Razlike između izmjena na stranici "Rimska književnost"

Dodana 234 bajta ,  prije 6 godina
m/м
Treći uz Andronika i Nevija koji je stvarao u više književnih rodova bio je [[Kvint Enije]] (''Quintus Ennius'', 239―169. st. e.), rodom iz Rudija u Kalabriji. Pisao je tragedije, komedije, satire, epigrame i prozu, ali je najpoznatiji kao epičar. U epu ''Anali'' (''Annāles'', 18 knjiga) opisao je istoriju Rima od Eneje do savremenih događaja. On je odbacio stari saturnijski stih i uveo grčki heksametar, koji će se otada učvrstiti u mnogim pesničkim formama rimske književnosti. Zbog svog sadržaja, kojem je glavna tema uspon Rima, i zbog umetničkog jezika obogaćenog mnogim stilskim figurama, ''Anali'' su do pojave Vergilijeve ''Eneide'' bili smatrani rimskim nacionalnim epom. Uz dve palijate, u dvadesetak tragedija prvenstveno obrađuje teme iz trojanskog ciklusa ugledajući se na velikog grčkog tragičara Euripida. Enije je u rimsku književnost uveo satiru (''satūra''), koja još nema satirično obeležje, već je to zbirka pesama različitog sadržaja u različitim metrima. Napisao je i didaktičko-filozofski ep ''Epiharm'' (''Epicharmus'') i prozno delo u kojem racionalistički i antropološki tumači poreklo bogova pod naslovom ''Euhemer ili sveta povest'' (''Euchemĕrus sive sacra historia'').
 
U ovom je razdoblju rimska dramska književnost doživela svoj najveći procvat. To se prvenstveno odnosi na komediju, i to palijatu. Najistaknutiji komediografi čija su nam dela sačuvana bili su Plaut i Terencije. [[Plaut|Tit Makcije Plaut]] (''Titus Maccius Plautus'', 254/251. ― 184. st. e.), najveći rimski komediograf, bio je rodom iz Sarsine u Umbriji. Od oko 130 komedija sačuvano je 20 celih i jedna fragmentarna. Među najpoznatijima su: ''[[Blizanci (Plaut)|Blizanci]]'' (''Menaechmi''), u kojoj iz sličnosti dvojice blizanaca proizlaze raznovrsne peripetije; u ''[[Hvalisavi vojnik (Plaut)|Hvalisavom vojniku]]'' (''Miles gloriōsus'') nadutog oficira nasamario je njegov rob; ''[[Ćup (Plaut)|Ćup]]'' (''Aulularia'') obrađuje lik škrtog starca koji ljubomorno čuva ćup s novcem. Od ostalih se ističu: ''[[Amfitrion (Plaut)|Amfitrion]]'', ''[[Lažljivac (Plaut)|Lažljivac]]'', ''[[Zarobljenici (Plaut)|Zarobljenici]]'', ''[[Avet (Plaut)|Avet]]'', ''[[Epidik (Plaut)|Epidik]]'' i dr. Plaut je tematiku i likove preuzimao uglavnom iz nove atičke komedije, čiji je glavni predstavnik [[Menandar]], ali ih je prilagođavao rimskoj publici i obogaćivao elementima italske lakrdije i narodne farse. Glavna Plautova snaga je u stvaranju tzv. komedije intrige, u kojoj se komični efekti postižu verbalnim nesporazumima i nepredvidivim situacijama. Živahan humor, izražen narodnim govorom umetnički doteranim bogatim stilskim figurama, učinio je Plauta ljubimcem rimske publike čija su dela i kasnije imala ogroman uticaj na razvoj [[Europa|evropske]] komedije.
 
Drugi velikan rimske palijate, [[Publije Terencije Afer]] (''Publius Terentius Afer'', oko 195 ― 159. st. e.), bio je rodom iz Kartagine. U početku rob, kasnije oslobođen, pripadao je književnom krugu [[Scipion Afrikanac Mlađi|Scipiona Afrikanca Mlađeg]], u kojem se posebno negovala naklonost prema grčkoj kulturi. Sačuvano je svih njegovih šest komedija. Posebno se ističu dve: ''[[Evnuh (Terencije)|Evnuh]]'' (''Eunŭchus'') i ''[[Braća (Terencije)|Braća]]'' (''Adelphoe''). U prvoj zaljubljeni mladić uspeva da dođe do devojke prerušen u evnuha, a u drugoj je prikazana suprotnost dva brata, od kojih je jedan vaspitan u liberalnom duhu, a drugi u konzervativnom. Terencije se mnogo čvršće od Plauta drži grčkih originala, ali nema onu Plautovu komičnu snagu, već su mu komedije ozbiljnije, obojene moralizmom, sentimentalnošću i helenističkom uglađenošću.
 
Prema antičkim svedočanstvima, majstor rimske palijate bio je i [[Cecilije Stacije]] (''Caecilius Statius'', umro 168. st. e.), od čijih 40 komedija poznajemo samo naslove.