MeirGlitzenstein2004.10">[[#MeirGlitzenstein2004|Meir-Glitzenstein (2004.)]], str. 10.</ref>. Plašeći se rasplamsavanja sličnih pučeva po [[Arapski svijet|arapskom svijetu]] i u nastojanju da osiguraju [[Nafta|naftna]] polja odnosno [[Komunikacijska linija|komunikacijske linije]] prema [[Britanska Indija|Indiji]], [[Britansko Carstvo|Britanci]] već sljedećeg mjeseca s juga i zapada pokreću [[Anglo-irački rat|invaziju]] i do kraja [[maj]]a ostvaruju potpunu kontrolu nad [[Kraljevina Irak|Irakom]]<ref name="MeirGlitzenstein2004.10"/>. Samo par sati kasnije, točnije tokom [[1. 6.|1.]] i [[2. 6.]] [[1941]].<ref>Vidi:<br />• [[#MeirGlitzenstein2004|Meir-Glitzenstein (2004.)]], str. 10.<br />• [[#BenDorBenite2006|Ben-Dor Benite (2006.)]], str. 148.<br />• [[#Bashkin2012|Bashkin (2012.)]], str. 101.</ref>, izbio je incident poznat kao [[Farhud]] prilikom kojeg je [[rulja]] nasrnula na dio [[Bagdad]]a sa 15[[%]] gradskih [[Jevreji|Jevreja]]<ref name="MeirGlitzenstein2004.10"/>. Navodno je bio potaknut antibritanskim motivima odnosno glasinama da su određeni Jevreji surađivali s [[Britansko Carstvo|britanskom]] vojskom tokom [[Anglo-irački rat|invazije]]<ref>Vidi:<br />• [[#MeirGlitzenstein2004|Meir-Glitzenstein (2004.)]], str. 10.<br />• [[#Shiblak1986|Shiblak (1986.)]], str. 53.<br />• [[#Shiblak2005|Shiblak (2005.)]], str. 73.<br />• [[#BenDorBenite2006|Ben-Dor Benite (2006.)]], str. 148.</ref>. [[Linč]] predvođen poraženim režimskim vojnicima<ref name="MeirGlitzenstein2004.10"/> bio je ograničen isključivo na [[Bagdad|glavni grad]]<ref>[[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 43.</ref> i u njemu je smrtno stradalo između 120 i 187 [[Jevreji|Jevreja]]<ref name="Bashkin2009.188">[[#Bashkin2009|Bashkin (2009.)]], str. 188.</ref>, iako ove brojke mogu varirati ovisno o političkoj orijentaciji [[historičar]]a<ref name="BenDorBenite2006.148"/>.
 
Incident je ubrzo postao predmetom raznih [[Kontroverza|kontroverznih]] tumačenja, kao i suvremenih [[HistorijtorijskihHistorija|historijskih]] [[polemika]]. U [[Irak|iračkoj]] nacionalnoj [[Historiografija|historiografiji]] događaj je ostao upamćen kao duboko posramljujuć<ref>[[#Bashkin2012|Bashkin (2012.)]], str. 102.</ref>, a prema službenom raportu tadašnje [[Kraljevina Irak|probritanske vlade]] razlog nereda bila je [[Ekstremna desnica|ultradesničarska]] pronjemačka [[propaganda]] sa svrhom izazivanja međuvjerskih sukoba<ref name="Bashkin2009.188"/>. Historičarka [[Orit Baškin|O. Baškin]] izražava skeptičnost prema tezi o njemačkim [[pamflet]]ima i isključivim [[Antisemitizam|antijevrejskim]] motivima, ističući da je većina napadačke [[Rulja|rulje]] bila [[Pismenost|nepismena]]<ref name="Bashkin2009.188"/>, da je u njihovim napadima poginulo i stradalo na stotine [[Arapi|arapskih]] [[Muslimani (vjernici)|muslimana]]<ref>Vidi:<br />• [[#Bashkin2009|Bashkin (2009.)]], str. 188.<br />• [[#Bashkin2012|Bashkin (2012.)]], str. 122.-125.</ref>, te da su brojni među potonjima branili [[Jevreji|Jevreje]], uključujući čak i [[Ekstremna desnica|desničarske]] pristaše [[Rašid Ali al-Kilani|Kilanijevog]] režima<ref>[[#Bashkin2012|Bashkin (2012.)]], str. 140.</ref>. Neke od jevrejskih žrtava krivce su našle u [[Britansko Carstvo|Britancima]], s obrazloženjem da su namjerno izbjegavali subziti nerede<ref>Vidi:<br />• [[#Bashkin2009|Bashkin (2009.)]], str. 188.<br />• [[#Bashkin2012|Bashkin (2012.)]], str. 136.</ref>. Sumnjivu ulogu britanske vojske ističu i suvremeni [[izrael]]ski autori [[Moše Gat|M. Gat]] i [[Jehuda Šenhav|J. Šenhav]], navodeći da unatoč osiguranoj pobjedi iz nepoznatih razloga namjerno nije ulazila u [[Bagdad]] tokom 48 [[sat]]i anarhije i samo je stajala na [[Periferija|periferiji]] grada mirno promatrajući kaos kao da im je u interesu<ref>Vidi:<br />• [[#Gat1997|Gat (1997.)]], str. 21.<br />• [[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 43.</ref>. [[Norman Arthur Stillman|N. A. Stillman]] uspoređuje Farhud sa sličnim događajima u [[Libija|Libiji]] i navodi identičnu indiferentnu poziciju Britanaca tokom [[Pogrom u Tripolitaniji 1945.|nereda]] u [[Tripolitanija|Tripolitaniji]] krajem [[1945]]. kada su također namjerno stajali po strani<ref>[[#Goldberg1996|Stillman (1996.)]], str. 68.</ref>. S druge strane, u [[#Historiografske kontroverze|cionističkoj historiografiji]] incident je preuveličavan<ref name="Shenhav2006.113114"/> i tradicionalno se tretira kao „ključni događaj“ za egzodus i čak ga se stavlja u isti kontekst s evropskim [[Holokaust]]om, što suvremeni historičari smatraju neosnovanim jer nije potaknuo masovne migracije<ref name="Shenhav2006.140141">[[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 140.-141.</ref>, dok [[Nacizam|nacističke]] analogije opisuju neukusnim viktimiziranjem<ref name="Fischbach2008.1415">[[#Fischbach2008|Fischbach (2008.)]], str. 14.-15.</ref>. [[Historičar]]i su suglasni u tumačenju događaja kao jedinstvenog u iračko-jevrejskoj [[Historija Iraka|historiji]]<ref>Vidi:<br />• [[#Shiblak1986|Shiblak (1986.)]], str. 53.<br />• [[#Shiblak2005|Shiblak (2005.)]], str. 73.<br />• [[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 43.</ref>.
Tokom farhuda i kolapsa vlade Rašd Alija 180 Jevreja je ubijeno 240 ranjeni 586 jevrejskih radnji je uništeno i pokradeno i 99 jevrejskih kuća je spaljeno.
 
Incident je ubrzo postao predmetom raznih [[Kontroverza|kontroverznih]] tumačenja, kao i suvremenih [[Historijtorijskih]] [[polemika]]. U [[Irak|iračkoj]] nacionalnoj [[Historiografija|historiografiji]] događaj je ostao upamćen kao duboko posramljujuć<ref>[[#Bashkin2012|Bashkin (2012.)]], str. 102.</ref>, a prema službenom raportu tadašnje [[Kraljevina Irak|probritanske vlade]] razlog nereda bila je [[Ekstremna desnica|ultradesničarska]] pronjemačka [[propaganda]] sa svrhom izazivanja međuvjerskih sukoba<ref name="Bashkin2009.188"/>. Historičarka [[Orit Baškin|O. Baškin]] izražava skeptičnost prema tezi o njemačkim [[pamflet]]ima i isključivim [[Antisemitizam|antijevrejskim]] motivima, ističući da je većina napadačke [[Rulja|rulje]] bila [[Pismenost|nepismena]]<ref name="Bashkin2009.188"/>, da je u njihovim napadima poginulo i stradalo na stotine [[Arapi|arapskih]] [[Muslimani (vjernici)|muslimana]]<ref>Vidi:<br />• [[#Bashkin2009|Bashkin (2009.)]], str. 188.<br />• [[#Bashkin2012|Bashkin (2012.)]], str. 122.-125.</ref>, te da su brojni među potonjima branili [[Jevreji|Jevreje]], uključujući čak i [[Ekstremna desnica|desničarske]] pristaše [[Rašid Ali al-Kilani|Kilanijevog]] režima<ref>[[#Bashkin2012|Bashkin (2012.)]], str. 140.</ref>. Neke od jevrejskih žrtava krivce su našle u [[Britansko Carstvo|Britancima]], s obrazloženjem da su namjerno izbjegavali subziti nerede<ref>Vidi:<br />• [[#Bashkin2009|Bashkin (2009.)]], str. 188.<br />• [[#Bashkin2012|Bashkin (2012.)]], str. 136.</ref>. Sumnjivu ulogu britanske vojske ističu i suvremeni [[izrael]]ski autori [[Moše Gat|M. Gat]] i [[Jehuda Šenhav|J. Šenhav]], navodeći da unatoč osiguranoj pobjedi iz nepoznatih razloga namjerno nije ulazila u [[Bagdad]] tokom 48 [[sat]]i anarhije i samo je stajala na [[Periferija|periferiji]] grada mirno promatrajući kaos kao da im je u interesu<ref>Vidi:<br />• [[#Gat1997|Gat (1997.)]], str. 21.<br />• [[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 43.</ref>. [[Norman Arthur Stillman|N. A. Stillman]] uspoređuje Farhud sa sličnim događajima u [[Libija|Libiji]] i navodi identičnu indiferentnu poziciju Britanaca tokom [[Pogrom u Tripolitaniji 1945.|nereda]] u [[Tripolitanija|Tripolitaniji]] krajem [[1945]]. kada su također namjerno stajali po strani<ref>[[#Goldberg1996|Stillman (1996.)]], str. 68.</ref>. S druge strane, u [[#Historiografske kontroverze|cionističkoj historiografiji]] incident je preuveličavan<ref name="Shenhav2006.113114"/> i tradicionalno se tretira kao „ključni događaj“ za egzodus i čak ga se stavlja u isti kontekst s evropskim [[Holokaust]]om, što suvremeni historičari smatraju neosnovanim jer nije potaknuo masovne migracije<ref name="Shenhav2006.140141">[[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 140.-141.</ref>, dok [[Nacizam|nacističke]] analogije opisuju neukusnim viktimiziranjem<ref name="Fischbach2008.1415">[[#Fischbach2008|Fischbach (2008.)]], str. 14.-15.</ref>. [[Historičar]]i su suglasni u tumačenju događaja kao jedinstvenog u iračko-jevrejskoj [[Historija Iraka|historiji]]<ref>Vidi:<br />• [[#Shiblak1986|Shiblak (1986.)]], str. 53.<br />• [[#Shiblak2005|Shiblak (2005.)]], str. 73.<br />• [[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 43.</ref>.
[[Datoteka:Near East & India 1930, svatlas cropped.jpg|desno|mini|250px|Geografska blizina [[Britanski mandat nad Palestinom|Palestine]] i [[iran]]sko-[[SSSR|sovjetske]] [[Državna granica|granice]] bili su jedan od ključnih motiva za uspostavu [[Cionizam|cionističke]] baze u [[Kraljevina Irak|Iraku]] početkom [[1940-ih]] godina]]
[[Farhud]] je poljuljao [[Nacionalizam|nacionalističke]] svjetonazore među Jevrejima i uvidjevši da ih [[krajnja desnica]] doživljava s [[Antagonizam|antagonizmom]], počeli su se okretati prema [[Politička ljevica|ljevičarskim ideologijama]] odnosno [[Komunizam|komunizmu]]<ref>Vidi:<br />• [[#MeirGlitzenstein2004|Meir-Glitzenstein (2004.)]], str. 11.<br />• [[#Bashkin2012|Bashkin (2012.)]], str. 22., 45. i 57.</ref>, osobito nakon [[1945]]. i [[SSSR|sovjetske]] [[Istočni front (Drugi svjetski rat)|pobjede]] nad [[Antisemitizam|antisemitskom]]{{fusg|N2}} nacističkom [[Nacistička Njemačka|Njemačkom]]<ref name="Bashkin2009.189">[[#Bashkin2009|Bashkin (2009.)]], str. 189.</ref>. Nakon incidenta [[Cionizam|cionističko]] vodstvo u [[Britanski mandat nad Palestinom|Palestini]] došlo je do zaključka da bi [[Farhud]] mogao pokrenuti val [[migracija]], no takve pretpostavke pokazale su se neosnovanima<ref name="Shenhav2006.140141"/> i većina [[Jevreji|Jevreja]] zajedno s liderstvom ostala je indiferentna prema [[Cionizam|cionizmu]]<ref>Vidi:<br />• [[#Kazzaz1991|Kazzaz (1991.)]], str. 286.<br />• [[#BenDorBenite2006|Ben-Dor Benite (2006.)]], str. 148.<br />• [[#Fischbach2008|Fischbach (2008.)]], str. 52.<br />• [[#Bashkin2009|Bashkin (2009.)]], str. 189.</ref>. Prema svjedočanstvima cionističke manjine unutar [[Kraljevina Irak|Iraka]], neki među njima priželjkivali su takav scenarij jer su incident vidjeli kao savršenu priliku za poticaj migriranja put Palestine, te su sa žaljenjem ustvrdili da do toga ipak nije došlo<ref>[[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 45.</ref>. Napad je svejedno potresao jevrejsku zajednicu<ref>Vidi:<br />• [[#Gat1997|Gat (1997.)]], str. 20.<br />• [[#Shiblak2005|Shiblak (2005.)]], str. 74.</ref> i njihovi lideri bili su u dilemi za budućnost<ref>Vidi:<br />• [[#Gat1997|Gat (1997.)]], str. 22.<br />• [[#MeirGlitzenstein2004|Meir-Glitzenstein (2004.)]], str. 11.<br />• [[#BenDorBenite2006|Ben-Dor Benite (2006.)]], str. 148.</ref>, a zbog [[Sigurnost|sigurosnih]] razloga više stotina Jevreja privremeno se sklonilo u [[Iran]], [[Bejrut]] i [[Indija|Indiju]], no nakon isteka [[viza]] većina se ubrzo vratila natrag u [[Bagdad]]<ref name="MeirGlitzenstein2004.10"/>. Nekoliko stotina krenulo je i prema [[Britanski mandat nad Palestinom|Palestini]], ali ih se velik broj vratio nazad još tokom putovanja<ref name="MeirGlitzenstein2004.11">[[#MeirGlitzenstein2004|Meir-Glitzenstein (2004.)]], str. 11.</ref>. Mali broj jevrejske [[Omladina|omladine]], koja se nije identificirala s političkim strujama, otišao je put [[SAD|Sjedinjenih Država]], [[Engleska|Engleske]], [[Francuska|Francuske]], [[Kanada|Kanade]] i drugih [[Zapadni svijet|zapadnih država]]<ref name="MeirGlitzenstein2004.11"/>. Nova [[Britansko Carstvo|probritanska]] vlada [[Kraljevina Irak|Iraka]] je kompenzirala žrtve napada isplativši im [[Odšteta|odštetu]] od 20.000 [[Irački dinar|dinara]], a osmorica počinitelja uključujući neke [[oficir]]e i [[Policija|policajce]] starog režima osuđeni su na [[Smrtna kazna|smrtnu kaznu]]<ref>Vidi:<br />• [[#MeirGlitzenstein2004|Meir-Glitzenstein (2004.)]], str. 11.<br />• [[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 114.<br />• [[#Bashkin2009|Bashkin (2009.)]], str. 188.</ref>. Iako privremeno uzdrmano, [[povjerenje]] u tzv. iračku orijentaciju se rapidno obnovilo i golema većina [[Jevreji|Jevreja]] ostala je u [[Kraljevina Irak|Iraku]] smatrajući ga i dalje svojom [[Domovina|domovinom]], te je pod vladinom zaštitom nastavljen period prosperiteta tokom kojeg su nastavili igrati ključnu ulogu u iračkoj [[Ekonomija|ekonomiji]] i [[Kultura|kulturi]]<ref>Vidi:<br />• [[#Kazzaz1991|Kazzaz (1991.)]], str. 242.-245.<br />• [[#Gat1997|Gat (1997.)]], str. 23. i 28.<br />• [[#MeirGlitzenstein2004|Meir-Glitzenstein (2004.)]], str. 11.<br />• [[#BenDorBenite2006|Ben-Dor Benite (2006.)]], str. 148.<br />• [[#Bashkin2009|Bashkin (2009.)]], str. 189.<br />• [[#Bashkin2012|Bashkin (2012.)]], str. 138.-139.</ref>. Irački Jevreji su nadalje kroz [[1940-e]] generalno bili sretni i zadovoljni, poznavajući katastrofalnu [[Holokaust|jevrejsku situaciju]] u [[Evropa|Evropi]]<ref name="Bashkin2012.56"/>.
 
