Razlike između izmjena na stranici "Republika Srpska"

m/м
nema sažetka uređivanja
m/м (Vraćene izmjene 84.77.64.65 (razgovor) na posljednju izmjenu korisnika Сербијана)
m/м
|-
| style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | '''[[Glavni grad]]'''
| style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top" | [[Sarajevo]] (''de facto'' [[Grad Banja Luka|Banja Luka]])
{{#if:{{{latd|}}}|<br /> <small>{{coor dm|{{{latd}}}|{{{latm}}}|{{{latNS}}}|{{{longd}}}|{{{longm}}}|{{{longEW}}}|type:country({{{area}}})}}</small>}}
|-
{{#if:Република |
{{!}} style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0 0; vertical-align: top; text-align: left;" {{!}} '''[[Vlada]]'''
{{!}} style="border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0 0; vertical-align: top;" {{!}} [[Parlamentarna demokratijaEntitet]] }}
|-
{{#if:Председник |
</div>
 
'''Republika Srpska''' jedan je od dva konstitutivna entiteta koji sačinjavaju Bosnu i Hercegovinu,. poredDrugi entitet je [[Federacija Bosne i Hercegovine|Federacije Bosne i Hercegovine]]. Glavni grad Republike Srpske je [[Istočno Sarajevo]],<ref>[http://sr.wikisource.org/wiki/%D0%A3%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B5_%D0%A1%D1%80%D0%BF%D1%81%D0%BA%D0%B5_%E2%80%94_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D1%87%D0%B8%D1%88%D1%9B%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82_%28%D0%A3%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D1%81%D1%83%D0%B4%29 Устав Републике Српске — Пречишћени текст (Уставни суд)], Члан 9: Главни град Републике је Сарајево.</ref><ref>[http://sr.wikisource.org/sr-el/%D0%A3%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2_%D0%A0%D0%B5%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B5_%D0%A1%D1%80%D0%BF%D1%81%D0%BA%D0%B5_%E2%80%94_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D1%87%D0%B8%D1%88%D1%9B%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82_%281996%29 Ustav Republike Srpske — Prečišćeni tekst (1996)], Član 9: "Glavni grad Republike je Sarajevo".</ref><ref>[http://www.slobodnaevropa.org/content/rs_propale_ustavne_promjene_o_banjaluci_kao_glavnom_gradu/24562746.html Propale ustavne promjene o Banjaluci kao glavnom gradu RS]</ref> a [[Grad Banja Luka|Banja Luka]] je najveći grad i privredni, politički, i administrativni centar, sjedište [[Vlada Republike Srpske|Vlade]] i univerzitetski[[Narodna centarskupština Republike Srpske|Narodne Skupštine]].<ref>[http://predsjednikrs.net/index.php?option=com_content&view=article&id=109&Itemid=157&lang=rs Географија (predsjednikrs.net)]</ref><ref>[http://www.esrpska.com/ContentPage.aspx?kat_id=aed2359a-02f3-46a7-b04c-11954411c8c4&podkat_id=39b00c65-e801-4921-857c-516c55d5841d&page_id=6 Република Српска (esrpska.com)]</ref>
 
Republika Srpska je proglašena [[9. 1.]] [[1992]]. godine, ali je tokom čitavog [[rat u Bosni i Hercegovini|rata u Bosni i Hercegovini]] ostalabila međunarodnenelegalna nepriznatatvorevina, u skladu sa mišljenjem [[Arbitražna komisija Mirovne konferencije o Jugoslaviji|Međunarodne arbitražne komisije o Jugoslaviji]], i međunarodnim priznanjem [[Republika Bosna i Hercegovina|Republike Bosne i Hercegovine]].
 
Postojanje Republike Srpske jepriznato međunarodno priznataje 31. članom dejtonskog [[Ustav Bosne i Hercegovine|Ustava Bosne i Hercegovine]] iz [[1995]]. godine, u kojem se navodi: “Bosna“Republika iBiH Hercegovinanastavlja sastojisvoje selegalno odpostojanja dvajupod entiteta,zvaničnim Federacijeimenom BosneBiH ikao Hercegovinedržava ipo Republikemeđunarodnom Srpske.”<ref>[http://www.oscebih.org/dejtonski_mirovni_sporazum/BS/annex4.htmOpćipravu okvirnisastavljena Sporazumod zadva mirentiteta u BosniFBiH i Hercegovinu - Aneks 4 - Ustav Bosne i Hercegovine]</ref>RS.” Po [[Dejtonski mirovni sporazum|Dejtonskom sporazumu]], ona je jedan od dva [[biće|entiteta]] [[Bosna i Hercegovina|Bosne i Hercegovine]] i zauzima 49% teritorije BiH.
 
