Razlike između izmjena na stranici "Nacionalizam"

Obrisano 796 bajtova ,  prije 8 godina
sređivanje
m (Bot: popravljanje preusmjeravanja)
(sređivanje)
U širem smislu, nacionalizam može značiti privrženost vlastitoj [[nacija|naciji]] i njenim interesima, zanemarujući interese drugih nacija <ref>Akomolafe, Olusoji A. “Nationalism.” ''Ethics, Revised Edition''. Ed. John K. Roth. Pasadena, CA: Salem Press, 2005.</ref> Pojam se takođe odnosi na doktrinu <ref>Gellner, Ernest. 1983. ''Nations and Nationalism.'' Ithaca: Cornell University Press.</ref> ili politički pokret <ref>Hechter, Michael. 2001. Containing Nationalism. ISBN 0-19-924751-X .</ref> po kojoj nacija definisana u okvirima etničke pripadnosti ili nacionalne kulture, ima pravo da konstituiše nezavisnu, [[suverenitet|suverenu]] ili autonomnu političku zajednicu, baziranu na zajedničkoj istoriji i sudbini. U svojim ekstremnim oblicima, [[fašizam|fašizmu]] u Italiji i Španiji i [[nacionalsocijalizam|nacionalsocijalizmu]] u Njemačkoj, u prvoj polovini 20. veka, nacionalizmi ove vrste zagovaraju autoritativnu državu sa ograničenim individualnim pravima građana, a u slučaju nacionalsocijalizma i [[antisemitizam]], superiornost arijevske rase i [[militarizam]]<ref name="Audi">Audi, Robert. The Cambridge Dictionary of Philosophy - odrednica ''political philosophy''. Cambridge University Press 1995., 1999. ISBN 84-460-0956-0</ref>.
 
U nekim društvima nacionalizam se posmatra kao izrazito štetna pojava. [[Enciklopedija Jugoslavije]] iz [[1978]]. godine daje sledeću definiciju nacionalizma:
Kao pojava, smatra se da je nacionalizam nastao s početka [[19. vijek|19. veka]] sa pojavom [[Romantizam|romantizma]] u [[umetnost]]i i [[književnost]]i i kao odgovor na univerzalnost [[Renesansa|renesanse]] i [[humanizam|humanizma]]. Pre pojave nacionalizma, kriterijum za razlikovanje među ljudima je uglavnom bila [[religija]]<ref name="Audi" />, a od početka [[novi vijek|novog veka]] ([[16. vijek|16. vek]]) do Napoleonovih ratova dolazi do formiranja jedinstvenih jezika, i tradicije se međusobno mešaju stvarajući veće grupe ljudi iste kulture. Ovo vremenom dovodi do stvaranja nacija, tj. velikih grupa ljudi koji govore istim jezikom, koji su iste vere i imaju sličnu tradiciju. Do [[Berlinski kongres|Berlinskog kongresa]] [[1878]]. godine stvorene su sve veće nacionalne države.
{{quote|"Nacionalizam je kult sopstvene nacije koga karakteriše šovinistički odnos i raspirivanje mržnje prema drugim nacijama, a svoj najviši domet ispoljava kroz genocid i fizičko istrebljenje drugih naroda."<ref>''Nacionalizam'' u, Enciklopedija Jugoslavije, 1978.</ref>}}
 
NacionalizamZagovornici jenacionalizma složensmatraju pojam koji obuhvata različite nivoe nacionalne svesti. U osnovi je to snažnada "nacionalna svest koja" podrazumeva [[ljubav]] prema svojoj naciji, dobro poznavanje nacionalne istorije i kulture, isticanje nacionalnih obeležja, nacionalni ponos i strasno zalaganje za nacionalni prosperitet.
Nacionalizam je doveo do pojave nacionalnih država (države čije su granice definisane jezičkim ili kulturološkim granicama, a ne osvojenim teritorijama kao što je to bio slučaj ranije). Ovaj fenomen je doveo do jednog od najvećih talasa promene karte [[Evropa|Evrope]]. Među novonastalim (nacionalnim) državama su [[Stvaranje Nemačke|Nemačka]] i [[Stvaranje Italije|Italija]] koje su ubrzo postale svetske velesile.
 