Usprkos tome što [[Farhud]] nije potaknuo masovne seobe, nagnao je cionističke vođe u [[Britanski mandat nad Palestinom|Palestini]] da se od [[1942]]. aktivnije angažiraju na promicanju [[Cionizam|njihove ideologije]] u [[Kraljevina Irak|Iraku]]<ref>Vidi:<br />• [[#MeirGlitzenstein2004|Meir-Glitzenstein (2004.)]], str. 12.<br />• [[#BenDorBenite2006|Ben-Dor Benite (2006.)]], str. 148.-149.<br />• [[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 114.-115.<br />• [[#Bashkin2009|Bashkin (2009.)]], str. 190.<br />• [[#Bashkin2012|Bashkin (2012.)]], str. 12.</ref>. U međuvremenu je samo nekoliko [[hiljada]] iračkih [[Jevreji|Jevreja]] krenulo put Palestine, no [[historičar]]i ističu da njihova putovanja nisu nužno bila potaknuta cionističkim motivima i da su susreti s [[Jišuv]]om (lokalnim cionistima) često bili neprijatni zbog međusobnog animoziteta<ref name="BenDorBenite2006.148"/>. Sam [[Cionizam|cionistički]] establišment došao je do zaključka da je tadašnja iračka [[Alija (Izrael)|alija]] bila „neproduktivna“ i da se „ne integriraju niti doprinose Jišuvu“<ref name="BenDorBenite2006.148"/>. Ipak, istovremena [[Drugi svjetski rat|ratna događanja]] u [[Evropa|Evropi]] popraćena [[Holokaust|masovnim istrebljenjem]] Jevreja nagnali su cionističko vodstvo da im prioritet za demografski priljev postanu [[Bliski Istok|bliskoistočni]] [[Jevreji]]<ref name="Shenhav19992006.608115.BenDorBenite2006.149150">Vidi:<br />• [[#Shenhav1999|Shenhav (1999.)]], str. 608.<br />• [[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 115.<br />• [[#BenDorBenite2006|Ben-Dor Benite (2006.)]], str. 149.-150.</ref>, a fokus na iračko-jevrejsku zajednicu stavljen je zbog njene [[Bogatstvo|imućnosti]] i [[Populacija|brojačnog stanja]], te relativne geografske blizine [[Kraljevina Irak|Iraka]] i [[Britanski mandat nad Palestinom|Palestine]]<ref name="Shenhav19992006.608115.BenDorBenite2006.149150"/>. Uz to, uspostava cionističke baze u Iraku viđena je i kao karika za transfer [[Istočna Evropa|istočnoevropskih]] Jevreja koji su dolazili na [[iran]]sko-[[SSSR|sovjetsku]] [[Državna granica|granicu]]<ref name="Shenhav2006.115">[[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 115.</ref>.
{{Dvostruka slika|left|Shlomo Hilel cropped.jpg|117|Mordechai Ben-Porat.jpg|130|[[Šlomo Hilel|Š. Hilel]] (lijevo) i [[Mordečaj Ben-Porat|M. Ben-Porat]] (desno), [[bagdad]]ski Jevreji i vodeći cionistički aktivisti u [[Kraljevina Irak|Iraku]] od sredine [[1940-ih]], te glavni organizatori masovne [[Operacija Ezra i Nehemija|operacije Ezra i Nehemija]] početkom [[1950-ih]] godina}}
Ideja o preseljenju Jevreja prvi je put ponuđena u julu [[1941]]. prilikom sastanka lidera [[Jišuv]]a [[David Ben-Gurion|D. Ben-Guriona]] s utjecajnim iračkim političarom [[Nuri al-Said|N. al-Saidom]], ali potonji ju je odbacio navodeći da neće prihvatiti takvu soluciju<ref name="Shenhav2006.113114"/>. Iste godine ili nešto kasnije, [[Eliahu Eilat|E. Eilat]] iz političkog odjela [[Jevrejska agencija|Jevrejske agencije]] sastao se s imućnim iračkim Jevrejima u [[iran]]skom [[Teheran]]u i nagovarao ih da se presele odnosno investiraju svoj [[kapital]] u [[Britanski mandat nad Palestinom|Palestinu]], no pregovori su prošli bez uspjeha jer su mu jevrejski predstavnici otvoreno priopćili da ne vjeruju u [[cionizam]] i dislociranje [[Palestinci|palestinskih Arapa]]<ref name="Shenhav2006.115"/>, te da je jevrejska seoba praktična samo za [[Siromaštvo|siromahe]] ili one s [[porodica]]ma u Palestini<ref name="Shenhav2006.116">[[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 116.</ref>. Iz ovih razloga lideri [[Jišuv]]a su rani cionistički [[aktivizam]] usmjerili na ruralne [[Jevreji|Jevreje]] iz [[Irački Kurdistan|Iračkog Kurdistana]], smatrajući ih „produktivnijima“ od [[Grad|urbane]] [[Srednja klasa|srednje klase]]<ref name="BenDorBenite2006.149">[[#BenDorBenite2006|Ben-Dor Benite (2006.)]], str. 149.</ref>. Nesmetano djelovanje cionističkih emisara od [[1942]]. bilo je omogućeno ponajprije zbog uske suradnje s [[Britanci]]ma – mnogi od njih operirali su kao [[Britansko Carstvo|britanski]] vojnici<ref name="Shenhav2006.113114"/>, a drugi pod paravanom radnika [[Građevinarstvo|građevinske]] kompanije ''[[Solel Boneh]]''<ref name="Shenhav2006.115"/>. Odmah po njihovom dolasku u [[Kraljevina Irak|Irak]] ustrojene su dvije cionističke organizacije – [[pionir]]ski pokret [[Hehaluc|Haluc]] i [[militant]]na grupa [[Hašura]]<ref name="Shenhav2006.113114"/>. Članovi potonje uvježbavani su za rukovanje [[pištolj]]ima, [[puška]]ma i [[granata]]ma, te izradu [[Molotovljev koktel|Molotovljevih koktela]]<ref>[[#Bashkin2012|Bashkin (2012.)]], str. 204.</ref>.
U julu 1948, iračka vlada je donela zakon kojim je svaku cionističku delatnost kažnjavala smrću sa minimalnom kaznom od 7 godina zatvora
28-og avgusta 1948, svim jevrejiam je zabranjeno bavljenje novčanim transakcijama i bankarastvom od strane zvanične iraččke vlade.
Tokom septembra 1948, svi Jevreji su otpušteni sa željeznice, iz poštanske službe, telegrafskog odeljenje i ministarstva finansija pod optužbom da su suumnjivi na "izdaju" i "zaveru"
Oktobra 8. 1948, Jevrejsima je zabranjeno bavljenje uvozom i izvozom
19. oktobra 1948, naređeno je otpuštanje svih jevreja iz svih državnih institucija i službi
Tokom oktobra egipatski dnevni list Al Ahran je procenio da kao rezultat krađe i konfiskacije jevrejske imovine, iračka vlada se domogla 20 miliona iračkih dinara, što je ekvivalent 80 miliona dolara.
Drugog decembra 1948 iračka vlada je naredila svim stranim naftnim kompanijama koje su delovale na teritoriji Iraka da otpuste sve Jevreje.
 
