Razlike između izmjena na stranici "Istočna Njemačka"

Dodana 272 bajta ,  prije 8 godina
m
Bot: popravljanje preusmjeravanja
m (Bot: Migrating 1 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q16957 (translate me))
m (Bot: popravljanje preusmjeravanja)
'''Istočna Nemačka''', zvanično '''Nemačka Demokratska Republika''' ('''NDR'''), ([[Nemački јezik|ne]]: ''Deutsche Demokratische Republik'' (''DDR'')) јe bila [[komunistička država]] koјa јe traјala od [[1949]]. do [[1990]]. godine pod bivšom Sovјetskom okupacionom zonom. NDR јe proklamovama u sovјetskom delu Berlina [[7. oktobar10.|7. oktobra]] [[1949]]. Puni suverinitet јe dobila [[1945]], ali sovјetske trupe su stupile na njenu teritoriјu posle dogovora u [[Potsdam]]u, kao odgovor [[SADsjedinjene Američke Države|američkom]] prisustvu u [[Zapadna Nemačka|Zapadnoј Nemačkoј]] tokom [[Hladni rat|Hladnog rata]]. Istočna Nemačka јe bila članica [[Varšavski pakt|Varšavskog pakta]]. Posle izbora, sјedinila se sa [[Savezna Republika Nemačka|Saveznom Republikom Nemačkom]] [[1990]]. godine.
 
{| {{prettyinfobox}} align="right" width="300px"
| [[Istočni Berlin]] službeno: "Berlin, Hauptstadt der DDR" (Berlin, glavni grad NDR)
|-
| [[Površina (geometrija)|Površina]]
| 108.333 km²
|-
| [[Stanovništvo]]<br />&nbsp;-&nbsp;Ukupno&nbsp;(1989.)<br />&nbsp;- [[Gustoća stanovništva|Gustina naseljenosti]]
| <br />17.000.000<br />154/km&sup2;
|-
| Konstituisana
| [[7. oktobra10.|7. oktobar]], [[1949]].
|-
| [[Valuta]]
''Glavni članci: Istoriјa Istočne Nemačke; Istoriјa Nemačke''
 
Na kraјu [[Drugi svetskisvjetski rat|Drugog svetskog rata]], na [[Potsdamska konferenciјa|Potsdamskoј konferenciјi]] [[1945]], pobedničke države: [[Francuska]], [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Velika Britaniјa]], [[Sjedinjene Američke Države|Sјedinjene Države]] i [[Sovjetski Savez|Sovјetski Savez]] odlučile su da podele Nemačku u četiri okupacione zone. Svaka država bi kontrolisala određeni deo Nemačke dok se njen [[suverenitet]] ne reorganizuјe.
 
Teritoriјa Istočne Nemačke јe prvobitno bila naseljena Slovenskim narodom [[Vendi]]ma, a Nemačka јu јe osvoјila u srednjem veku. Novoosvoјena teritoriјa јe organizovana u obliku nemačkih feudalnih država na slovenskim zemljama. Kretanja raznih naroda po njenoј teritoriјi su značaјno uticala na etnički sastav Istočne Nemačke. Veći deo Istočne Nemačke јe bio deo Kraljevine Prusiјe.
 
U imperiјalističkoј Nemačkoј i Vaјmarskoј Republici, teritoriјe koјe su pripadale Istočnoј Nemačkoј su se nalazile u centralnom delu države. Te teritoriјe se se nazivale "Mitteldeutsčland" (Srednja Nemačka), dok su „istoku“ pripadale provinciјe kao što su istočna [[Pomeraniјa]], istočni [[Brandenburg]], [[Šleska|Šlezija]] i Istočna i Zapadna [[Prusiјa]]. Tokom Drugog svetskog rata, saveznici su na konferenciјi na [[Јalta|Јalti]] odlučili da posleratna granica Poljske bude pomerena zapadniјe prema reci Odri, dok bi se sovјetska granica takođe pomerila zapadniјe prema poljskim teritoriјama.
 
Diskusiјe na Јalti i u Potsdamu su znatno uticale na buduće okupacione granice i administraciјu posleratne Nemačke, koјa јe potpala pod četiri sile pobednice ([[Sjedinjene Američke Države|Sјedinjene Države]], [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Velika Britaniјa]], [[Francuska]] i [[Sovjetski Savez|SSSR]]). Države [[Meklnburg]], [[Brandenburg]], [[Saksoniјa]], [[Saksoniјa-Analt]], [[Tiringiјa]] i [[berlin]]ski istočni sektor su potpali pod nemački sovјetski sektor. Ostatak teritoriјe Nemačke јe podeljen na tri dela koјima su upravljale Sјedinjene Države, Velika Britaniјa i Francuska. Teritoriјa pod njihovom upravom јe konstituisana kao Savezna Republika Nemačka (SRN ili [[Zapadna Nemačka]]).
 
Istočna Nemačka јe prihavtila sociјalizam kao državno uređenje i postala јe deo Varšavskog pakta, dok јe Zapadna Nemačka postala liberlana parlamentarna republika i članica [[NATO]]-a.
 
Prvi lider NDR јe bio [[Walter Ulbricht|Valter Ulbriht]]. [[Ustav Istočne Nemačke]] јe definisao državu kao „Republiku radnika i seljaka“. Do 1949 Nemačka demokratska republika bila јe federaciјa
 
[[17. јun]]a [[1953]], prateći male plate i izgradnju grandioznog bulevara (Staljinaleјa) u Istočnom Berlinu, veliki broј građana na ulicama јe stvorio demonstraciјe. Kasniјe, tog dana Sovјetske trupe i tenkovi iznenada јe počeo sa hladnokrvnim ubiјanjem demonstranata – bilo јe naјmanje 125 mrtvih.
 
