Razlike između izmjena na stranici "Socijalistička radnička partija Jugoslavije (komunista)"

== Radikali i centrumaši ==
 
U aprilu 1920. izbija štrajk železničara, u kojem iz solidarnosti sudeluju i drugi sindikati, tako da preti da preraste u generalni štrajk. Vlasti su razbile štrajk militarizacijom železnica i uvođenjem prekih sudova. O tome u biografiji [[Josip Broz Tito|Josipa Broza Tita]] piše [[Vladimir Dedijer]]: »Rukovodstvo SRPJ(k) nije znalo iskoristiti povoljan razvoj odnosa snaga iz 1919. godine. Buržoazija je počela konsolidirati svoje pozicije i prelaziti u protunapad. Dok su 1919. godine svi štrajkovi završavali uspehom, godine 1920. započela je neuspjehom i prvim porazom. (…) Rukovodstvo SRPJ(k) držalo se skroz oportunistički. Sekretar izvršnog odbora Sima Marković (…) bacio je u štrajku parolu: „Ne dajmo se provocirati!"« ''(Dedijer, str. 83-84)''
{{quote|Rukovodstvo SRPJ(k) nije znalo iskoristiti povoljan razvoj odnosa snaga iz 1919. godine. Buržoazija je počela konsolidirati svoje pozicije i prelaziti u protunapad. Dok su 1919. godine svi štrajkovi završavali uspehom, godine 1920. započela je neuspjehom i prvim porazom. (…) Rukovodstvo SRPJ(k) držalo se skroz oportunistički. Sekretar izvršnog odbora [[Sima Marković]] (…) bacio je u štrajku parolu: „Ne dajmo se provocirati!" <ref>Dedijer, str. 83-84</ref>|[[Vladimir Dedijer]]}}
 
Širenje članstva i uspesi u legalnoj izbornoj borbi doveli su do obnavljanja raskola o strategiji i taktici političke borbe. „Oportunisti“ koje Dedijer spominje bili su reformisti, koji nastavljaju [[socijaldemokratija|socijaldemokratsku]] i delom i [[anarhizam|anarhističku]] kritiku revolucionarnog komunizma. Unutar partije, oni su nazvani "[[centrumaši]]". Oni su se, ohrabreni izbornim uspesima, zalagali za odbacivanje revolucionarnog nasilja (barem kao neposredne metode, što smatraju nerazumnom avanturom), nastavak političke borbe legalnim parlamentarnim sredstvima te rad u sindikatima, na propagandi i obrazovanju. Smatrali su da nema uslova za revoluciju, te da je i sama [[Oktobarska revolucija]], u kojoj komunisti vide početak nove epohe, bila nerazuman čin.
 
Centrumaši su tumačili da [[boljševizam]] nije u skladu sa istinskim [[marksizam|marksizmom]]: sudbina svetske socijalističke revolucije ne zavisi od pobede socijalizma u zaostaloj Rusiji, nego od razvijenih društava zapadne Evrope, prvenstveno Velike Britanije. Boljševistička revolucija vodi samo do despotskog, diktatorskog, antidemokratskog režima, koji radnicima ne može doneti nikakvo dobro. U tome oni ponavljaju kritike koje su na način revolucionarnog krila u radničkom pokretu isticali „reformisti“ u zapadnoj Evropi, osobito tzv. [[austromarksisti]].