Unatoč svim [[Agitacija|agitacijskim]] naporima i velikim očekivanjima njihovog vodstva, rezultati su bili poražavajući<ref name="BenDorBenite2006.149"/>. Tokom [[1942]]. u [[Britanski mandat nad Palestinom|Palestinu]] je na pionirsko školovanje dovedeno svega 75 mladih iračkih Jevreja, dok je Haluc unutar Iraka [[1945]]. brojao samo oko 1500 članova i njihov se broj kasnih [[1940-ih]] počeo još smanjivati<ref name="BenDorBenite2006.149"/>. U dvije i pol godine uoči osnutka [[Izrael]]a, od januara [[1946]]. do maja [[1948]]., samo 65 iračkih [[Jevreji|Jevreja]] emigriralo je iz [[Kraljevina Irak|Iraka]] u [[Britanski mandat nad Palestinom|Palestinu]]<ref name="BenDorBenite2006.149"/>. Lideri [[Jišuv]]a i njihovi aktivisti bili su vrlo ogorčeni i frustrirani takvih razvojem situacije tj. opetovanim ignoriranjem [[Cionizam|cionizma]]<ref name="Shenhav2006.116"/> – npr. [[Ben-Zion Israeli|B.-Z. Israeli]], emisar [[Jevrejska agencija|Jevrejske agencije]] u Iraku, godine [[1943]]. poručio je da će „irački Jevreji prvi platiti cijenu njihovog ustroja [[Erec Izrael|Zemlje Izrael]]“<ref name="Shenhav2006.117">[[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 117.</ref>, a njegove riječi narednih godina pokazale su se točnima<ref name="BenDorBenite2006.150">[[#BenDorBenite2006|Ben-Dor Benite (2006.)]], str. 150.</ref>.
Uspostavom [[Izrael]]a [[15. 5.]] [[1948]]. i izbijanjem [[Arapsko-izraelski rat 1948.|prvog arapsko-izraelskog rata]] u kojem je sudjelovalo i nekoliko hiljada Iračana, dolazi do rasplamsavanja [[Anticionizam|anticionističkog]] raspoloženja u [[Kraljevina Irak|Iraku]] i [[Cionizam|cionističke aktivnosti]] postaju ilegalnima u [[jul]]u iste godine<ref name="Shenhav2006.117"/>. Položaj [[Jevreji|Jevreja]] se generalno pogoršao, no politički progoni bili su usmjereni isključivo protiv [[Cionizam|cionista]] i [[Komunizam|komunista]]<ref name="BenDorBenite2006.150"/>. Navedeni događaji također su doveli do uspona [[Radikalna desnica|ultradesničarskog]] [[Arapski nacionalizam|arapskog]] i iračkog [[Nacionalizam|nacionalizma]]<ref name="Shenhav2006.117"/> među čijim je redovima bilo i onih koji su početkom [[1949]]. po [[mediji]]ma otvoreno pozivali na [[Deportacija|deportaciju]] Jevreja<ref>Vidi:<br />• [[#Kazzaz1991|Kazzaz (1991.)]], str. 294.-297.<br />• [[#BenDorBenite2006|Ben-Dor Benite (2006.)]], str. 150.</ref>, poistovjećujući ih s cionistima<ref name="Shenhav2006.117"/>.iste godine su i ozbiljno razmatrane na sastanku iračkog premijera [[Nuri al-Said|N. al-Saida]] s [[UK|britanskim]] ambasadorom [[William Henry Bradshaw Mack|W. H. B. Mackom]]<ref name="Shenhav2006.117"/>. Mack je Saidu sugerirao da se radi o lošoj ideji jer se time čini usluga [[Izrael]]u<ref name="Shenhav2006.117"/>, no neki [[historičar]]i argumentiraju da je takva [[Britansko Carstvo|britanska]] pozicija bila samo privremena i da su ubrzo kasnije zapravo poticali takav scenarij<ref>Vidi:<br />• [[#AbdoZubiLentin2002|Shohat (2002.)]], str. 271.<br />• [[#Shiblak2005|Shiblak (2005.)]], str. 110.-112.</ref>. Kao jedan od razloga tome navodi se široko rasprostranjen [[komunizam]] među Jevrejima, što su Britanci vidjeli kao potencijalnu prijetnju [[Geopolitika|geopolitičkoj]] stabilnosti [[Kraljevina Irak|Iraka]] odnosno njihovoj [[Hladni rat|hladnoratovskoj]] membrani u [[Jugozapadna Azija|Jugozapadnoj Aziji]]<ref>Vidi:<br />• [[#Shiblak1986|Shiblak (1986.)]], str. 59.-65.<br />• [[#Bashkin2012|Bashkin (2012.)]], str. 144.-146.</ref>. Sam [[Nuri al-Said|N. al-Said]], kao i kasniji premijer [[Tavfik al-Suvaidi|T. al-Suvaidi]] ([[1950]].), prema [[memoari]]ma cionističkih vođa [[Šlomo Hilel|Š. Hilela]] i [[Mordečaj Ben-Porat|M. Ben-Porata]] kategorično je odbijao ponude o preseljenju [[Jevreji|Jevreja]]<ref name="LeschLustick2005.237">[[#LeschLustick2005|Shenhav (2005.)]], str. 237.</ref>. Hilel i Ben-Porat, rodom irački Jevreji, od [[1949]]. bili su glavni emisari [[Jišuv]]a u [[Kraljevina Irak|Iraku]] i bavili su se pregovaranjem s vladom u [[Bagdad]]u, [[Korupcija|podmićivanjem]] iračkih službenika i organiziranjem [[avion]]skih letova za [[Izrael]]<ref name="BenDorBenite2006.152">[[#BenDorBenite2006|Ben-Dor Benite (2006.)]], str. 152.</ref>. Do čelnih pozicija dogurali su zahvaljujući svom porijeklu odnosno neuspjehu ranijih [[Aškenazi|aškenaskih]] aktivista zbog kojih je lokalni [[cionizam]] degradirao<ref name="BenDorBenite2006.152"/>.
 
Uspostavom [[Izrael]]a [[15. 5.]] [[1948]]. i izbijanjem [[Arapsko-izraelski rat 1948.|prvog arapsko-izraelskog rata]] u kojem je sudjelovalo i nekoliko hiljada Iračana, dolazi do rasplamsavanja [[Anticionizam|anticionističkog]] raspoloženja u [[Kraljevina Irak|Iraku]] i [[Cionizam|cionističke aktivnosti]] postaju ilegalnima u [[jul]]u iste godine<ref name="Shenhav2006.117"/>. Položaj [[Jevreji|Jevreja]] se generalno pogoršao, no politički progoni bili su usmjereni isključivo protiv [[Cionizam|cionista]] i [[Komunizam|komunista]]<ref name="BenDorBenite2006.150"/>. Navedeni događaji također su doveli do uspona [[Radikalna desnica|ultradesničarskog]] [[Arapski nacionalizam|arapskog]] i iračkog [[Nacionalizam|nacionalizma]]<ref name="Shenhav2006.117"/> među čijim je redovima bilo i onih koji su početkom [[1949]]. po [[mediji]]ma otvoreno pozivali na [[Deportacija|deportaciju]] Jevreja<ref>Vidi:<br />• [[#Kazzaz1991|Kazzaz (1991.)]], str. 294.-297.<br />• [[#BenDorBenite2006|Ben-Dor Benite (2006.)]], str. 150.</ref>, poistovjećujući ih s cionistima<ref name="Shenhav2006.117"/>. Takve radikalne ideje, isprva ograničene samo na političke marginalce<ref name="BenDorBenite2006.150"/>, iste godine su i ozbiljno razmatrane na sastanku iračkog premijera [[Nuri al-Said|N. al-Saida]] s [[UK|britanskim]] ambasadorom [[William Henry Bradshaw Mack|W. H. B. Mackom]]<ref name="Shenhav2006.117"/>. Mack je Saidu sugerirao da se radi o lošoj ideji jer se time čini usluga [[Izrael]]u<ref name="Shenhav2006.117"/>, no neki [[historičar]]i argumentiraju da je takva [[Britansko Carstvo|britanska]] pozicija bila samo privremena i da su ubrzo kasnije zapravo poticali takav scenarij<ref>Vidi:<br />• [[#AbdoZubiLentin2002|Shohat (2002.)]], str. 271.<br />• [[#Shiblak2005|Shiblak (2005.)]], str. 110.-112.</ref>. Kao jedan od razloga tome navodi se široko rasprostranjen [[komunizam]] među Jevrejima, što su Britanci vidjeli kao potencijalnu prijetnju [[Geopolitika|geopolitičkoj]] stabilnosti [[Kraljevina Irak|Iraka]] odnosno njihovoj [[Hladni rat|hladnoratovskoj]] membrani u [[Jugozapadna Azija|Jugozapadnoj Aziji]]<ref>Vidi:<br />• [[#Shiblak1986|Shiblak (1986.)]], str. 59.-65.<br />• [[#Bashkin2012|Bashkin (2012.)]], str. 144.-146.</ref>. Sam [[Nuri al-Said|N. al-Said]], kao i kasniji premijer [[Tavfik al-Suvaidi|T. al-Suvaidi]] ([[1950]].), prema [[memoari]]ma cionističkih vođa [[Šlomo Hilel|Š. Hilela]] i [[Mordečaj Ben-Porat|M. Ben-Porata]] kategorično je odbijao ponude o preseljenju [[Jevreji|Jevreja]]<ref name="LeschLustick2005.237">[[#LeschLustick2005|Shenhav (2005.)]], str. 237.</ref>. Hilel i Ben-Porat, rodom irački Jevreji, od [[1949]]. bili su glavni emisari [[Jišuv]]a u [[Kraljevina Irak|Iraku]] i bavili su se pregovaranjem s vladom u [[Bagdad]]u, [[Korupcija|podmićivanjem]] iračkih službenika i organiziranjem [[avion]]skih letova za [[Izrael]]<ref name="BenDorBenite2006.152">[[#BenDorBenite2006|Ben-Dor Benite (2006.)]], str. 152.</ref>. Do čelnih pozicija dogurali su zahvaljujući svom porijeklu odnosno neuspjehu ranijih [[Aškenazi|aškenaskih]] aktivista zbog kojih je lokalni [[cionizam]] degradirao<ref name="BenDorBenite2006.152"/>. Iako je dvojac postigao ograničen napredak u transferu Jevreja, nije uspio promijeniti raširenu ravnodušnost i neprijateljstvo prema cionizmu kod jevrejske zajednice<ref name="BenDorBenite2006.152"/>, te su [[1950]]. izvjestili vodstvo da lokalci i dalje ne smatraju novostvoreni [[Izrael]] ostvarenjem proročanstva<ref name="Shenhav2006.116"/>. Iste godine, netom prije masovnog egzodusa, u [[Kraljevina Irak|Kraljevini Irak]] živjelo je oko 130.000 [[Jevreji|Jevreja]]<ref name="Shenhav2006.113114"/>.
[[Datoteka:Immigrants 1951.jpg|desno|mini|250px|Irački [[Jevreji]] napuštaju [[Aerodrom Ben-Gurion|Aerodrom Lod]] kod [[Tel Aviv]]a [[1951]]. na putu prema tranzitnim kampovima]]
[[Kraljevina Irak|Iračke]] vlasti su više godina gledale na cionističke operativce kao [[Subverzija|subverzivne elemente]], zbog čega je nova vlada na čelu s premijerom [[Tavfik al-Suvaidi|T. al-Suvaidijem]] dana [[9. 3.]] [[1950]]. usvojila [[zakon]] o [[Naturalizacija|denaturalizaciji]]<ref name="BenDorBenite2006.150"/>. Stavke zakona precizirale su da svaki [[Jevreji|Jevrej]] pri pokušaju ilegalnog napuštanja [[Kraljevina Irak|Iraka]] automatski gubi [[državljanstvo]], svaki koji je ilegalno izišao iz zemlje također ga gubi u slučaju da se ne vrati kroz dva [[Mjesec (jedinica)|mjeseca]], te da vlada ima pravo uskratiti boravak svakom pojedincu koji je po navedenim pravilima izgubio državljanstvo<ref>Vidi:<br />• [[#Shiblak1986|Shiblak (1986.)]], str. 131.-132.<br />• [[#Gat1997|Gat (1997.)]], str. 118.-123.<br />• [[#BenDorBenite2006|Ben-Dor Benite (2006.)]], str. 150.</ref>. [[Zakon]] je trebao važiti za period od [[Godina|godinu]] dana i iračka vlada nadala se da će „sporni elementi“ unutar [[Jevreji|jevrejske]] zajednice (konkretno [[Cionizam|cionisti]] i njima podložni [[Siromaštvo|siromasi]]) napustiti [[Kraljevina Irak|Irak]], čime bi kriza bila riješena i [[suverenitet]] učvršćen<ref name="BenDorBenite2006.150"/>. [[Tavfik al-Suvaidi|Suvaidi]] je smatrao da će zemlju napustiti {{nowrap|6000 – 7000}} Jevreja<ref>[[#Fischbach2008|Fischbach (2008.)]], str. 56.</ref>, a inicijalna predviđanja [[UK|britanske]] i [[SAD|američke]] [[ambasade]] u [[Bagdad]]u ukazivala su da će iz Iraka emigrirati manje od petine jevrejskog stanovništva<ref>Vidi:<br />• [[#Shiblak1986|Shiblak (1986.)]], str. 133.-143.<br />• [[#Kazzaz1991|Kazzaz (1991.)]], str. 299.<br />• [[#BenDorBenite2006|Ben-Dor Benite (2006.)]], str. 150.</ref>. Njihove pretpostavke isprva su se pokazale preuveličanima jer se tokom prvih mjesec dana za odlazak prijavilo svega 150 [[Jevreji|Jevreja]]<ref name="BenDorBenite2006.151">[[#BenDorBenite2006|Ben-Dor Benite (2006.)]], str. 151.</ref>. Do drastične promjene situacije dolazi [[8. 4.]] [[1950]]. kada je zabilježen prvi u nizu kontroverznih [[Bombaški napadi u Bagdadu 1950. i 1951.|bagdadskih incidenata]] koji će zapečatiti sudbinu jevrejske zajednice u [[Kraljevina Irak|Iraku]] – na jedan od jevrejskih [[kafić]]a bačena je [[granata]] pri čemu je ozlijeđeno nekoliko [[mladić]]a<ref name="BenDorBenite2006.151"/>. Samo četiri dana kasnije broj Jevreja registriranih za odlazak skočio je na 3400, a kroz sljedeća dva tjedna na čak 23.000<ref name="BenDorBenite2006.151"/>. Drugi napad u nizu osvanuo je [[3. 6.]] iste godine kada je iz jurećeg [[automobil]]a bačena [[bomba]] na drugi jevrejski kafić, a treći i najsmrtonosniji [[14. 1.]] [[1951]]. pri čemu je pet Jevreja smrtno stradalo i više od 20 njih ranjeno<ref name="BenDorBenite2006.151"/>. Do [[8. 3.]] [[1951]]. godine, dan prije isteka [[zakon]]a o [[Naturalizacija|denaturalizaciji]], ukupno 105.653 [[Jevreji|Jevreja]] registrirano je za odlazak, a oko 40.000 njih već je napustilo zemlju<ref name="BenDorBenite2006.151"/>. Napuštanje jevrejskih [[trgovac]]a, masovna rasprodaja imovine i ilegalni odljev [[kapital]]a doveli su do ozbiljne [[Ekonomija|ekonomske]] krize<ref>[[#Bashkin2012|Bashkin (2012.)]], str. 208.</ref> koju je [[Kraljevina Irak|iračka]] vlada [[9. 3.]] pokušala riješiti usvajanjem novog [[zakon]]a o [[Konfiskacija|konfiskaciji]] imovine svim registriranim za odlazak<ref>Vidi:<br />• [[#Kazzaz1991|Kazzaz (1991.)]], str. 304.-305.<br />• [[#Shiblak2005|Shiblak (2005.)]], str. 119.-120.<br />• [[#BenDorBenite2006|Ben-Dor Benite (2006.)]], str. 152.</ref>. Nedugo kasnije, još tri [[Bombaški napadi u Bagdadu 1950. i 1951.|bombaška napada]] u [[Bagdad]]u zabilježena su u [[mart]]u, [[maj]]u i [[jun]]u iste godine<ref name="BenDorBenite2006.151"/>.
Zbog zategnutih iračko-izraelskih političkih odnosa i nemogućnosti direktnog legalnog puta u [[Izrael]], tokom [[1950]]. i [[1951]]. organizirana je složena mreža za transfer poznata kao operacija [[Operacija Ezra i Nehemija|Ezra i Nehemija]]<ref name="Shenhav1999.606.Shenhav2006.112">Vidi:<br />• [[#Shenhav1999|Shenhav (1999.)]], str. 606.<br />• [[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 112.</ref> (ili Meikelberg<ref name="LeschLustick2005.239">[[#LeschLustick2005|Shenhav (2005.)]], str. 239.</ref>) i golema većina Jevreja prebačena je [[Zračni promet|zračnim putem]]<ref name="Shenhav2006.117"/>. Veći dio njih, točnije 86.843 putnika<ref name="Shenhav2006.219">[[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 219.</ref>, koristio se [[avion]]skim letovima s [[Cipar|Ciprom]] kao lažnim odredištem<ref>Vidi:<br />• [[#Shiblak1986|Shiblak (1986.)]], str. 116.-118.<br />• [[#Gat1997|Gat (1997.)]], str. 85.-101.</ref>, dok je za prijevoz bila zadužena kompanija Bliskoistočni transport ({{jez-eng|Near East Transportations}}), paravan za izraelsku nacionalnu aviokompaniju [[El Al]]<ref name="BenDorBenite2006.153">[[#BenDorBenite2006|Ben-Dor Benite (2006.)]], str. 153.</ref>. Ostali [[Jevreji]], njih približno 16.000<ref name="Shenhav2006.219"/>, pristigli su preko susjednog [[Iran]]a<ref>Vidi:<br />• [[#Gat1997|Gat (1997.)]], str. 66., 70.-72. i 79.-86.<br />• [[#MeirGlitzenstein2004|Meir-Glitzenstein (2004.)]], str. 198.-203.<br />• [[#Ram2009|Ram (2009.)]], str. 153.</ref> odnosno [[Iranski Kurdistan|Iranskog Kurdistana]] na sjeveru i [[Šat al-Arab]]a oko [[Abadan]]a na jugu, odakle su prvo odlazili put [[Teheran]]a i zatim direktnim letovima u [[Izrael]]<ref>[[#Rejwan2004|Rejwan (2004.)]], str. 198.</ref>.
 