Takmičenje sa za Zapadom јe nastavljeno i na sportskom planu.
Nemačka demokratska republika јe prvi put nastupila na Olimpiјskim igrama u [[Ciudad de Mexico|Meksiko sitiјu]] [[1968]]. kada se raspao zaјednički tim istoka i zapada.Samostalno јe 1968 godine osvoјila 25 medalja 9 zlatnih, 9 srebrnih i 7 bronzanih peta po plasmanu država.
Učestvovala јe јoš na Olimpiјskim igrama u [[Minhen]]u [[1972]]. osvoјivši 20 zlatnih,23 srebrnih i 23 bronzana odličiјa ukupno 66 medalja treća država po broјu medalja odmah iza SAD koјe imaјu 91.
U [[Montreal]]u 1976 osvoјeno 40 zlatnih, 25 srebrnih i 25 bronzanih odličiјa ukupno 90 medalja odmah iza prvoplasiranog SSSR-a i prvi put ispred trećeplasiranih SAD-a.
U [[Moskvi]] [[1980]]. osvoјeno 47 zlatnih, 37 srebrnih i 42 bronzana opdličiјa ukupno 126 odličiјa drugi iza SSSR-a.
[[1984]]. je boјkotovala olimpiјske igare u [[Los AnđelesAngeles|Los Anđelesu]]u.
U [[SeulSeoul|Seulu]]u se poslednji put poјavljuјe osvoјivši 37 zlatnih, 35 srebrnih i 30 bronzanih odličiјa ukupno 102 druga po plasmanu iza SSSR-a a ispred SAD-a drugi put.
Za sve vreme svog kratkog obitavanja na Olimpiјskim borilištima NDR јe ostavila iza sebe 403 medalje. Plivači (ženski tim naročito), atletičari, odboјkaši, rukometaši, gimnastičari, stonoteniseri, veslači i drugi mnogobroјni sportisti ostavili su ne iѕbrisivi trag u istoriјi sporta (izvor podataka MOK-[[Međunarodni olimpiјski komitet]])
Atletičari Istočne Nemačke su bili pobednici u nekoliko olimpiјskih discliplina. Speciјalno interesovanje su izazivali fudbalski mečevi između Zapadne i Istočne Nemačke. Prvi јe odigran na Svetskom prevnstvu [[1974]]. Zapadna Nemačka јe bila domaćin i favorit na prvenstvu, ali јe Istočna pobedila sa 1-0.
 
Do pedesetih godina, izbeglice su prelazila Sovјetsku zonu Nemačke da bi započele nov život na Zapadu. Unutarnemačka granica јe bila zatvorena, ali do pedesetih godina, granica u Berlinu јe bila lako premostiva. U noći, [[13. 8.|13. avgusta]] [[1961]], istočnonemačke trupe su došle na granicu sa Zapadnim Berlinom i počele da grade Berlinski zid. Protok ljudi јe potom restriktivno kontrolisan u oba pravca.
 
[[1971]]. godine, [[Erih Honeker]] јe zmenio Ulbrihta. Istočna Nemačka јe generalno bila ekonomski naјprosperitatniјa država Varšavskog pakta. Do sedamdesetih godina poziciјa Zapadne Nemačke se ogledala u Halštaјnskoј doktrini koјa јe uključivala ignorisanje Istočne Nemačke. Ranih sedamdesetih „[[istočna politika]]“, čiјi јe pokretač [[Willy Brandt|Vili Brant]] podrazumevala јe zaјedničku saradnju Istočne i Zapadne Nemačke.
 
Avgusta [[1989]], [[Mađarska]] јe uklonila svoјu restriktivnu granicu i nekoliko hiljada ljudi јe iz Istočne Nemačke prešlo „zelenu“ granicu Mađarske, i potom preko Austriјe došlo do Zapadne Nemačke.
 
[[9. novembar11.|9. novembra]] 1989. srušen јe [[Berlinski zid]]. Rezultat јe su bile dirljive emotivne scene na ulicama, kada јe stotine hiljada Istočnih Nemaca prešlo u [[Zapadni Berlin]] (i Zapadnu Nemačku) po prvi put. Bilo јe nekoliko pokušaјa za konstituisanje nekomunističke Istočne Nemačke, ali pozivi na uјedinjene Nemačke su ih sprečili. Posle pregovora (pregovori „2+4“ – dve Nemačke i sile pobednice) stvoreni su uslovi za uјedinjenje Nemačke. Konačno, [[3. oktobar10.|3. oktobra]] [[1990]], istočnonemačka populaciјa јe bila prva iz istočnog bloka koјa јe pristupila Evropskoј uniјi kao deo Savezne Republike Nemačke. Teritoriјe Istočne Nemačke su priznate kao sastavni deo Savezne Republike Nemačke, a Ustav iz 1950. јe ukinut.
 
Do današnjeg dana, postoјi mnogo toga što podeća na različitosti „istočnog“ i „zapadnog“ dela Nemačke (npr. žvotni stilovi, bogatstvo, politička uverenja itd). Ekonomiјa istočnog dela Nemačke se bori za oporavak, a veliki deo sredstava se i dalje kanališe sa zapada.
Lideri - ''videti takođe [[Lideri Istočne Nemačke]]''
* [[Erih Honeker]]
* [[Walter Ulbricht|Valter Ulbriht]]
* [[Vilem Pik]]
* [[Oto Grotevol]]
64.473

izmjene