== Istorija ==
{{main|Istorija Republike Srpske|SAO Bosanska Krajina|SAO Semberija|SAO Romanija|SAO Hercegovina|SAO Severna Bosna|Republika Srpska (1992-1995)|Rat u Bosni i Hercegovini|Dejtonski sporazum}}
[[Datoteka:Srpske autonomne oblasti u Bosni i Hercegovini.png|thumb|left|200px| Samoproklamovane "[[Srpska autonomna oblast|srpske autonomne oblasti]]" od 1991. do 1992., nastale u pobuni protiv vlasti Bosne i Hercegovine.]]
Republika Srpska je formirana [[9. 1.]] [[1992|1992.]] pod nazivom '''Srpska Republika srpskog naroda u BosniBosna i HercegoviniHercegovina''', od strane predstavnika [[Srbi|srpske]] nacionalnosti u organima vlasti tadašnje [[Socijalistička Republika Bosna i Hercegovina|Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine]], još uvijek formalno u sastavu [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|SFRJ]]. Već ranije, tokom [[Raspad SFRJ|raspada SFRJ]], na područjima sa srpskom većinom su se formirali paralelni organi vlasti, uključujući i tzv. ''srpske autonomne oblasti'' i opštine i druge entitete, sa ciljem ujedinjenja u [[Velika Srbija|Savez srpskih država]].<ref>[http://www.e-novine.com/feljton/36593-Karadi-proglasio-privatnu-dravu.html Karadžić proglasio privatnu državu]</ref>
 
[[Narodna skupština Republike Srpske|Skupština srpskogbosanskohercegovačkih naroda u Bosni i HercegoviniSrba]], formirana [[24. 10.]] [[1991]]., je [[28. 2.]] 1992. donijela [[Ustav Republike Srpske|Ustav Srpske Republikerepublike Bosne i Hercegovine]]. Republika bi se sastojala ne samo od svih područja gdje su Srbi bili većina, nego takođe i od ''„i„mjesta područja na kojimagdje je srpski narod ostao u manjinimanjina zbog [[Genocidprogon nad SrbimaSrba u Drugom svjetskomsvetskom ratu|genocida]] koji je nad njim]] izvršen utokom [[Drugi svetskisvjetski rat|DrugomDrugog svjetskomsvjetskog raturata]]''<ref>{{cite news|title=Istorijske odluke za nastanak Srpske|url=[http://www.glassrpskebhdani.com/novostiarhiva/vijesti_dana235/Istorijske-odluke-za-nastanak-Srpske/68633cinjenice.html|newspaper=Glasshtml Srpske}}Optužnica protiv Slobodana Miloševića]</ref>, odnosno obuhvaćala bi teritorije sledećih 70 opština (u podebljanim Srbi nisu činili većinu): [[Banja Luka|Banjaluka]], '''[[Bihać]]''', [[Bijeljina]], [[Bileća]], [[Kozarska Dubica|Bosanska Dubica]], [[Gradiška|Bosanska Gradiška]], '''[[Bosanska Krupa]]''', '''[[Brod (Bosna i Hercegovina)|Bosanski Brod]]''', [[Novi Grad|Bosanski Novi]], [[Bosanski Petrovac]], '''[[Šamac|Bosanski Šamac]]''', [[Bosansko Grahovo]], '''[[Bratunac]]''', '''[[Brčko]]''', '''[[Bugojno]]''', [[Čajniče]], '''[[Čapljina]]''', [[Čelinac]], [[Derventa]], '''[[Doboj]]''', '''[[Donji Vakuf]]''', [[Drvar]], '''[[Foča]]''', [[Gacko]], [[Glamoč]], [[Han Pijesak|Han-Pijesak]], [[Ilijaš]], '''[[Jajce]]''', [[Kalinovik]], '''[[Kladanj]]''', [[Ključ (grad)|Ključ]], '''[[Konjic]]''', [[Kotor-Varoš]], [[Laktaši]], '''[[Livno]]''', [[Lopare]], [[Ljubinje]], [[Milići]], [[Modriča]], '''[[Mostar]]''', [[Mrkonjić Grad|Mrkonjić-Grad]], [[Nevesinje]], '''[[Olovo]]''', [[Petrovo]], '''[[Prijedor]]''', [[Prnjavor]], [[Stanari]], '''[[Rogatica]]''', [[Rudo, Bosna i Hercegovina|Rudo]], [[Pale]], [[Skender Vakuf / Kneževo|Skender Vakuf]], [[Sokolac]], [[Srbac]], '''[[Srebrenica]]''', '''[[Srebrenik]]''', '''[[Stari Grad (Sarajevo)|Stari grad Sarajevo]]''', '''[[Stolac]]''', [[Šekovići]], [[Šipovo]], [[Teslić]], [[Trebinje]], '''[[Tuzla]]''', [[Ugljevik]], '''[[Višegrad]]''', '''[[Vlasenica]]''', '''[[Vogošća]]''', '''[[Zavidovići]]''', '''[[Zvornik]]''', '''[[Žepče]]'''.<ref>[http://www.e-novine.com/feljton/36155-Genocid-moe-pone.html Mediji i rat: Kako je “Politika” izveštavala 1992. godine (2)]</ref> Istom odlukom je Republika proglašena dijelom [[Savezna RepublikaKrnja Jugoslavija|jugoslovenske federalne države]]. Nakon provedenog referenduma Bosna i Hercegovina [[5. 4.]] [[1992]]. proglašave nezavisnost, '''Srpska Republika Bosna i Hercegovina''' proglašava [[7. 4.]] [[1992]]. godine odvajanje od Bosne i Hercegovine i ostanak u Jugoslaviji.
 