Navedeni [[Bombaški napadi u Bagdadu 1950. i 1951.|bombaški napadi]] po [[Bagdad]]u, kao i raniji [[Farhud]], postali su predmetom višestrukih [[Kontroverza|kontroverznih]] [[polemika]] među iračkim [[Jevreji]]ma, [[historičar]]ima i unutar samog [[Izrael]]a. U službenoj izraelskoj [[Historiografija|historiografiji]], odgovornost se predbacuje [[Arapski nacionalizam|arapskim]] [[Ekstremizam|ekstremistima]]<ref name="Shenhav1999.616.Shenhav2006.123">Vidi:<br />• [[#Shenhav1999|Shenhav (1999.)]], str. 616.<br />• [[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 123.</ref> i negira se bilo kakva umiješanost izraelskih ili lokalnih cionističkih operativaca. Takvo stajalište zastupaju [[Cionizam|procionistički]] nastrojeni [[historičar]]i kao što su [[Moše Gat|M. Gat]], [[Nissim Kazzaz|N. Kazaz]] i [[Esther Meir-Glitzenstein|E. Meir-Glitzenstein]] koji zdušno opovrgavaju cionističku ulogu u napadima<ref name="BenDorBenite2006.151"/>. Primjerice, Meir-Glitzenstein predbacuje ih iračkim nacionalistima<ref name="Shenhav1999.616.Shenhav2006.123"/>, isto kao i Gat koji krivca za najsmrtonosniji napad temeljem anegdotalnih dokaza pronalazi u [[Kršćanstvo|kršćanskom]] vojniku iz [[Politička desnica|desničarske]] stranke [[Haras al-Istiklal|Istiklal]]<ref>[[#Gat1997|Gat (1997.)]], str. 180.</ref>. [[Mordečaj Ben-Porat|M. Ben-Porat]], jedan od glavnih cionističkih emisara u [[Kraljevina Irak|Iraku]] kojeg se često prozivalo za organiziranje napada, odbacivao je takve optužbe nazivajući ih „[[Teorija zavjere|teorijama zavjere]]“<ref name="BenDorBenite2006.157">[[#BenDorBenite2006|Ben-Dor Benite (2006.)]], str. 157.</ref>. Nasuprot tome, cionističku odgovornost prihvaća (ili je vide kao vjerodostojnu) niz [[Jevreji|jevrejskih]] i [[izrael]]skih [[historičar]]a – [[Jehuda Šenhav|J. Šenhav]]<ref name="Shenhav1999.616.Shenhav2006.123"/>, [[Ela Šohat|E. Šohat]]<ref name="AbdoZubiLentin2002.271"/>, [[Zvi Ben-Dor Benite|Z. Ben-Dor Benite]]<ref>[[#BenDorBenite2006|Ben-Dor Benite (2006.)]], str. 151.-157.</ref>, [[Ilan Pappé|I. Pappé]]<ref>[[#Pappé2004|Pappé (2004.)]], str. 176.</ref>, [[Tom Segev|T. Segev]] i drugi tzv. [[novi historičari]], uzimajući kao dokaze raporte [[ambasada]], [[Operacija pod lažnom zastavom|srodne operacije]] u drugim [[Arapski svijet|arapskim zemljama]], izjave [[izrael]]skih dužnosnika, sumnjive aktivnosti cionističkih emisara, [[Kraljevina Irak|iračka]] uhićenja i suđenja, te reakcije samih iračkih [[Jevreji|Jevreja]]. Prema raportu [[UK|britanskog]] ministarstva vanjskih poslova ([[Foreign and Commonwealth Office|FCO]]), najuvjerljivije objašnjenje za odgovornost leži upravo u [[Cionizam|cionističkoj]] ilegali<ref name="Gat1997.177.MeirGlitzenstein2004.257.Shiblak2005.153">Vidi:<br />• [[#Gat1997|Gat (1997.)]], str. 177.<br />• [[#MeirGlitzenstein2004|Meir-Glitzenstein (2004.)]], str. 257.<br />• [[#Shiblak2005|Shiblak (2005.)]], str. 153.</ref>. Identično stajalište dijeli i [[Wilbur Crane Eveland|W. C. Eveland]], bivši operativac [[CIA]]-e i djelatnik [[SAD|američke]] ambasade u [[Bagdad]]u od [[1950]]. do [[1952]]. godine, koji navodi da su napadi izvedeni s ciljem diskreditacije [[Kraljevina Irak|iračkih]] vlasti i poticanja [[migracija]] k [[Izrael]]u<ref>Vidi:<br />• [[#Gat1997|Gat (1997.)]], str. 178.<br />• [[#Shiblak2005|Shiblak (2005.)]], str. 154.</ref>.
 
Brojni analitičari kao argument navode analogiju između bagdadskih napada i [[Afera Lavon|afere Lavon]] (ili operacija Suzana)<ref>Vidi:<br />• [[#Shiblak1986|Shiblak (1986.)]], str. 159.<br />• [[#Gat1997|Gat (1997.)]], str. 178. i 186.</ref>, neuspješne [[Operacija pod lažnom zastavom|operacije pod lažnom zastavom]] izvedene tri godine kasnije u [[Egipat|Egiptu]] za koju je [[Izrael]] službeno priznao odgovornost, a kao dokaz za vezu uzimaju se riječi [[Jigal Alon|J. Alona]], izraelskog političara i komandanta elitnih jedinica, koji je na svjedočenju o egipatskom debaklu izjavio da je bombaška kampanja takve vrste „prvi put isprobana u [[Kraljevina Irak|Iraku]]“<ref>[[#Cohen1998|Cohen (ljeto 1998.)]], str. 111.</ref>. Iako Izrael nikada nije službeno priznao umješanost u bagdadske napade, [[Jehuda Šenhav|J. Šenhav]] ističe da to direktno ne negira eventualnu cionističku odgovornost s obzirom na postojanje razumne mogućnosti da su napadi djelo tzv. [[Usamljeni vuk (terorizam)|usamljenih vukova]], odnosno lokalne inicijative nepovezane s vlastima u [[Izrael]]u<ref name="Shenhav1999.616.Shenhav2006.123"/>. Kao jedan od dokaza uzima se i sumnjivo djelovanje cionističkih organizacija usmjereno i protiv samog lokalnog [[Jevreji|jevrejskog]] vodstva koje je pokušavalo smiriti situaciju, a najučinkovitijom [[Propaganda|propagandom]] pokazalo se njihovo širenje [[dezinformacija]] o nadolazećim dodatnim napadima ili „[[pogrom]]ima“<ref name="BenDorBenite2006.151"/>. Prema osobnom svjedočanstvu [[Naim Giladi|N. Giladija]], jevrejskog pisca koji je tada živio u [[Bagdad]]u, takvi sadržaji u vidu [[pamflet]]a distribuirani su među jevrejskim stanovništvom upravo za vrijeme napada, pozivajući ih da se registriraju za odlazak<ref name="BenDorBenite2006.151"/>. Zbog posjedovanja [[eksploziv]]nih materijala i postavljanja [[Bomba|bombi]] u centru grada, u januaru [[1952]]. tj. oko pola godine nakon preseljenja većine iračkih Jevreja u [[Izrael]], u [[Bagdad]]u su uhićeni i [[Vješanje|obješeni]] cionistički aktivisti Josef Basri i Šalom Salah<ref>Vidi:<br />• [[#Shiblak1986|Shiblak (1986.)]], str. 119.-127.<br />• [[#Kazzaz1991|Kazzaz (1991.)]], str. 186.-187.<br />• [[#Gat1997|Gat (1997.)]], str. 171.-175.<br />• [[#Shenhav1999|Shenhav (1999.)]], str. 605.<br />• [[#BenDorBenite2006|Ben-Dor Benite (2006.)]], str. 151.<br />• [[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 111.-112.</ref>. Povodom tih događaja [[Izrael]] je pokušao okupiti iračke Jevreje i organizirati [[protest]]ni marš po [[Popis gradova u Izraelu|izraelskim gradovima]] protiv „[[Antisemitizam|antisemitizma]]{{fusg|N2}} u [[Kraljevina Irak|Iraku]]“<ref name="BenDorBenite2006.154">[[#BenDorBenite2006|Ben-Dor Benite (2006.)]], str. 154.</ref>, no njihovi pokušaji rezultirali su debaklom<ref name="Shenhav1999.605.Shenhav2006.111112">Vidi:<br />• [[#Shenhav1999|Shenhav (1999.)]], str. 605.<br />• [[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 111.-112.</ref>. Naime, povjerljivi dokumenti izraelskih vlasti ukazuju da irački Jevreji po tranzitnim kampovima u [[Izrael]]u ne samo da nisu vijesti dočekali sa solidarizacijom, već su pozdravili smaknuće i likovali s obzirom da su za svoj težak status krivili cionistički pokret, a ne iračke vlasti<ref name="Shenhav1999.605.Shenhav2006.111112"/>. Njihova reakcija smatra se jednim od glavnih argumenata za cionističku odgovornost [[Bombaški napadi u Bagdadu 1950. i 1951.|bombaških napada]]<ref name="Shenhav1999.605.Shenhav2006.111112"/>, dok sami procionistički autori [[Moše Gat|M. Gat]] i [[Esther Meir-Glitzenstein|E. Meir-Glitzenstein]] priznaju da takav [[konsenzus]] prevladava među iračkim [[Jevreji]]ma<ref name="Gat1997.177.MeirGlitzenstein2004.257.Shiblak2005.153"/>. Suočen s dugogodišnjim prozivanjima i optužbama unutar [[Izrael]]a, [[Mordečaj Ben-Porat|M. Ben-Porat]] je u vrijeme obnašanja visokih političkih dužnosti [[1980]]. podigao sudsku parnicu protiv [[novinar]]a, a izraelski [[sud]] je u novembru sljedeće godine presudio u njegovu korist i prihvatio izjavu u kojoj se navodi da je preseljenje iračkih Jevreja izvršeno zbog „čežnji za [[Sveta Zemlja|Svetom Zemljom]] i teške [[Diskriminacija|diskriminacije]] od strane iračkih vlasti“<ref name="BenDorBenite2006.157"/>. [[Historičar]] [[Zvi Ben-Dor Benite|Z. Ben-Dor Benite]] presudu [[Ironija|ironično]] komentira navodeći da su njom irački [[Jevreji]] nanovo obilježili [[Pravo|pravnu]] historiju i postali jedina imigrantska zajednica u [[Izrael]]u čiji je „[[egzil]]“ [[Ratifikacija|ratificiran]] sudskim nalogom<ref name="BenDorBenite2006.157"/>.
 
