Razlike između izmjena na stranici "Vizantijski kalendar"

Obrisano 270 bajtova ,  prije 8 godina
Poništena izmjena 1655659 korisnika Kolega2357-Bot (razgovor)
m (Bot: popravljanje preusmjeravanja)
(Poništena izmjena 1655659 korisnika Kolega2357-Bot (razgovor))
{{Kalendari}}
{{dablink|[[Vizantijski kalendar|Византијски календар]] - ćirilicom}}
'''Vizantijski kalendar''' je bio kalendar zvanično upotrebljavan u [[BizantskoVizantijsko carstvo/Latinična verzija|Vizantijskom carstvu]] (Istočnom Rimskom carstvu)<ref>Naziv "vizantijski" ("bizantski") je uveo nemački istoričar [[Hieronymus Wolf]] [[1557]]. ali su ga popularisali francuski učenjaci 18. stoleća kako bi nazivali Istočno Rimsko carstvo</ref> od [[988]] i vladavine [[BazilijeVasilije II. Bugaroubojica|Vasilija II]], do pada carstva [[1453]]. Takođe je korišćen u zemljama pod vizantijskim uticajem, npr. Srbiji.
 
=Ispravka u nazivu=
* '''{{ #expr:
{{{year|<noinclude>{{CURRENTYEAR}}</noinclude><includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}}}+5509
}}'''. ([[arapskiArapske brojevibrojke|"arapskim" brojem]])
* '''<big>͵ζφκαʹ</big>''' ([[grčki brojevi|grčkim]])
* [[Datoteka:Viz. godina ćir..JPG|҂ЗФК]] ([[ćirilični brojevi|ćiriličnim]])<ref>Godina naše ere i vizantijske ere arapskim brojkama ispisane su automatski, dok se grčki i ćirilični broj moraju ažurirati - zato ih možete proveriti u odgovarajućim člancima.</ref>
 
Početak godine vizantijskog [[indikt|indikta]] je oko [[462]]. promenjen na 1. septembar a [[537]]. je zvanično usvojen kao način da se identifikuje vizantijska godina. Ipak, vizantijski istoričari, poput [[Maksim Ispovednik|Maksima Ispovednika]], [[Teofan Ispovednik|Teofana Ispovednika]] i [[Georgije Sinkel|Đorđa Sinkela]] su sve do desetog veka počinjali svoju godinu 25. marta/ožujka ([[Blagovijest|Blagovesti]]) i brojali godine od tog datuma u 5493. pne. Pomenuta era se nazivala "antiohijska" ili "aleksandrijska" . Latinski meseci su transkribovani na grčki još od kako su Rimljani zauzeli istočni Mediteran.
 
Prestupni dan vizantijskog kalendara je dobijan na isti način kao i bisekstilni dan prvobitne rimske verzije julijanskog kalendara, udvojenjem šestog dana pred martovske kalende, tj. udvojenjem 24. februara/veljače (numerisanje dana u mesecu od prvog nadalje, a time i prestupni dan 29. februar/veljače, je uvedeno u kasnom [[Srednji vijek|srednjem veku]]).
 
Kalendar je korišćen i kod Srba u srednjem veku, a osim septembarskog, postojalo je i tzv. martovsko datiranje, naročito do [[Dušan NemanjićSilni|Dušanovog]] vremena (polovina 14. veka), a izgleda i kasnije — [[Zaharije Orfelin]] u svom "Večnom kalendaru" iz [[1783]]. objašnjava<ref>[http://scc.digital.nb.rs/view/S-II-0889&e=t&p=015&z=2&x=0&w=980&h=600&x=c Вечни календар, стр. 29] Захарије Орфелин, 1783 (стара ћирилица), Дигитална Народна библиотека Србије</ref> da postoje "astronomičeski" i "graždanski god". Astronomska godina potiče od kretanja Sunca duž [[zodijak]]a, i "''načinajet v mesec Mart, jako togda bilo sotvorenije vsego mira''" (stvaranje sveta). Građanska godina je "''uražden(a) k upotrebljeniju hristijanskih narodov''" i počinje januarom "''radi roždestva Hristova''".
 