Razvijeni pojam nacionalizma podrazumeva političku ideologiju, sistem vrednosti, predstava, načela, stavova, [[predrasuda]] i [[stereotip]]a, čije jezgro čini romantičarski kult naciona i nacionalne države, oko kojeg se ispredaju mitovi, legende koji se odnose na idealizovani nacionalni karakter i mistifikovanu nacionalnu istoriju. Osnovna socijalno-psihološka funkcija nacionalizma je formiranje i učvršćivanje nacionalnog identiteta, kao i buđenje i jačanje nacionalne svesti radi homogenizacije nacije i učvršćivanja nacionalne države. Suprotno, ekstremni slučajevi nacionalizma vode ka [[šovinizam|šovinizmu]].
Nacionalizam je složen pojam koji obuhvata različite nivoe nacionalne svesti. U osnovi je to snažna nacionalna svest koja podrazumeva ljubav prema svojoj naciji, dobro poznavanje nacionalne istorije i kulture, isticanje nacionalnih obeležja, nacionalni ponos i strasno zalaganje za nacionalni prosperitet.
 
== IzvoriPovijest ==
Razvijeni pojam nacionalizma podrazumeva političku ideologiju, sistem vrednosti, predstava, načela, stavova, [[predrasuda]] i [[stereotip]]a, čije jezgro čini romantičarski kult naciona i nacionalne države, oko kojeg se ispredaju mitovi, legende koji se odnose na idealizovani nacionalni karakter i mistifikovanu nacionalnu istoriju.
 
Kao pojava, smatra se da je nacionalizam nastao s početka [[19. vijek|19. veka]] sa pojavom [[Romantizam|romantizma]] u [[umetnost]]i i [[književnost]]i i kao odgovor na univerzalnost [[Renesansa|renesanse]] i [[humanizam|humanizma]]. Pre pojave nacionalizma, kriterijum za razlikovanje među ljudima je uglavnom bila [[religija]]<ref name="Audi" />, a od početka [[novi vijek|novog veka]] ([[16. vijek|16. vek]]) do Napoleonovih ratova dolazi do formiranja jedinstvenih jezika, i tradicije se međusobno mešaju stvarajući veće grupe ljudi iste kulture. Ovo vremenom dovodi do stvaranja nacija, tj. velikih grupa ljudi koji govore istim jezikom, koji su iste vere i imaju sličnu tradiciju. Do [[Berlinski kongres|Berlinskog kongresa]] [[1878]]. godine stvorene su sve veće nacionalne države.
Osnovna socijalno-psihološka funkcija nacionalizma je formiranje i učvršćivanje nacionalnog identiteta, kao i buđenje i jačanje nacionalne svesti radi homogenizacije nacije i učvršćivanja nacionalne države.
 
Nacionalizam je doveo do pojave nacionalnih država (države čije su granice definisane jezičkim ili kulturološkim granicama, a ne osvojenim teritorijama kao što je to bio slučaj ranije). Ovaj fenomen je doveo do jednog od najvećih talasa promene karte [[Evropa|Evrope]]. Među novonastalim (nacionalnim) državama su [[Stvaranje Nemačke|Nemačka]] i [[Stvaranje Italije|Italija]] koje su ubrzo postale svetske velesile.
Suprotno, ekstremni slučajevi nacionalizma u odnosu na pozitivni odnosno negativni sentiment, vode ka šovinizmu.
 
== NačelaIzvori ==
{{section-stubreflist|2}}
 
== TeorijaVidi još ==
* [[Patriotizam]]
=== Osnove i problemi ===
* [[Šovinizam]]
{{section-stub}}
 
=== Pitanja ===
{{section-stub}}
 
=== Porijeklo ===
{{section-stub}}
 
=== Teoretska literatura ===
{{section-stub}}
 
== Tipologija ==
{{section-stub}}
 
=== Etnički nacionalizam ===
{{main|Etnički nacionalizam}}
{{see also|Nacionalni misticizam|Nacionalizam i arheologija}}
 
=== Politički nacionalizam ===
{{section-stub}}
 
=== Građanski nacionalizam ===
{{section-stub}}
 
=== Ekspanzionistički nacionalizam ===
{{main|Ekspanzionistički nacionalizam}}
 
=== Romantični nacionalizam ===
{{section-stub}}
 
=== Kulturni nacionalizam ===
{{main article|Kulturni nacionalizam}}
 
=== Nacionalizam Trećeg svijeta ===
{{section-stub}}
 
=== Liberalni nacionalizam ===
{{section-stub}}
 
=== Nacionalni konzervativizam ===
{{section-stub}}
 
=== Anarhizam i nacionalizam ===
{{main article|Nacionalizam i anarhizam}}
 
=== Religijski nacionalizam ===
{{section-stub}}
 
=== Pan-nacionalizam ===
{{section-stub}}
 
=== Nacionalizam dijaspore ===
{{section-stub}}
 
== Bezdržavni nacionalizam ==
{{section-stub}}
 
=== Ekstremizam ===
{{section-stub}}
 
=== Rasizam ===
{{section-stub}}
 
== Opozicija i kritika ==
{{section-stub}}
 
== Izvori ==
{{reflist}}
 
== Eksterni linkovi ==