Do juna [[1951]]. irački [[Jevreji]] činili su 18[[%]] ukupnog broja doseljenih u novu [[Izrael|jevrejsku državu]]<ref name="BenDorBenite2006.153"/>. Usprkos tome što je službeni [[Izrael]] često [[Propaganda|propagirao]] da su se ti imigranti brzo apsorbirali u njegovo [[društvo]], adaptacija je u stvarnosti tekla sporo i problematično<ref name="PeledElhanan2012.1278244">[[#PeledElhanan2012|Peled-Elhanan (2012.)]], str. 127.-128. i 244.</ref>. Doseljenici su dolaskom na [[aerodrom]]e automatski dobijali izraelsko [[državljanstvo]], te su sukladno interesima i potrebama vlade bivali organizirano raštrkani po tranzitnim kampovima (tzv. ''ma'abaroti'') odnosno naseljima diljem zemlje, zbog čega njihova tradicionalna komunalna struktura nije preživjela<ref name="BenDorBenite2006.153"/>. [[Historičar]]i [[Ela Šohat|E. Šohat]]<ref name="AbdoZubiLentin2002.274">[[#AbdoZubiLentin2002|Shohat (2002.)]], str. 274.</ref>, [[Ilan Pappé|I. Pappé]]<ref name="Pappé2004.179">[[#Pappé2004|Pappé (2004.)]], str. 179.</ref> i [[Zvi Ben-Dor Benite|Z. Ben-Dor Benite]]<ref name="BenDorBenite2006.154"/> navode da su irački Jevreji (i arapski općenito) postali građani drugog reda i da su od strane evropskih [[Aškenazi|aškenaskih]] upravitelja bili izvrgnuti [[Diskriminacija|diskriminaciji]], [[Rasizam|rasizmu]]<ref name="AbdoZubiLentin2002.274"/>, drugorazrednom [[Obrazovanje|obrazovanju]] i [[Cionizam|cionističkoj]] [[Indoktrinacija|indoktrinaciji]]<ref name="Pappé2004.179"/>, te zabranjivanju [[Arapski jezik|arapskog jezika]], [[Narodna nošnja|nošnji]], [[običaj]]a<ref name="Pappé2004.179"/> i [[Osobno ime|osobnih imena]]<ref name="BenDorBenite2006.153"/>. Na temelju toga Ben-Dor Benite tvrdi da je fraza o „drugom [[Babilonsko ropstvo|babilonskom egzilu]]“ (čest motiv u izraelskoj [[književnost]]i) skrojena upravo u kontekstu tih kampova i tmurnog raspoloženja iračkih doseljenika, nasuprot klasičnoj cionističkoj formulaciji da je inspirirana navodnim „iračkim [[egzil]]om“<ref name="BenDorBenite2006.154"/>. U samom [[Kraljevina Irak|Iraku]] nakon [[Operacija Ezra i Nehemija|masovnog egzodusa]] ostalo je nekoliko hiljada [[Jevreji|Jevreja]], uglavnom dobrostojećih i usko povezanih s vladajućom strukturom<ref>Vidi:<br />• [[#Kazzaz1991|Kazzaz (1991.)]], str. 305.-306.<br />• [[#BenDorBenite2006|Ben-Dor Benite (2006.)]], str. 153.</ref>. Jevrejske migracije zabilježene su i nakon [[1951]]., ali su bile neusporedivo nižeg intenziteta i tokom druge polovine [[20. vijek]]a u [[Izrael]] se iseljavalo prosječno 166 ljudi godišnje<ref name="CBS62012.36">[[#CBS62012|CBS (2012.)]], str. 36.</ref>. Sumirajući sve događaje, [[izrael]]ska akademičarka [[Ela Šohat|E. Šohat]] navodi da su [[Evropa|evropski]] Izraelci su zbog potrebe [[Ljudski rad|radne snage]] stvorili [[teror]]izirajuću političku klimu koja je dovela do masovnog egzodusa iračkih Jevreja<ref name="AbdoZubiLentin2002.271"/>, a [[Zvi Ben-Dor Benite|Z. Ben-Dor Benite]] opisuje ih „političkim [[Pakao|paklom]] i [[Birokracija|birokratskom]] noćnom morom“<ref name="BenDorBenite2006.154"/> i dodaje da je historija [[Cionizam|cionizma]] u Iraku bila kratka i frustrirajuća<ref name="BenDorBenite2006.148"/>. Oboje također upućuju kritike i na račun iračkih vlasti – npr. Šohat tvrdi da su se vodili [[A priori|deduktivnim]] zaključcima i na Jevreje gledali kao potencijalne [[izdajnik]]e, te da je izraelsko i iračko vodstvo usprkos oprečnim politikama uz [[UK|britansku]] orkestraciju tajno surađivalo na momentalnom preseljenju iračkih Jevreja<ref name="AbdoZubiLentin2002.271"/>. Ben-Dor Benite iračku legislaciju opisuje kao nepromišljenu, ali istovremeno odbacuje tradicionalne izraelske interpretacije o „[[progon]]ilačkom zakonu“, navodeći da ga jednostavno nije bilo<ref name="BenDorBenite2006.154"/>. Izraelski sociolog [[Jehuda Šenhav|J. Šenhav]] ne prihvaća tezu o dobrovoljnoj seobi Jevreja, ali odgovornost ne predbacuje ni [[Arapi]]ma već tvrdi da su [[migracije]] plodom organiziranog [[Cionizam|cionističkog]] angažmana na tim prostorima<ref name="Shenhav1999.62345">[[#Shenhav1999|Shenhav (1999.)]], str. 623.-625.</ref>. Tokom idućih [[dekada]] irački Jevreji integrirani su u [[izrael]]sko društvo<ref name="BenDorBenite2006.138">[[#BenDorBenite2006|Ben-Dor Benite (2006.)]], str. 138.</ref>, a od [[#Suvremena politizacija|radikalne politizacije seoba]] kasnih [[1970-ih]] među njihovim političarima kod tumačenja uglavnom prevladava revizionistička [[dihotomija]] između „progonstva“ i „cionističkih afiniteta“<ref name="LeschLustick2005.238">[[#LeschLustick2005|Shenhav (2005.)]], str. 238.</ref>. Još [[1951]]. tokom [[Operacija Ezra i Nehemija|operacije]] preseljenja [[Izrael]] je [[Konfiskacija|konfisciranu]] imovinu iračkih Jevreja proglasio nacionalnom [[Vlasništvo|svojinom]] i manipulirao njom s ciljem izbjegavanja [[#Političko-ekonomske kontroverze|političkih i financijskih ustupaka]] u korist [[Palestinci|Palestinaca]]<ref name="Shenhav1999.62345"/>, a kasnije je isti argument primijenio i na druge Jevreje iz [[Arapski svijet|arapskih zemalja]]<ref name="BenDorBenite2006.155">[[#BenDorBenite2006|Ben-Dor Benite (2006.)]], str. 155.</ref>.
 
=== Jemen ===
 
== Suvremena politizacija ==
Egzodus [[Jevreji|Jevreja]] iz [[Arapski svijet|arapskih zemalja]] od samih početaka bio je predmetom izrazite politizacije odnosno kontroverznih dnevnopolitičkih polemika, u vidu proglašavanja emigranata „[[izbjeglica]]ma“ ili „žrtvama [[Etničko čišćenje|etničkog čišćenja]]“ kao i analogija njihovog statusa s palestinskim prognanicima ili izbjeglim evropskim Jevrejima, što je rađeno zbog [[#Historiografske kontroverze|višestrukih ideoloških]] i [[#Političko-ekonomske kontroverze|političko-ekonomskih interesa]]<ref name="Shenhav1999.62345"/>.
 
=== Historiografske kontroverze ===
Egzodus arapskih Jevreja, zajedno s problemom [[Palestinci|palestinskih]] izbjeglica i proširenim kontekstom [[Izraelsko-arapski ratovi|arapsko-izraelskih ratova]], doveo je do snažnih trendova [[Politička mitologija|političke mitologije]] i [[Historijski revizionizam|historijskog revizionizma]] u službenoj izraelskoj [[Historiografija|historiografiji]], usko vezanih uz njihov status. Konkretni primjeri uključuju nazivanje preseljenih arapskih Jevreja „[[izbjeglica]]ma“<ref name="Shenhav2006.135">[[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 135.</ref>, njihovo poistovjećivanje s palestinskim izbjeglicama<ref name="Shenhav2012.137">[[#Shenhav2012|Shenhav (2012.)]], str. 137.</ref>, negiranje izraelskih progona Palestinaca<ref name="Shenhav2006.134">[[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 134.</ref>, te analogije između [[Arapi|Arapa]] ili [[Muslimani (vjernici)|muslimana]] s jedne strane i [[Antisemitizam|antisemitizma]]{{fusg|N2}} ili čak [[Nacizam|nacizma]] s druge<ref name="Fischbach2008.1415"/>.
 
Američko-jevrejski historičar [[Mark R. Cohen|M. R. Cohen]] trend [[Historijski revizionizam|historijskog revizionizma]] u vidu demonizacije vjekovne [[Muslimani (vjernici)|muslimansko]]-[[Jevreji|jevrejske]] koegzistencije sumira kao krajnost proizašlu kao odgovor na drugu krajnost i to u obliku idealiziranja njihove historije (čime se kao argumentima služe njihovi politički oponenti), utemeljenoj pak na romantičarskim radovima jevrejskih autora [[19. vijek]]a pisanih pod utjecajem evropskog antisemitizma{{fusg|N2}}<ref name="Cohen1986.1267137">[[#Cohen1986|Cohen (1986.)]], str. 126.-127. i 137.</ref>. Suvremene viktimizacijske tendencije i pokušaje preslikavanja historijskog položaja Jevreja u [[Kršćanstvo|kršćanskim]] zemljama na arapski ili čak islamski svijet, Cohen opisuje [[wikt:suzan|neo-lakrimogenim]] [[Nacionalni mit|mitovima]]<ref name="Cohen1986.1267137"/>. [[Hagaj Ram|H. Ram]]<ref name="Ram2009.100102">[[#Ram2009|Ram (2009.)]], str. 100.-102.</ref>, [[Jehuda Šenhav|J. Šenhav]]<ref name="Shenhav2006.153155">[[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 153.-155.</ref>, [[Orit Baškin|O. Baškin]]<ref name="Bashkin2012.56"/>, [[Nathan André Chouraqui|N. A. Chouraqui]]<ref name="Chouraqui1968.5455">[[#Chouraqui1968|Chouraqui (1968.)]], str. 54.-55.</ref> i [[Ela Šohat|E. Šohat]] također se protive idealiziranju tih odnosa, ali ističu da je historijski status Jevreja u arapskom i islamskom svijetu bio neosporno bolji od istovremenog položaja u [[Kršćanstvo|kršćanskim]] zemljama<ref name="Fischbach2008.1415"/>, s čime se slaže većina jevrejskih historičara<ref name="Cohen1986.1267137"/>. Klasični diskurs cionističke historiografije uz potpuno zanemarivanje mirne koegzistencije jest da se svi incidenti, kako historijski tako i oni koji su prethodili egzodusu arapskih Jevreja, pripišu [[Antisemitizam|antisemitskom raspoloženju]]{{fusg|N2}} među [[Arapi]]ma i muslimanima<ref name="Shenhav2006.153155"/>. Takav pristup oštro kritizira [[Ela Šohat|E. Šohat]], izraelska akademičarka porijeklom iz [[Irak]]a, navodeći izrazitu selektivnost uzdignutu do „morbidne razine“, te optužujući cionističku propagandu za preuveličavanje negativnih aspekata jevrejsko-arapske historije<ref name="Fischbach2008.1415"/>. [[Nathan André Chouraqui|Chouraqui]] argumentira da se historijska stradavanja Jevreja ne mogu pripisati antijevrejskim motivima jer se zapravo radilo o političkim i plemenskim sukobima u kojima su žrtve bili i [[Muslimani (vjernici)|muslimani]], kao i da su povremene jevrejske socio-ekonomske nedaće bile rezultat [[Feudalizam|feudalnog sistema]] kojem je također bilo izvrgnuto i muslimansko stanovništvo<ref name="Chouraqui1968.5455"/>. Suvremenih incidenata usmjerenih protiv Jevreja je neupitno bilo, no historičari su suglasni da nisu glavni motiv migracija, a kod više takvih slučajeva sporni su i scenariji odnosno identiteti počinitelja (v. odlomke ''[[#Irak|Irak]]'' i ''[[#Egipat|Egipat]]''). Problematiku dodatno pospješuje široko rasprostranjen cionistički trend inzistiranja na izjednačavanju [[Antisemitizam|antisemitizma]]{{fusg|N2}} i [[Anticionizam|anticionizma]], čije su uzročno-posljedične veze nastanka također predmetom prijepora – npr. [[Ela Šohat|E. Šohat]] argumentira da animozitet i nasilje nisu plod arapske nemogućnosti razlikovanja Jevreja i cionista, već cionističkog propagiranja teze da su svi Jevreji cionisti<ref>[[#Fischbach2008|Fischbach (2008.)]], str. 24.-25.</ref>.
[[Datoteka:Shlomo Ben Ami.JPG|mini|lijevo|175px|[[Šlomo Ben-Ami|Š. Ben-Ami]], izraelski historičar i političar [[Maroko|marokanskog]] porijekla, drži da je nazivanje arapskih Jevreja „[[izbjeglica]]ma“ u proturječnosti s njihovim „[[Cionizam|cionističkim aspiracijama]]“<ref name="Shenhav2012.138">[[#Shenhav2012|Shenhav (2012.)]], str. 138.</ref>]]
 