U hronologiji datoj u istoj knjizi<ref name="Orf">[http://scc.digital.nb.rs/view/S-II-0889&e=t&p=144&z=2&x=0&w=980&h=600&x=h Вечни календар, стр 289], ibid</ref> Orfelin smatra mart za prvi mesec ''leta mirobitija'' ("godine postojanja sveta"). Isusovo rođenje je datirano 25. decembra, ovde nazvanog "desetog meseca", godine 5508. Ako to poistovetimo sa decembrom 1. pne., to bi značilo da je po martovskom datiranju početak godine "kasnio" šest meseci (po ovoj varijanti) - tj. 5509. bi počela 1. marta [[1]]. godine naše ere, umesto 1. septembra [[1. pne.|1. godine pre naše ere]]. U Rusiji bi se to nazvalo "martovskim" datiranjem, za razliku od "ultramartovskog", prema kojem godina počinje pola godine pre vizantijske, septembarske, godine.
 
==Važni datumi==
* 1. v.e. (vizantijske tj. carigradske ere) ([[6. milenijum pne.|5509-08]]. pne.) - [[Knjiga Postanka|Postanje]] sveta
===Peti milenijum===
* 4755. v.e. ([[750-e pne.|753. pne.]]) - Osnovan [[Rim]]
* 4841. v.e. ([[660-e pne.|667. pne.]]) - Osnovan [[Bizantijum|Bizantion]] (Vizantion), budući Carigrad
* 5000-01. v.e. ([[500-e pne.|509. pne.]]) - Tradicionalan datum [[Rimska Republikarepublika|Rimske republike]]
 
===Šesti milenijum===
* 5019-20. v.e. ([[490. pne.]]) - [[Maratonska bitka]] (avgust/septembar)
* 5478. v.e. ([[30. pne.]]) - [[Bitka kod Akcija]], [[August (rimski car)|Oktavijan]], budući [[August]], prvi rimski car
* 5500. v.e. ([[8. pne.]] - Isusovo rođenje prema [http://www.orthodoxfaith.com/history_timeline.html] [mrtav link])
* oko 5502. v.e. ([[6. pne.]]) - Rođen [[Isus]] (naučna procena)
* oko 5541. v.e. ([[33]].) - [[Razapinjanje|Raspeće]] [[Isus Hristos|Isusa Hrista]] i [[Vaskrsenje|Uskrsnuće]]
* 5838. v.e. ([[330]]) - [[Konstantinopolj]] nova prestonica Rimskog carstva
* 5888. v.e. ([[380]]) - Dekretom [[Teodosije I|Teodosija I]], [[hrišćanstvo]] zvanična religija carstva
* 5903. v.e. ([[395]]) - Smrću Teodosija I carstvo se deli na istočno i zapadno
* 5985. v.e. ([[476]]-77) - [[Romul Augustul]] zbačen [[6. 9.|6.9.]], po tradiciji kraj zapadnog carstva.
 
===Sedmi milenijum===
* 6045. v.e. ([[537]]) - [[Justinijan I. Veliki|Justinijan I]] dekretira da u oznaci godine mora biti uključen indikt(ion)
* 6118. v.e. ([[610]]) - [[Grčki jezik]] zvaničan umesto latinskog
* 6496. v.e. ([[988]]) - [[Bazilije II. Bugaroubojica|Vasilije II]] prvi put zvanično koristi ovu eru
* 6562. v.e. ([[1054]]) - [[RaskolIstočna Istoka i Zapadašizma|Veliki Raskol]] između [[pravoslavlje|pravoslavne]] i [[katoličanstvo|katoličke]] crkve
* 6712. v.e. ([[1204]]) - Carigrad [[Pad Carigrada (1204)|opljačkan]] u [[Četvrti krstaškikrižarski pohodrat|Četvrtom krstaškom pohodu]]
* 6769. v.e. ([[1261]]) - [[Mihajlo VIII]] Paleolog oslobodio Carigrad, usvojen dvoglavi orao kao simbol<ref>[http://www.crwflags.com/fotw/flags/gr_byz.html Vizantijski simboli] (na engleskom)</ref>.
* 6897. v.e. ([[1389]]) - [[Bitka na Kosovu|Kosovska bitka]] 15.6.
* 6961. v.e. ([[1453]]) - [[Pad Carigrada (1453)|Pad Carigrada]] 29.5.
 
===Osmi milenijum (tekući)===
* 7001. v.e. ([[1492]]-93) - [[Kristofor Kolumbo|Kolumbo]] pronašao Ameriku [[11. 10.|11.10.]]
* 7197-8. v.e. ([[1688]]-89) - [[Slavna revolucija]] u Engleskoj
* 7301. v.e. ([[1792]]-93) - Prva godina [[francuski revolucionarni kalendar|francuskog revolucionarnog kalendara]].