[[Arbitražna komisija Mirovne konferencije o Jugoslaviji|Međunarodna arbitražna komisija o Jugoslaviji]] je dala [[pravo|pravno]] mišljenje da samo [[republika|republike]] SFRJ imaju pravo na proglašenje [[nezavisnost]]i nakon referenduma, a da narodi nemaju pravo na [[samoopredjeljenje|samoodređenje]], čime je želja srpskog naroda za [[Velika Srbija|zajedničkom državom]] pred međunarodnom zajednicom proglašena nelegalnom.
 
{{Multiple image
# Osigurati pristup [[Jadransko more|Jadranskom moru]].
 
Tokom iste sjednice, skupština bosanskih Srba je uspostavila [[Vojska Republike Srpske|Vojsku Republike Srpske]] (VRS) i izabrala [[Ratko Mladić|Ratka Mladića]] da bude zapovjednik drugog vojnog distrikta Jugoslavenske narodne armije, kasnije glavnog štaba vojske Republike Srpske. Na toj istoj sjednici, na kojoj se raspravljalo o stvaranju "[[Republika Srpska|Srpske Republike Bosne i Hercegovine]]", general Ratko Mladić je rekao Skupštini da neće biti moguće odvojiti Srbe od nesrba tako što će nesrbi sami otići sa te teritorije. Upozorio je da svaki pokušaj u tom smislu znači [[genocid]].<ref>[http://www.bhdani.com/arhiva/235/cinjenice.shtml DODATNE ČINJENICE]</ref><ref>[http://www.dnevniavaz.ba/vijesti/iz-minute-u-minutu/72563-sta-otkriva-transkript-sastanka-odrzanog-12-maja-92-mladic-plan-stvaranja-republike-srpske-je-genocid.html Šta otkriva transkript iz 12. maja 1992.; Mladić: Plan stvaranja Republike Srpske je genocid]</ref>
 
Ime samoproglašene republike je promijenjeno u '''Republika Srpska''' [[12. 8.]] [[1992]]. [[Rat u Bosni i HercegovinHercegovini|Rat u BiH]] je bio počeo nekoliko dana prije proglašenja nezavisnosti Bosne i Hercegovine. Na početku rata su bosanskosrpske snage potpomognute s JNA stekle nadzor nad oko 60-70 % teritorija predratne BiH. Politički dogovor velikih sila podržan od strane Miloševića i Tuđmana o podjeli Bosne i Hercegovine na Republiku Srpsku i Federaciju Bosnu i Hercegovinu u odnosu 49 % naprema 51 % je postignut [[1994]]., ali do njegove vojne provedbe dolazi tek u ljeto [[1995]]. godine kada snagebosanskosrpske bosanskih Srbasnage eliminiraju bošnjačke "zaštićene zone" u istočnoj Bosni i kada [[Oružane snage Republike Hrvatske|Hrvatske vojska]] zajedno s Armijom Republikevojskom Bosne i Hercegovine zauzima zapadne dijelove države.
 
Nakon primirja su započeli pregovori u [[Dayton,Dejton Ohio(razvrstavanje)|Daytonu]] koji su [[21. 11.]] 1995. doveli do potpisivanja [[Dejtonski mirovni sporazum|Daytonskog mirovnog sporazuma]]. Njime je Republika Srpska međunarodno priznata kao jedan od dva entiteta koji čine Bosnu i Hercegovinu (drugi entitet je Federacija Bosne i Hercegovine). Republika Srpska obuhvata 49% teritorije Bosne i Hercegovine, a Federacija Bosne i Hercegovine 51%.
 
Arbitražnom odlukom o statusu Brčkog, te uspostavljanjem [[Brčko distrikt|Distrikta Brčko]] BiH [[2000]]. godine, posjed teritorije oba entiteta je smanjen za otprilike 0.5 - 1.0 %. Tokom proteklih godina, neke ingerencije Republike Srpske izričito definisane Dejtonskimdejtonskim ustavom i njegovim aneksima prenesene su na nivo Bosne i Hercegovine (carinska i granična služba, vojska, pravosuđe - osnivanjem Suda BiH i Visokog sudskog i tužilačkog savjeta itd.).
 
== Demografija ==