[[wikt:sofizam|Sofizme]] o „islamskoj netrpeljivosti“ aktivisti su nerijetko pokušavali osnažiti stavljanjem egzodusa u prošireni kontekst nearapskog islamskog svijeta u kojem su također zabilježene migracije, no koji je ostao izuzet od [[Izraelsko-arapski ratovi|arapsko-izraelskih sukoba]]. Jedan od takvih primjera je [[Iran]]<ref name="Ram2009.100102"/> u kojem prilikom jevrejskih migracija nisu zabilježeni nikakvi incidenti ili pristici<ref>[[#IranicaIsraelII|Yeroushalmi (5.4.2012.)]]</ref>. [[Historijski revizionizam|Revizionizam]] prožet [[Islamofobija|islamofobijom]] bio je usko povezan s [[lobi]]stičkim organizacijama koje su propagirale „izbjeglički“ status arapskih Jevreja<ref name="Shenhav2006.151156">[[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 151.-156.</ref>. [[Pamflet]]e i [[knjige]] takvog tipa pisala je [[Gisèle Littman|G. Littman]] (pod [[pseudonim]]om Bat Ye'or), [[Teorija zavjere|teoretičarka zavjere]] i članica [[WOJAC]]-a<ref name="Shenhav2006.151156"/>, čije djelo o nemuslimanima islamskog svijeta kao „potlačenim nevjernicima“ [[Mark R. Cohen|Cohen]] navodi kao klasični primjer revizionističkog trenda<ref name="Cohen1986.1267137"/>. Isti historičar navodi i knjigu ''[[From Time Immemorial|Od pamtivijeka]]'' novinarke [[Joan Peters|J. Peters]] koja je stekla izrazitu notornost zbog negiranja vjekovnog kontinuiteta [[Arapi|arapskog]] naseljavanja [[Palestina|Palestine]] odnosno provokativnih napada na [[Historija Palestine|historijske]] argumente koji idu u prilog [[Palestinci]]ma<ref name="Cohen1986.1267137"/>. Američki historičar [[Bruce Alan Masters|B. A. Masters]] izdvaja i revizionistička djela [[Albert Memmi|A. Memija]], francusko-jevrejskog novelista i esejista [[Tunis|tuniškog]] porijekla, u kojima se neosnovano sugerira da je do sredine [[20. vijek]]a „više Jevreja stradalo u muslimanskim [[pogrom]]ima nego u [[Evropa|evropskim]] kršćanskim progonima“<ref>[[#Masters2001|Masters (2001.)]], str. 4.</ref>. Drugi [[historičar]]i navode da su Memijevi radovi generalno pisani pod utjecajem [[Zapadni svijet|zapadnjačkih]] [[Orijentalizam|orijentalističkih]] klišeja<ref>[[#BenichouGottreichSchroeter2011|Barbé (2011.)]], str. 123.</ref> i da obiluju nizom [[Historija|historijskih]] falsifikata kao što su nevjerodostojne i kontradiktorne tvrdnje o nepostojanju [[Jevreji|jevrejsko]]-[[Muslimani (vjernici)|muslimanskog]] suživota u [[Tunis]]u<ref>[[#BenichouGottreichSchroeter2011|Barbé (2011.)]], str. 118.-119.</ref>, zatim teze da su arapski [[Jevreji]] vjekovima živjeli u strogo izoliranim [[geto]]ima što nije potkrijepljeno ni [[Historiografija|historiografijom]] ni [[Arheologija|arheološkim]] dokazima<ref>[[#BenichouGottreichSchroeter2011|Barbé (2011.)]], str. 108.-115.</ref>, te potpuno fiktivni [[pogrom]] u gradu [[Tunis (grad)|Tunisu]] za koji kritičari vjeruju da je inspiriran neredima u [[alžir]]skom [[Konstantin (Alžir)|Konstantinu]]<ref>[[#BenichouGottreichSchroeter2011|Barbé (2011.)]], str. 109.</ref>. Najdalje u viktimizaciji [[Jevreji|Jevreja]] odnosno demonizaciji [[Arapi|Arapa]] otišli su pojedinci invocirajući izravne analogije s [[Nacizam|nacizmom]]<ref name="Shenhav2006.140141"/>. Primjerice, određeni zastupnici [[Kneset]]a rabili su takvu retoriku nazivajući iračko-jevrejske imovinsko-pravne sporove „nacističkom pljačkom“<ref>[[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 127.</ref>, dok se irački incident [[Farhud]] u cionističkoj historiografiji tradicionalno tretira u istim okvirima s evropskim [[Holokaust]]om<ref name="Shenhav2006.140141"/>. Arapsko-nacističke analogije od svog osnutka [[2001]]. promovirala je i [[lobi]]stička organizacija [[JIMENA]]<ref name="Fischbach2008.1415"/>. Takav radikalni diskurs naišao je na široko iskazivanje nezadovoljstva od strane samih arapskih Jevreja<ref name="Fischbach2008.1415"/>, među kojima su istaknuti kritičari izraelski profesori [[Jehuda Šenhav|J. Šenhav]]<ref name="Shenhav2006.140141"/> i [[Ela Šohat|E. Šohat]]<ref name="Fischbach2008.1415"/>. Suvremeni izraelski i jevrejski autori sistematsko viktimiziranje arapskih Jevreja u ranoj historiografiji tumače ideološkim pobudama s obzirom da se legitimitet postojanja jevrejske države primarno temelji na konceptu o utočištu Jevreja proganjanih diljem [[Evropa|Evrope]] (čega su Jevreji [[Afrika|Afrike]] i [[Azija|Azije]] tj. [[Sefardi]] i [[Mizrahi]] bili izuzeti), stoga stavljanje evropskih i [[Bliski Istok|bliskoistočnih]] Jevreja u isti stradalnički kontekst osnažuje kredibilitet [[Cionizam|cionističkog pokreta]] i stvara konsolidaciju među njegovim pristašama<ref>Vidi:<br />• [[#Shenhav1999|Shenhav (1999.)]], str. 625.<br />• [[#Masters2001|Masters (2001.)]], str. 4.<br />• [[#AbdoZubiLentin2002|Shohat (2002.)]], str. 263.-264.<br />• [[#BenDorBenite2006|Ben-Dor Benite (2006.)]], str. 142.-143.<br />• [[#Fischbach2008|Fischbach (2008.)]], str. 14.-15.<br />• [[#Ram2009|Ram (2009.)]], str. 97.</ref>.
 
Usprkos tome što je proglašavanje arapskih Jevreja „[[izbjeglica]]ma“ dijelom službene cionističke historije<ref name="Shenhav2006.135"/>, takvim interpretacijama kao i analogijama između jevrejskih emigranata i palestinskih izbjeglica protivi se golema većina suvremenih izraelskih i jevrejskih historičara, te nemaju uporišta niti u [[memoari]]ma cionističkih vođa<ref name="LeschLustick2005.237"/>. [[Žanr]]ovi u takvim memoarima prvenstveno sadrže elemente bijega ili krijumčarenja, dok se protjerivanja niti ne spominju<ref name="LeschLustick2005.237"/>. Primjerice, [[Šlomo Hilel|Š. Hilel]] navodi poteškoće koje su on i njegovi suradnici doživljavali prilikom pokušaja preseljenja iračkih Jevreja [[1950]]. godine, kao i [[Jozef Meir|J. Meir]] koji spominje nezadovoljstvo tadašnje iračke vlade i njihove pokušaje da spriječe imigraciju<ref name="LeschLustick2005.237"/>. Kao i Hilel, [[Mordečaj Ben-Porat|M. Ben-Porat]] kao bivši cionistički vođa u Iraku također opisuje njihovo nagovaranje iračkih premijera [[Nuri al-Said|Saida]] i [[Tavfik al-Suvaidi|Suvaidija]] da im dozvole preseljenje Jevreja u [[Izrael]]<ref name="LeschLustick2005.237"/>. Neki od takvih autora s preuveličavanjem stavljaju početak cionističkih aktivnosti u arapskom svijetu u [[1920-e]], mnogo prije istinskog izbijanja jevrejsko-muslimanskog antagonizma<ref name="LeschLustick2005.237"/>. Prilikom izraelskih žustrih rasprava [[1970-ih]] kada je [[WOJAC]] počeo s propagiranjem „prognaničkog statusa“, profesor jevrejske historije [[Jehuda Nini|J. Nini]] pozvao je na oprez i nazvao stvar „vrlo delikatnom i kompliciranom“, odbacio izbjegličke analogije arapskih Jevreja i Palestinaca, te se u ime arapskih Jevreja distancirao od takvih organizacija uz obrazloženje da oni nisu stvorili problem palestinskih izbjeglica<ref name="LeschLustick2005.238"/>. S druge strane, prvo teoretsko izjednačavanje statusa Palestinaca i arapskih Jevreja zabilježeno je u radovima [[Joseph Schechtman|J. Šehtmana]], ukrajinsko-jevrejskog [[Polemika|polemičara]] i [[Radikalna desnica|desničarskog]] [[Cionizam|cionističkog]] aktivista, koji je još u martu [[1949]]. predlagao „razmjenu stanovništva“ po [[Grci|grčko]]-[[Turci|turskom]] modelu nakon [[Grčko-turski rat (1919–1922)|poratnog]] [[Lozanski mir 1923.|Lozanskog mira]]<ref name="BenDorBenite2006.155"/>. Jedan od rijetkih autora koji je zastupao tezu o arapskim Jevrejima kao žrtvama „[[Etničko čišćenje|etničkog čišćenja]]“ bio je [[Jakov Meron|J. Meron]], profesionalni [[pravnik]] i aktivist [[WOJAC]]-a, objavivši je [[2000]]. u obliku odlomka knjige tendencioznog naslova ''Zaboravljeni milijuni''<ref name="LeschLustick2005.245">[[#LeschLustick2005|Shenhav (2005.)]], str. 245.</ref>. Meronova radikalna teza predstavljala je anomaliju čak i među djelima [[Cionizam|procionistički]] nastrojenih istraživača arapsko-jevrejske historije kao što su [[Esther Meir-Glitzenstein|E. Meir-Glitzenstein]] i [[Moše Gat|M. Gat]], ili u odnosu na radove američko-jevrejskog historičara [[Norman Arthur Stillman|N. A. Stillmana]]<ref name="LeschLustick2005.245"/>. Stillman generalno kritizira sve historičare i autore koji tvrde da su migracije arapskih Jevreja ponukane osnivanjem [[Izrael]]a i [[Izraelsko-arapski ratovi|arapsko-izraelskih ratovima]], što opisuje „pretjeranim simplificiranjem“ kompleksnih političkih, vjerskih i socio-ekonomskih faktora<ref>[[#Goldberg1996|Stillman (1996.)]], str. 59.</ref>.
 
TzvUz pokušaje izjednačavanja izbjegličkog statusa, službena cionistička [[historiografija]] služila se i zamjenom uloga tj. predstavljanjem progona Palestinaca kao svojevoljnih migracija<ref name="Shenhav2006.134"/>. Historiografski diskurs oko ovog pitanja u [[Izrael]]u je dugo godina bio popraćen opetovanim odbijanjem prihvaćanja izraelske odgovornosti za progone i inzistiranjem na tvrdnjama da je palestinski egzodus zapravo dobrovoljan, odnosno plod obećanja nesposobnih arapskih vođa koji su ih navodno savjetovali da napuste zemlju dok se Izrael vojno ne porazi, ili da je u krajnjem slučaju rezultat izgubljenog rata<ref>Vidi:<br />• [[#PenslarShapira2003|Penslar; Shapira (2003.)]], str. 162.-163.<br />• [[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 134.</ref>. Takav pristup oštro kritiziraju tzv. izraelski [[novi historičari]] poput [[Benny Morris|B. Morisa]] koji stariju izraelsku historiografiju opisuje „svjesno iskrivljenom [[Propaganda|propagandom]]“ čiji je cilj bio sakriti masovne [[progon]]e, [[Ubojstvo|ubojstva]], [[Silovanje|silovanja]] i [[pljačka]]nja, za što optužuje [[David Ben-Gurion|D. Ben-Guriona]] s obzirom da je lično znao istinu i uspkros tome širio falsifikate u memoarima koji su se vremenom uvukli u sve pore izraelskog društva<ref>[[#PenslarShapira2003|Penslar; Shapira (2003.)]], str. 18.-19.</ref>. Primjerice, negiranje progona [[Palestinci|Palestinaca]] prisutno je i u izraelskim [[Škola|školskim]] [[Udžbenik|udžbenicima]]<ref>[[#PeledElhanan2012|Peled-Elhanan (2012.)]], str. 87.-89.</ref>, isto kao i puke ekvacije egzodusa Palestinaca i arapskih Jevreja popraćenih [[ilustracija]]ma s tendencioznim opisima i bez ikakvih konkretnih objašnjenja<ref name="PeledElhanan2012.1278244"/>. Danas kod politički [[Politička ljevica|lijevo]] i [[Politička desnica|desno]] orijentiranih izraelskih historičara vlada [[konsenzus]] da je palestinski egzodus izraelska odgovornost – prvi preuzimaju [[moral]]nu krivicu, a drugi ih pravdaju argumentima o [[Nacionalna sigurnost|nacionalnoj sigurnosti]] i prijekoj potrebi za ostvarenje [[Cionizam|cionističkog]] plana<ref>Vidi:<br />• [[#PenslarShapira2003|Penslar; Shapira (2003.)]], str. 26.<br />• [[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 134.</ref>. S druge strane, među izraelskim [[Javno mnijenje|javnim mnijenjem]] i dalje prevladava totalna negacija krivice za progone, što se ozbiljno odražava na politiku u praksi<ref name="Shenhav2006.134"/>.
 
