Razlike između izmjena na stranici "Norveški jezik"

Obrisana 3 bajta ,  prije 9 godina
m
Bot: popravljanje preusmjeravanja
m (Bot: Migrating 108 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q9043 (translate me))
m (Bot: popravljanje preusmjeravanja)
Norveški jezik vuče svoje porijeklo iz [[Skandinavski jezik|sjeverno-germanskog jezika]] (također poznat i pod imenima ''skandinavski'' i ''nordijski'') koji se govorio na prostoru [[Skandinavija|Skandinavskog poluostrva]] u prvih hiljadu godina nove ere. Skandinavski jezik se danas može vidjeti u formi [[rune|runa]] na prostoru čitave Skandinavije. Ovaj jezik je se vremenom podjelio na dvije podgrupe ''zapadno nordijski'' (norveški: ''norrønt'') i ''istočno nordijski''. Iz zapadno nordijskog su se s' vremenom razvili norveški, [[Islandski jezik|islandski]] i [[Farski jezik|farski]] dok su se iz istočno nordijskog razvili [[Švedski jezik|švedski]] i [[Danski jezik|danski]].
 
Dolaskom [[Kršćanstvohrišćanstvo|kršćanstva]] u Skandinaviju u [[10. vijek]]u rune se prestaju koristiti i u upotrebu dolazi [[latinica]]. Ime koje se koristi za jezik koji se u ovo vrijeme govori i piše na području Norveške je staro norveški (norveški: ''Gammelnorsk''). Ovaj jezik je potpuno identičan sa jezikom koji se u isto vrijeme govori i piše na području [[FarskaFarski ostrvaOtoci|Farskih ostrva]] i [[Island]]a.
 
Dolazkom crne smrti u [[13. vijek|13 stoljeću]] većina pismenih govornika ovog jezika umire i sa njima nestaje staro norveški kao pisana varijanta jezika. Tekstovi pisani poslije crne smrti su u pravilu pisani mješavinom švedskog, danskog i staro norveškog. Ovaj pismena varijanta jezika se označava kao ''srednje norveški'' (norveški: ''mellomnorsk''). Unijom između Norveške i [[Danska|Danske]] i reformacijom (konvertiranjem iz katoličanstva u protestantizam) danski postaje zvanično korišten kao pismena varijanta norveškog jezika. Na Farskim ostrvima i na Islandu se nastavlja upotreba srednje norveškog koji se kasnije razvija u zasebne jezike: islandski i farski. Norveški, islandski i farski jezik se računaju kao zasebni jezici od [[15. vijek]]a. Uvođenjem danskog kao pismene varijante norveškog jezika u norveški jezik ulaze mnoge pozajmice iz [[Njemačkinemački jezik|njemačkog]] i danskog jezika.
 
Preuzimanjem Norveške od strane [[Švedska|Švedske]] u [[1814]]. godini počinje diskusija o pisanoj varijanti norveškog jezika koja bih se razlikovala od danskog. Ova diskusija je izazvala podjelu javnosti na dva djela. Jedan dio je želio da se novi pisani norveški bazira na dijalektima koji nisu bili pod uticajem danskog jezika. Najglasniji zagovaralac ove ideje je bio norveški prosvetitelj [[Ivar Aasen]]. Ova varijanta pisanog norveškog je u [[1929]]. godini zvanično dobila ime novo norveški. Drugi dio javnosti podržavao je ideju da se u danski pisani jezik koji se koristio u Norveškoj postepeno uvode norveške riječi i izbacuju danske. Ovaj dio javnosti je bio predvođen prosvetiteljom [[Knud Knudsen]]om. Ova varijanta norveškog jezika se prvobitno nazivala državni norveški (norveški: ''riksmål'') da bih u [[1929]]. godini dobila svoje zvanično ime književno norveški.
 
== Fonetika i izgovor ==
U norveškom jeziku postoje velike varijacije u izgovoru između različitih dijalekata. U norveškom kao i u drugim skandinavskim jezicima postoji relativno veliki broj vokala. Za razliku od mnogih drugih evropskih jezika u norveškom jeziku ton sa kojima se riječi izgovoraju može predstavljati razliku između dva značenja iste riječi. Drugi jezici u Evropi u kojima takođe postoje tonalne razlike su [[Bosanski jezik|bosanski]], švedski, [[Slovenačkislovenski jezik|slovenački]] i [[Estonski jezik|estonski]].
 
== Varijante pisanog norveškog ==
64.473

izmjene