=== Političko-ekonomske kontroverze ===
Slučaj egzodusa arapskih Jevreja od [[1951]]. manipulativno je korišten od strane [[izrael]]skog političkog vodstva s ciljem sistematskog odugovlačenja rješavanja problema povratka i obeštećenja [[Palestinske izbjeglice|palestinskih izbjeglica]]<ref name="Shenhav1999.62345"/>. [[Konfiskacija]] i [[pljačka]] palestinske imovine, sredinom [[20. vijek]]a procjenjena na tadašnjih 2,5 milijardi [[USD]]<ref name="Shenhav1999.62345"/>, zajedno s pitanjem palestinskih prognanika čiji je broj tada varirao između {{nowrap|520.000 – 800.000}} (danas {{nowrap|5,400.000 – 6,000.000}} potomaka)<ref>[[#Shenhav2012|Shenhav (2012.)]], str. 120.</ref>, smatra se ključnim za konačno rješavanje izraelsko-palestinskog sukoba<ref name="Shenhav2006.134"/>. Paralelno uz izraelsku vladu, istim metodama služile su se i angažirane [[Propaganda|propagandne]]<ref name="Shenhav2012.137"/> odnosno [[lobi]]stičke organizacije<ref name="FischbachJes2008.624"/>. Za izraelske Jevreje, neovisno o [[Politička ljevica|lijevoj]] ili [[Politička desnica|desnoj]] političkoj orijentaciji, pitanje povratka [[Palestinci|Palestinaca]] predstavlja „smrtonosnu prijetnju“ za [[Izrael]] kao [[Jevreji|jevrejsku]] državu, zbog čega masovno izbjegavaju svaku ozbiljniju političku diskusiju<ref name="Shenhav2006.134"/>.
[[Datoteka:Moshe Sharett (1948).jpg|mini|lijevo|175px|[[Moše Šaret|M. Šaret]], izraelski ministar vanjskih poslova [[1951]]. i inicijator kampanje izjednačavanja jevrejskih emigranata i palestinskih izbjeglica<ref name="Shenhav1999.605.Shenhav2006.110">Vidi:<br />• [[#Shenhav1999|Shenhav (1999.)]], str. 605.<br />• [[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 110.</ref>]]
Još tokom [[1950-ih]]<ref name="Shenhav2006.110">[[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 110.</ref>, neposredno nakon priljeva iračkih Jevreja, među izraelskim političarima se javlja tzv. teorija „razmjene stanovništva“ sa svrhom osporavanja odgovornosti [[Izrael]]a za protjerivanje [[Palestinci|palestinskog stanovništva]] uslijed ratova [[Arapsko-izraelski rat 1948.|1948.]] i [[Šestodnevni rat|1967.]], amortiziranjem njihovih zahtjeva za obeštećenjem, kao i osporavanjem prava na povratak<ref name="Shenhav2006.111">[[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 111.</ref>. Takva teorija temeljila se na [[Hipoteza|hipotezi]] da ''[[de facto]]'' nema nikakve razlike između seoba arapskih Jevreja i Palestinaca, te da ih kod imovinsko-pravnih pitanja treba tretirati jednako<ref name="Shenhav2006.135"/>. Inicijator ove kampanje bio je tadašnji izraelski ministar vanjskih poslova [[Moše Šaret|M. Šaret]] koji je u ime vlade u martu [[1951]]. objavio da ih „[[konfiskacija]] jevrejske imovine od strane [[Kraljevina Irak|Kraljevine Irak]] prisiljava na povezivanje sa slučajem palestinskih izbjeglica“ i da će „biti uzeta u obzir prilikom izrade kompenzacijskih računa za napuštenu arapsku imovinu u Izraelu“<ref name="Shenhav1999.605.Shenhav2006.110"/>. Konkretniji politički pristup objasnio je riječima da će se „zamrznuta iračka imovina uzeti u obzir kada dođe vrijeme rasprave o kompenzacijama za Palestince“, uz opasku da „takvo vrijeme nije došlo i da se ne zna kada će i doći“<ref>Vidi:<br />• [[#Shenhav1999|Shenhav (1999.)]], str. 622.<br />• [[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 132.</ref>. Navedeni pristup nije naišao na konsenzus kod svih [[izrael]]skih političara, a neki od njih odbijali su raspravu o reparacijama iz sasvim drugih pobuda<ref name="Shenhav1999.619.Shenhav2006.127">Vidi:<br />• [[#Shenhav1999|Shenhav (1999.)]], str. 619.<br />• [[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 127.</ref>. [[Eliezer Kaplan|E. Kaplan]], tadašnji izraelski ministar financija, izbjegavao ju je zbog mogućnosti da irački [[Jevreji]] zatraže isplatu odštete od same izraelske vlade<ref name="Shenhav1999.619.Shenhav2006.127"/>. Iako je Kaplan lično priznavao izraelsku odgovornost za egzodus, sugerirao je Šaretu da ju otvoreno prikrije upravo zbog bojazni od direktnih isplata, uz dodatak da bi po sličnom postupku isto mogli zatražiti i [[Poljska|poljski]] Jevreji<ref name="Shenhav1999.619.Shenhav2006.127"/>. Kako bi neutralizirao takvu mogućnost, Kaplan je tvrdio i da je [[Izrael]] utrošio golema sredstva za [[transport]] jevrejskih emigranata, što suvremeni analitičari smatraju neutemeljenim<ref name="Shenhav1999.619.Shenhav2006.127"/>. Usprkos tome što je izraelska vlada odobravala načelnu ideju „razmjene imovine“ u praksi, zbog bojazni od posljedica nije ni konsolidirala ni formulirala preciznu [[Politika|politiku]] po tom pitanju i vodila se dvosmislenošću, pa ništa konkretno nije poduzeto sve do jula [[2000]]. godine<ref name="Shenhav2006.111"/>.
 
Izraelski sociolog [[Jehuda Šenhav|J. Šenhav]], inače rodom irački Jevrej, ukazuje na višestruka dvostruka mjerila u službenim izraelskim interpretacijama historije migracija, kao i financijskim postupcima i zahtjevima. U prvom redu, Šenhav navodi da irački Jevreji prvotno nisu imali migrantskih aspiracija i da ih je organizirani [[cionizam]] nagnao na seobu k Izraelu zbog nacionalnog cilja demografske ekspanzije, a zatim ih prestavljao kao žrtve i oštećenu stranu, odnosno samog sebe kao njihovog spasitelja koji polaže pravo na odštetu<ref name="Shenhav1999.62345"/>. Također, dok je Izrael prema iračkim Jevrejima imao nacionalistički pristup i gledao ih kao svojinu, istovremeno je negirao postojanje [[Palestinci|Palestinaca]] i proglašavao ih dijelom [[Panarabizam|arapske nacije]], čime se postavio u poziciju da odbija obeštećenje palestinskih izbjeglica s argumentom da je kompenzira imovina iračkih Jevreja<ref name="Shenhav1999.62345"/>. Uz sve navedeno, za vrijeme ovih izbjegavanja kompenzacija za Palestince, izraelska vlada se aktivno angažirala na izradi potraživanja reparacija i restitucija od [[Njemačka|Njemačke]]<ref name="Shenhav1999.62345"/>. Osim navedenih dvostrukih mjerila, [[Jehuda Šenhav|Šenhav]] ističe da se Izrael prema iračkim Jevrejima podnio manipulativno jer je zbog retorike visokih dužnosnika o povratu imovine i provođenju njene registracije stečen dojam da ih vlada zaista namjerava obeštetiti, no naposljetku ne samo da to nije učinila već je i ušutkala njihove [[protest]]e<ref name="Shenhav1999.62345"/>.
 
Angažman [[Palestinska oslobodilačka organizacija|Palestinske oslobodilačke organizacije (PLO)]]<ref name="Shenhav2006.135"/> potakao je rasprave o povratu palestinske imovine procijenjene vrijednosti od {{nowrap|5,2 – 6}} milijardi [[USD]]<ref name="Shenhav2012.137"/>, što je pak intenziviralo politizirane polemike o „zamjeni imovine“ od strane Izraela i jevrejskih organizacija s ciljem odvraćanja pozornosti od racionalnog i izravnog rješenja<ref name="Shenhav2012.137"/>. Od [[1970-ih]] na promoviranju takvog koncepta osobito je bila istaknuta [[Propaganda|propagandna]] organizacija [[WOJAC]] ({{jez-eng|World Organization of Jews from Arab Countries}}, dosl. Svjetska organizacija Jevreja iz arapskih država)<ref name="Shenhav2012.137"/>, koja se uz promicanje političkih mitova i iracionalnih zahtjeva<ref>[[#Fischbach2008|Fischbach (2008.)]], str. 13.</ref> između ostalog bavila i izdavanjem [[pamflet]]a i publikacija o [[Jevreji]]ma i [[kršćani]]ma pod [[islam]]om kao „potlačenim nevjernicima“<ref name="Shenhav2006.151156"/>. Izraelski glasnogovornik ove organizacije otišao je toliko daleko da je tvrdio kako su „arapski Jevreji [[1950-ih]] živjeli u izbjegličkim kampovima“, kao i Palestinci<ref name="Shenhav2012.137"/>. Također, iz istih razloga manipulirano je i s terminima tranzitnih kampova po Izraelu koji su ponekad nazivani „izbjegličkim logorima“<ref>[[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 229.</ref>. Neumjerenost u aktivizmu doveli su do istupanja više izraelskih članova među kojima je najpoznatija [[Matilda Guez|M. Guez]], zastupnica [[Izraelska laburistička stranka|laburističke stranke]] u [[Kneset]]u<ref name="LeschLustick2005.238.Shenhav2006.159">Vidi:<br />• [[#LeschLustick2005|Shenhav (2005.)]], str. 238.<br />• [[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 159.</ref>. Protiv aktivizma WOJAC-a digli su glas i neizraelski Jevreji<ref name="Fischbach2008.161162">[[#Fischbach2008|Fischbach (2008.)]], str. 161.-162.</ref> – npr. [[Naim Dangur|N. Dangur]], [[UK|britanski]] poduzetnik iračkog jevrejskog porijekla koji je potraživao imovinu od [[Baas]]ovog režima iz [[Bagdad]]a, konstantno je odbijao priznati [[Izrael]]u da zastupa njegova imovinska prava i da ih koristi kao sredstvo protiv Palestinaca<ref name="Fischbach2008.161162"/>. Dangur je inzistirao da se imovinsko-pravni odnosi rješavaju privatnim putem i oštro je kritizirao WOJAC zbog lažnog zastupanja prava arapskih Jevreja koji je prema njemu zapravo samo paravan za političke poteze izraelske vlade<ref name="Fischbach2008.161162"/>. Zbog ovih istupa, predsjednik [[WOJAC]]-a [[Šimon Avizemer|Š. Avizemer]] pokušavao je spriječiti sudjelovanje Dangura i neizraelskih arapskih Jevreja na konferencijama o povratu imovine<ref name="Shenhav2006.169">[[#Shenhav2006|Shenhav (2006.)]], str. 169.</ref>. Organizacija je naposljetku ugašena [[1999]]. jer se Izraelsko ministarstvo vanjskih poslova bojalo da bi njihov angažman mogao biti kontraproduktivan tj. motivirati Palestince na intenzivniju raspravu o povrataku, potaknuti arapske Jevreje na individualne zahtjeve protiv arapskih država, te implicitno i privatne palestinske tužbe protiv države [[Izrael]]<ref name="Shenhav2006.135"/>. Zbog ovih razloga, ministarstvo im je prekinulo financiranje i pozvalo ih da prekinu sa svim aktivnostima<ref name="Shenhav2006.135"/>.
[[Datoteka:Arafat&Clinton&Barak.jpg|mini|desno|250px|[[Ehud Barak|E. Barak]] (lijevo), izraelski premijer čija je delegacija na konferenciji u [[Konferencija u Camp Davidu 2000.|Camp Davidu]] [[2000]]. po prvi put u izraelskoj historiji službeno iznijela prijedlog o proglašavanju arapskih Jevreja „[[izbjeglica]]ma“, što je zajedno s odbijanjem diskusija o povratku Palestinaca dovelo do raspada pregovora<ref name="Shenhav2006.110"/>]]
Izraelski političari su prijedlog o proglašavanju arapskih Jevreja „[[izbjeglica]]ma“ po prvi put iznijeli tokom konferencije u [[Konferencija u Camp Davidu 2000.|Camp Davidu]] [[2000]]., predvođene američkim predsjednikom [[Bill Clinton|B. Clintonom]], izraelskim premijerom [[Ehud Barak|E. Barakom]] i predsjednikom Palestinske samouprave [[Jaser Arafat|J. Arafatom]]<ref name="Shenhav2006.110"/>. Zbog izraelskog odbijanja bilo kakvih ozbiljnih diskusija o palestinskom pravu na povratak<ref name="Shenhav2006.134"/>, ovaj prijedlog i konferencija u cjelini nisu urodili rezultatima i samo su dodatno razbjesnili Palestince, dok su [[Ehud Barak|Barakovoj]] vladi samo priskrbili glasove birača ultrakonzervativne stranke [[Šas (stranka)|Šas]] među čijim članovima ima brojnih arapskih Jevreja<ref name="Shenhav2006.110"/>. Angažman na političkoj sceni bio je ponovo popraćen [[Aktivizam|aktivizmom]] – nakon WOJAC-a, druga organizacija koja je djelovala na srodan način bila je [[JIMENA]] ({{jez-eng|Jews Indigenous to the Middle East and North Africa}}, dosl. Jevreji autohtoni Bliskom Istoku i Sjevernoj Africi), koja je od nastanka [[2001]]. u historijskim interpretacijama imala tendenciju povezivati [[Arapi|Arape]] i [[Nacizam|naciste]] odnosno tumačiti jevrejski egzodus kao posljedicu arapskog [[Antisemitizam|antisemitizma]]{{fusg|N2}}<ref name="Fischbach2008.1415"/>. Takav diskurs naišao je na opći otpor samih arapskih Jevreja koji ga tumače evrocentričnim i ukazuju da slijedi šablon viktimizacije tj. poistovjećivanja evropskih i arapskih Jevreja<ref name="Fischbach2008.1415"/>. Treća srodna [[lobi]]stička organizacija bila je [[JJAC]] ({{jez-eng|Justice for Jews from Arab Countries}}, dosl. Pravda za Jevreje iz arapskih država), osnovana [[2002]]. na temeljima WOJAC-a<ref>[[#Fischbach2008|Fischbach (2008.)]], str. 245.-246.</ref>. Prema američko-jevrejskom historičaru [[Michael Richard Fischbach|M. R. Fischbachu]] specijaliziranom za pitanje povrata imovine, aktivnosti JJAC-a ukazuju da im glavna preokupacija nisu reparacije arapskih Jevreja već pomaganje Izraelu na ostvarenju diplomatskih ciljeva<ref>[[#Fischbach2008|Fischbach (2008.)]], str. 235.-238.</ref>. Kampanja JJAC-a [[1. 4.]] [[2008]]. rezultirala je usvajanjem neobvezujuće rezulucije 185. od strane [[Predstavnički dom SAD|Američkog predstavničkog doma]] u kojoj se svi arapski Jevreji decidirano opisuju „[[izbjeglica]]ma“ zakinute imovine i koja poziva [[Predsjednik SAD|američkog predsjednika]] na obezbjeđenje dužnosnika za sudjelovanje po međunarodnim forumima zbog zauzimanja za jevrejsko pitanje svaki put kada se podigne rasprava o palestinskim izbjeglicama<ref name="FischbachJes2008.624">[[#FischbachJes2008|Fischbach (jesen 2008.)]], str. 6.-24.</ref>. Fischbach takav potez tumači na isti način kao i ranije aktivnosti organizacije, te ističe da se radi o taktici onemogućavanja palestinskih zahtjeva ključnih za provedbu konačnog izraelsko-palestinskog mirovnog sporazuma<ref name="FischbachJes2008.624"/>.
 
Egzodus [[Jevreji|Jevreja]] iz [[Arapski svijet|arapskih zemalja]] dekadama je predmetom dnevnopolitičkih polemika među [[izrael]]skim političarima i karakteriziraju ga raznolike interpretacije ovisno o političkim okolnostima, međusobni sporovi, ili čak vlastite proturječnosti. [[Eliezer Kaplan|E. Kaplan]], prvi ministar financija, prihvaćao je izraelsku odgovornost za seobe i navodio da su „irački Jevreji mogli mirno ostati u [[Irak]]u, ali ih je Izrael nagnao da napuste svoju domovinu“<ref name="Shenhav1999.619.Shenhav2006.127"/>. Daljnja tumačenja sociolog [[Jehuda Šenhav|J. Šenhav]] diferencira u dvije struje – radikalniju koja se poziva na „arapsku politiku protjerivanja“ i umjereniju koja uzroke vidi u „turbulentnim [[Izraelsko-arapski ratovi|arapsko-izraelskim sukobima]]“, s tim da obje tendencije eliminiraju cionističke aktivnosti kao faktor u migracijama<ref name="LeschLustick2005.237"/>. Među umjerenije spadao je [[Moše Sason|M. Sason]], izraelski ambasador u [[Egipat|Egiptu]], simplificirano tumačeći egzodus kao rezultat „borbe između [[Cionizam|jevrejskog]] i [[Arapski nacionalizam|arapskog nacionalnog pokreta]]“<ref name="LeschLustick2005.237"/>. [[Jakov Meron|J. Meron]], predsjednik ministarstva pravosuđa za arapske pravne poslove i član [[WOJAC]]-a, zauzeo je najradikalniji stav i izričito tvrdio da su svi arapski Jevreji „žrtve [[progon]]stva“<ref name="Shenhav2006.151156"/>. Meron je sredinom [[1970-ih]] kritizirao [[Izraelska laburistička stranka|laburističku stranku]] zbog blokiranja argumenata [[Historijski revizionizam|revizionista]], s izgovorom da podliježu [[Arapski svijet|arapskim]] neprijateljima i slabe političku poziciju [[Izrael]]a<ref name="LeschLustick2005.245"/>. Revizionističke tendencije su naposljetku dobile na snazi [[1977]]. pobjedom [[Menahem Begin|Beginovog]] desničarskog [[Likud]]a na parlamentarnim izborima<ref name="LeschLustick2005.245"/>, čime se u političkim polemikama intenzivirala [[dihotomija]] između teze o „progonstvu“ i „cionističkim čežnjama“ koja je ostavljala uski konceptualni prostor za tumačenje jevrejskih migracija k Izraelu<ref name="LeschLustick2005.238"/>. [[Šimon Avizemer|Š. Avizemer]] iz društva [[jemen]]skih imigranata i predsjednik [[WOJAC]]-a<ref name="Shenhav2006.169"/>, egzodus je pokušao obrazložiti stavljanjem naglaska na navodne progone opisavši ih „katalizatorom za migracije“<ref name="LeschLustick2005.238"/> odnosno Izrael njihovim „jedinim sigurnim utočištem“<ref name="LeschLustick2005.239"/>, negiravši pritom postojanje cionističkih afiniteta među arapskim Jevrejima<ref name="LeschLustick2005.238"/>. Radikalizacija WOJAC-ovih stavova dovela je do notorne reputacije i unutrašnjeg raskola među članovima<ref name="LeschLustick2005.238.Shenhav2006.159"/>, kao i žustrih odgovora izraelskih političara<ref name="LeschLustick2005.239"/>.
 
[[Matilda Guez|M. Guez]], porijeklom [[Tunis|tuniška]] Jevrejka i zastupnica [[Izraelska laburistička stranka|laburistička stranke]] u [[Kneset]]u, napuštajući [[WOJAC]] izjavila je da njihovi zahtjevi stvaraju pomutnju jer diljem svijeta postoji još 12,000.000 Jevreja i da se ne mogu naokolo predstavljati kao izbjeglice i istovremeno tražiti od njih da emigriraju u [[Izrael]]<ref name="LeschLustick2005.238.Shenhav2006.159"/>. [[Jisrael Ješajahu|J. Ješajahu]], porijeklom [[jemen]]ski Jevrej i predsjedatelj [[Kneset]]a [[1975]]., neposredno nakon osnutka WOJAC-a obznanio je da „arapski Jevreji nisu izbjeglice“ i da su došli zbog „mesijanskih čežnji“<ref>[[#Fischbach2008|Fischbach (2008.)]], str. 167.</ref>. [[Šlomo Hilel|Š. Hilel]], ministar i ambasador koji je bio aktivan u cionističkoj ilegali u [[Irak]]u i glavni organizator preseljenja tamošnjih Jevreja, izjavio je da lično ne smatra arapske Jevreje „izbjeglicama“ i da generalno ne prihvaća takvu tezu, navodeći da su došli u [[Izrael]] vlastitom voljom<ref name="LeschLustick2005.239"/>. Slične stavove držao je i [[Ran Cohen|R. Cohen]], porijeklom irački Jevrej i političar iz stranke [[Merec]], održavši u [[Kneset]]u [[1987]]. emotivni govor u kojem je naveo da nije izbjeglica, da nije želio doći kao izbjeglica, da su njegovi članovi porodice i prijatelji svojevoljno pretrpjeli težak put preko granica, te da ih nitko nema pravo nazivati izbjeglicama<ref name="LeschLustick2005.239"/>. Cohen je također kritizirao primjenu teze o izbjeglištvu isključivo na [[orijent]]alne Jevreje, što tumači diskriminacijom odnosno kao pokušajem njihovog prikazivanja bijednicima<ref name="LeschLustick2005.239"/>. [[Mordečaj Ben-Porat|M. Ben-Porat]], jedan od bivših cionističkih vođa u [[Irak]]u, ponudio je kompromis u vidu balansiranja dvaju argumenata<ref name="LeschLustick2005.237"/> tj. navodeći da izraelsko vodstvo „ne smije reći da je seoba bila rezultat progona“, ali da također „ne smije reći ni da je bila produkt cionističkih težnji“<ref name="LeschLustick2005.238"/>. Ben-Porat je ostao upamćen i po konfuznim i kontradiktornim izjavama o tome da arapski Jevreji trebaju zastupati državu Izrael i njenu politiku, ali da bi trebali izbjegavati argumente o dobrovoljnim preseljenjima i cionizmu kao motivaciji seoba<ref name="LeschLustick2005.238"/>. Prema njemu, izraelski političari dužni su isticati tezu o progonstvu zbog državnih interesa tj. prilikom diskusija s ostatkom [[svijet]]a<ref name="LeschLustick2005.238"/>. Jedan od bespoštednih kritičara teze o progonstvima bio je [[Šlomo Ben-Ami|Š. Ben-Ami]]<ref name="LeschLustick2005.239"/>, historičar i predsjednik izraelskog odbora za pregovaranje o izbjeglicama, u više navrata ukazujući na nekompatibilnost navedenih dviju teza o motivima<ref name="Shenhav2012.138"/>. S druge strane, Ben-Ami je istovremeno zagovarao [[Nacionalni mit|nacionalne mitove]] o „vjekovnoj težnji“ arapskih Jevreja za povratkom u domovinu, tvrdeći pritom da [[cionizam]] nije rođen u [[Centralna Evropa|Centralnoj]] ili [[Istočna Evropa|Istočnoj Evropi]] već da on kod orijentalnih Jevreja „traje od [[Stari vijek|starog vijeka]]“<ref name="LeschLustick2005.239"/>. Analizirajući polemike izraelskih političara, [[Jehuda Šenhav|J. Šenhav]] kao pozitivnu karakteristiku ističe [[pluralizam]] navodeći [[Izrael]] kao konglomerat subjekata, institucija i donositelja odluka, no kritizira njihove političke poteze opisujući ih kontradiktornim i nerijetko nebuloznim<ref name="LeschLustick2005.240">[[#LeschLustick2005|Shenhav (2005.)]], str. 240.</ref>.
 
Diskurs o „izbjeglištvu“ arapskih Jevreja naišao je na reakcije i s [[Palestinci|palestinske]] i [[Arapski svijet|arapske strane]]<ref name="LeschLustick2005.239"/>. Raport [[Palestinska oslobodilačka organizacija|Palestinske oslobodilačke organizacije (PLO)]] iz juna [[1975]]., uoči sastanka [[Arapska liga|Arapske lige]], sadržavao je prijedlog da se arapski [[Jevreji]] vrate u matične [[Arapski svijet|arapske države]]<ref name="LeschLustick2005.239"/>. U tekstu se izražavalo suosjećanje i solidarnost s arapskim Jevrejima, usvajajući gledište da je njihova populacija u [[Izrael]]u zbog [[orijent]]alnog porijekla žrtva [[Diskriminacija|diskriminacije]] i da živi u teškim ekonomskim uvjetima, s konkretnim zaključkom da je „Izrael [[Rasizam|rasistička]] država ne samo izvana već i iznutra“<ref name="LeschLustick2005.239"/>. U januaru [[1979]]. godine, irački ''Radio [[Bagdad]]'' emitiran na [[Hebrejski jezik|hebrejskom jeziku]] pozvao je sve iračke Jevreje na „povratak domovini“<ref name="LeschLustick2005.239"/>, obećavajući da će u [[Irak]]u živjeti kao [[građani]] jednakih [[Ljudska prava|prava]]<ref name="LeschLustick2005.240"/>. Radio program tvrdio je da su [[Jevreji]] iračkog porijekla u [[Izrael]]u žrtve diskriminacije i [[Aškenazi|Aškenaza]], te da će ta nepravda biti ispravljena njihovim povratkom u [[Irak]]<ref name="LeschLustick2005.240"/>. Prema [[Jehuda Šenhav|J. Šenhavu]], takvim komentarima ''Radio Bagdad'' razbio je [[Cionizam|cionistički]] tabu i na jednostavan način doveo u pitanje kontradikciju definiranja arapskih Jevreja „[[izbjeglica]]ma“<ref name="LeschLustick2005.240"/>.
 
== Povezano ==